Reeks Psychoanalytisch Actueel 25 – Het onbewuste consult
📚 Samenvatting boek:
Een goede connectie of de juiste frequentie tussen arts en patiënt heeft bewezen invloed op de gezondheid. Maar wat gebeurt er als de interactie stroef verloopt? Wat als de patiënt, ondanks een prima verstandhouding, de voorgeschreven behandeling niet volgt of negatieve gevoelens blijven bestaan, ondanks adviezen, bemoediging of medicatie? In zulke gevallen kan het nuttig zijn te overwegen of de relatie verstoord wordt door wat men overdracht noemt vanuit de patiënt.
Bij overdracht heeft de patiënt een verkeerd beeld van de hulpverlener door gevoelens of gevoeligheden uit het verleden die onbewust invloed uitoefenen. Dit kan simpel zijn, zoals een zorgverlener die wordt gezien als een zorgzame ouder, of complexer, zoals wanneer alle moederlijke vrouwen als bedreigend worden ervaren, waardoor de patiënt zich afsluit. Deze overdracht gebeurt altijd onbewust; het beïnvloedt ons handelen zonder dat we het beseffen. De patiënt zet dan onbewust druk op de arts of hulpverlener om zich aan te passen aan deze overdracht.
Naast het medische probleem speelt er dus ook een onbewuste, beperkende dynamiek tijdens het consult. De auteurs, merendeels psychoanalytici, illustreren met praktijkvoorbeelden hoe deze onbewuste dynamiek werkt, bijvoorbeeld wanneer iets niet helemaal juist aanvoelt, bij onverklaarbare lichamelijke klachten of in de omgang met de dood. Zowel overdracht als tegenoverdracht vanuit de hulpverlener worden uitgebreid besproken. Ook wordt de huidige stand van wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van psychoanalytische behandelingen behandeld. In de laatste drie hoofdstukken worden praktische handvatten gegeven om deze onbewuste dynamiek te herkennen en te managen.
Over de auteurs
Met bijdragen van Ad Bolhuis, Quin van Dam, Petra Elders, Cileke Exler, Sylvia Janson, Kees Kooiman, Famke Kwee, Frans Schalkwijk en Marie-José Vertriest.