Concurrentie vormt de basis van de moderne markteconomie. Ondernemers proberen al eeuwenlang de invloed van de markt te beperken door middel van samenwerking, prijsmanipulatie of fusies met rivalen.

Dit gedeelte onderzoekt hoe Nederlandse bedrijven in de twintigste eeuw door middel van brancheorganisatie samenwerken om de scherpe concurrentie te verzachten. Gedurende een groot deel van die eeuw stond Nederland bekend als het ‘kartelparadijs van Europa’. Pas in de laatste decennia is Nederland meer gaan aansluiten bij de Europese regelgeving op dit gebied. Fusies en overnames begonnen een steeds grotere rol te spelen binnen het Nederlandse bedrijfsleven, waardoor Nederland zich aansloot bij de internationale trend van grensoverschrijdende samenwerking tussen bedrijven.

De auteurs illustreren met diverse casestudy’s – zoals in de scheepsbouw, de chemische sector, de papierindustrie en de verzekeringsbranche – hoe kartelvorming en andere concentratievormen het Nederlandse bedrijfsleven hebben beïnvloed.