Hangt er vanaf. Bedoel je een economische depressie of een depressie die een persoon doormaakt?

Depressie die een persoon doormaakt!

Als het puur om een individueel geval gaat, zou ik zeggen dat het een persoonlijk/individueel probleem is. Als het onderwerp zoiets is als "depressie als een sociaal verschijnsel" of depressie als industrie zou je dat in ieder geval als maatschappelijke trend kunnen zien en eventueel als sociaal probleem.

Ik zal eventjes de opdracht toelichten. We moeten een sociaal probleem kiezen en uitwerken vanuit verschillende invalshoeken. Dit vanuit het individu en de context. Daar moeten we verschillende menswetenschappelijke theorieën en methodieken aan koppelen. Als laatste moeten we een keuze maken achter welke praktijktheorie we zelf het meeste staan. Ik ben dus begonnen met depressie uit te werken. Bij individu heb ik bijvoorbeeld de psychoanalyse, psychodynamische theorie en bij sociale context de systeemtheorie, gezinsbenadering, social casework dus nu hoop ik dat ik een beetje goed bezig ben.

... Zijn er uitlokkende factoren of gekende risicofactoren die het vermoeden van een depressie kunnen versterken?

Bij twijfel aan de diagnostiek van een depressie kunnen deze wezenlijke onderdelen van het biopsychosociaal basisconcept helpen om tot een diagnose te komen:

* gekende kwetsbaarheid op basis van het familiaal voorkomen van depressies, gekende moeilijkheden in de familiale en sociale omgeving tijdens de kinderjaren, vooral geweld, mishandeling of seksueel misbruik of episodes van belangrijk verlies met zelfwaardeverlies als gevolg;

* gekende moeilijkheden in de omgang met stress in het verleden;

* elementen van beperkte weerbaarheid zoals een zwakke fysieke toestand wegens chronische ziekte of beperking, ongunstige sociaal-economische factoren of problemen met psychologische draagkracht, zingeving en positieve levensdoelstellingen. ...

Sociale aspecten

Met sociaal wordt gedoeld op alles wat zich in de omgeving van een persoon afspeelt. De omstandigheden waarin hij of zij verkeert. Met een mooi woord: de context. Sommige factoren hebben een meer blijvend karakter: iemand is man of vrouw, iemand woont in Nederland, in België of in Maleisië, iemand is de zoon of dochter van de plaatselijke vishandelaar, iemand is getrouwd met een andere vishandelaar, iemand heeft twee kinderen. Andere factoren zijn in principe niet blijvend, maar kunnen wel te lang duren en daardoor stress veroorzaken: een slechte huwelijksrelatie, gedwongen werkeloosheid, gebrek aan financiële middelen. Tenslotte zijn er de factoren met een acuut , incidenteel karakter: het overlijden van een dierbare, een ernstig auto-ongeluk, niet slagen voor een examen.

Contextuele psychiatrie, een belangrijk onderdeel van wat vroeger de sociale psychiatrie werd genoemd, richt zich op het buitengebeuren. Externe factoren die onze psychische gezondheid ondermijnen. Alles wat stress veroorzaakt, kan een depressie in de hand werken. Bij veel vormen van depressie is duidelijk dat de stoornis vooral is ontstaan (losgemaakt of geluxeerd) door voorvallen in het leven van de betrokkene. In vaktaal wordt dat een reactieve depressie genoemd, situationeel bepaald. In de jaren voor de DSM onderscheidde men de exogene van de endogene depressie. Van de eerste soort kan men zich meestal wel voorstellen dat de betrokken persoon vanuit zijn of haar achtergrond of aanleg onder druk van die bepaalde gebeurtenissen is bezweken en een depressie heeft ontwikkeld. Voor de endogene (van binnenuit komende) depressie is kenmerkend dat de patiënt ontmoedigd vertelt dat alles in zijn of haar leven goed gaat, dat er nergens problemen zijn, integendeel, een lieve echtgenoot, gezonde kinderen enzovoorts, alleen: 'ik kan er niet van genieten'.

Ieder van ons heeft ervaring met zware omstandigheden en kan zich het verband tussen negatieve gebeurtenissen en het ontstaan van depressie voorstellen. De contextuele psychiatrie als onderzoeksgebied verheugt zich in een steeds grotere belangstelling. Recent werd bijvoorbeeld uitgezocht dat werkeloosheid op zichzelf niet zozeer de kans op depressiviteit doet vergroten, maar dat het een heel groot verschil maakt of iemand geïsoleerd werkeloos is; als enige in de straat, in zijn of haar vakgebied, in de familie en dergelijke (zeer negatief), of dat er sprake is van een grote fabriek die in zijn geheel wordt opgedoekt. Dan zijn er collegaslachtoffers, gedeeld leed, mogelijkheden tot massaal protest en uitzicht op collectieve hulpregelingen en als dat allemaal niet baat, ontbreekt in elk geval de schuld, het gevoel van persoonlijk falen. Dit soort onderzoek heeft gevolgen voor de praktijk. Het onderbouwt bijvoorbeeld het belang van lotgenotengroepen als onderdeel van een behandeling.

• sociale context,
• de systeemtheorie (al valt die eigenlijk onder psychologische theorieën, maar ze gaat wel degelijk dieper in op de sociale factoren die een rol spelen bij mensen, bv. de 'ziekmakende' interacties die ze met elkaar hebben))
• ...

Sociale oorzaken



* Het meemaken van ingrijpende gebeurtenissen zoals

o het verlies van een dierbare

o een echtscheiding

o het verlies van lichamelijke gezondheid

o het verlies van een job

o werkloos zijn

o een verhuis

o een verandering/overgang van levensfase

o andere

* De confrontatie met langdurige, belastende situaties zoals

o te hoge werkdruk

o een energievretende zorg voor een ziek familielid

o het ervaren van weinig steun uit de directe omgeving

o andere

Depressie is dus niet alleen een individueel probleem, maar het is zeker ook een maatschappelijk probleem. Mensen die bijvoorbeeld leven in armoede hebben meer kans om depressief te worden. Depressief wordt men dus dikwijls omdat men leeft in een situatie waarin men eigenlijk niet gelukkig kan zijn.