Jarenlang hebben we geprobeerd dood en sterven zoveel mogelijk uit ons bewustzijn te weren. Tegenwoordig krijgen ze juist veel aandacht. Het is inmiddels duidelijk dat zowel therapeutische hardnekkigheid als actieve levensverkorting niet acceptabel zijn. Een waardig alternatief is goede palliatieve zorg en stervensbegeleiding, die ondersteuning biedt aan mensen aan het einde van hun leven. Dit vraagt echter van alle betrokkenen de juiste kennis, vaardigheden en houding, die vaak nog ontbreken. Dit handboek helpt die leemtes op te vullen. Het eerste deel behandelt algemene en kritische inzichten over leven, sterven en stervensbegeleiding vanuit ethisch, juridisch en medisch perspectief. Ook wordt er een overzicht gegeven van de verschillende organisatievormen van palliatieve zorg. Het tweede, meer technische deel beschrijft de praktische uitvoering van palliatieve zorg en stervensbegeleiding, en behandelt achtereenvolgens de somatische, psychologische, sociale en existentiële aspecten. Het derde deel richt zich op de ondersteuning van nabestaanden en zorgverleners en de begeleiding van het rouwproces. Dit standaardwerk voor stervensbegeleiding is een onmisbare gids voor iedereen die op deskundige wijze wil helpen. In Vlaanderen is het uitgegroeid tot hét standaardwerk voor stervensbegeleiding. Deze herziene en uitgebreide editie houdt rekening met de nieuwste ontwikkelingen op medisch, sociaal en juridisch gebied. ALFONS VAN ORSHOVEN, emeritus hoogleraar huisartsgeneeskunde aan de KU Leuven, is huisarts. Hij was voorzitter van de Hoge Raad voor de Thuisverzorging en is voorzitter van het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek. JOHAN MENTEN, radiotherapeut-oncoloog, is kliniekhoofd Radiotherapie en coördinator Palliatieve Zorg aan het UZ Gasthuisberg, Leuven.