In principe draagt iedereen in ons recht zijn eigen schade. Om schade te ‘verplaatsen’, bijvoorbeeld naar degene die het heeft veroorzaakt (onder het motto ‘de veroorzaker betaalt’), is een speciale reden vereist. Dit kan zijn omdat men vindt dat degene die verwijtbaar schade veroorzaakt, deze ook moet vergoeden. Dit betekent een reactie van de rechtsorde op gedrag dat juridisch verwijtbaar is. Het besluit om schade te verplaatsen is altijd een (rechts)politieke keuze. Recentelijk is er zo’n keuze gemaakt met betrekking tot schade die volgens EU-recht door de Nederlandse Staat moet worden gedragen. Met de invoering van de Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten (Wet NErpe) in 2012 kan deze schade via een verhaalsrecht van de Staat worden overgedragen aan de veroorzakers, de zogenoemde publieke entiteiten. Dit kunnen bijvoorbeeld medeoverheden, aanbestedingsplichtige entiteiten en concessiehouders zijn. Er bestaat ook een omgekeerde situatie. Door EU-recht te schenden kan de Staat schade veroorzaken die ten laste komt van publieke entiteiten zoals medeoverheden. Voor het verplaatsen van dergelijke schade heeft de wetgever geen specifiek verhaalsrecht voorzien. Dit onderzoek richt zich op het overdragen van schade van de ene overheid naar de andere, wanneer deze schade voortkomt uit een schending van EU-recht of het EVRM. Er is onderzocht of, en zo ja hoe, de ene overheid zich volgens het huidige recht op de andere zou (moeten) kunnen verhalen, en welke voorwaarden het positieve recht daarbij stelt. Christien de Kruif (1975) is universitair docent staats- en bestuursrecht, en opleidingsdirecteur van de Honours Academy aan de Universiteit Leiden. Dit boek maakt deel uit van de Meijers-reeks, onder verantwoordelijkheid van het E.M. Meijers Instituut van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid aan de Universiteit Leiden. De studie maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Multilevel Jurisdiction van de faculteit.