Tussen caritas en psychiatrie
📚 Samenvatting boek:
Er is een enigszins verbeterde digitale versie van dit boek beschikbaar (CaritasE). Personen met een verstandelijke beperking waren niet alleen vaak buiten de samenleving geplaatst, maar ook buiten de geschiedschrijving. Door grondig onderzoek naar dossiers in St. Anna en St. Joseph – de oudste, grootste en belangrijkste instellingen in Limburg die zich toelegden op zorg voor verstandelijk beperkten – worden in “Tussen caritas en psychiatrie” de verhalen en achtergronden van deze mensen juist centraal gesteld. Tot kort na de Tweede Wereldoorlog werd de intramurale zorg voor verstandelijk beperkten in Limburg volledig beheerd door katholieke geestelijken. Deze zorg viel onder caritas. Zo boden de Liefdegestichten St. Anna en St. Joseph in het kleine Limburgse dorp Heel al vanaf het einde van de negentiende eeuw onderdak aan een – vanuit onze tijd bezien – diverse groep hulpbehoevenden: welgestelde kostgangers, ex-gedetineerden, wezen, krankzinnigen, alcoholisten, epileptici, zenuwlijders, lichamelijk gehandicapten en verstandelijk beperkten. Beide kloosters vervulden een nationale rol en haalden hun bewoners uit heel katholiek Nederland. Het boek richt zich op de transformatie van Liefdegestichten naar gespecialiseerde instellingen voor verstandelijk beperkten, waarbij wordt onderzocht in hoeverre de psychiatrie invloed had op de caritatieve aanpak binnen deze instituten. Diverse dossiers, soms onder fictieve namen opgenomen, tonen de veranderingen in diagnoses en de verschillende perspectieven – sociaal, economisch, moreel-religieus of medisch – die werden gehanteerd bij opnames. Archiefonderzoek biedt een verklarende context. In haar vlot leesbare boek toont Annemieke Klijn aan dat de historische relatie tussen zorg voor verstandelijk beperkten en psychiatrie veel complexer is dan vaak wordt verondersteld.