Op 8 december 1941, direct na de Japanse aanval op Pearl Harbor, verklaarde Nederland de oorlog aan Japan. Drie maanden later moest het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) de strijd staken. Dit markeerde het begin van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië, die aanhield tot 15 augustus 1945. De oorlog tussen Nederland en Japan maakte deel uit van de snelle Japanse expansie in Zuidoost-Azië. De Japanse troepen waren aanzienlijk beter getraind en uitgerust dan de geallieerden, die hun krachten hadden gebundeld in het American-British-Dutch-Australian Command. Tijdens de Eerste Slag in de Javazee op 27 en 28 februari 1942 werd het duidelijke verschil in militaire kracht tussen de moderne Japanse marine en die van de geallieerden zichtbaar. Een geallieerd eskader van veertien schepen, onder bevel van schout-bij-nacht Karel Doorman, bleek geen partij voor een Japanse vloot van achttien schepen. In deze ongelijke strijd, inclusief de Tweede Slag in de Javazee op 1 maart, vielen tweeduizend geallieerde slachtoffers, waaronder meer dan negenhonderd Nederlanders. Nederland verloor tijdens de Eerste Slag de kruisers Hr. Ms. De Ruyter en Hr. Ms. Java, evenals de torpedobootjager Hr. Ms. Kortenaer. Deze zeeslag betekende het einde van de zelfstandige oppervlaktevloot van de Koninklijke Marine gedurende de rest van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Tweede Slag werden nog drie geallieerde schepen tot zinken gebracht en maakten de Japanners achthonderd krijgsgevangenen. Dit was de laatste grote zeeslag die de Japanners in de wateren rond Nederlands-Indië uitvochten. Ze konden nu zonder tegenstand hun verovering van Nederlands-Indië voltooien en hun controle over geheel Oost-Azië vestigen. “Slag in de Javazee” beschrijft niet alleen de twee zeeslagen en het Nederlandse optreden, maar ook andere belangrijke gebeurtenissen uit de korte Nederlands-Japanse Oorlog van december 1941 tot maart 1942. Verslagen van deelnemers aan de strijd maken de tekst levendig en meeslepend.