Base excess bij arterieel bloedgas

[The artist]

Neem volgende waarden:
 
pH 7.26 
pCO₂ 60 mmHg
HCO3^- 28 mEq/l
BE 3
 
Men stelt dat bij een hogere BE (Base excess) er sprake is van een metabole alkalose. Zou je bij dit bloedgas dan kunnen spreken van een gecompenseerde respiratoire acidose ook al is het bicarbonaat maar een fractie gestegen? Ik weet nu toevallig dat het geen gecompenseerde respiratoire acidose betreft, maar wat is dan de relevantie van die base excess bij het interpreteren van dit bloedgas? 
 
 

[ichigo]

Ik zou zeggen dat je op zoek moet naar andere base dan bicarbonaat.

Als je een base excess hebt, maar het bloed is te zuur en bicarbonaat is nagenoeg normaal, dan is de meest voor de hand liggende conclusie dat er meer zuurbindende eiwitten of fosfaten aanwezig moeten zijn.

[anusthesist]

Het is handig als je óók de normaalwaarden geeft, dat geeft degene die het topic leest een veel sneller beeld van wat afwijkend is en in welke mate.

Normaalwaarden (die kunnen verschillen per ziekenhuis):

pH = 7.35 - 7.45

pCO₂ = 70 - 100 mmHg

Bic = 22 - 26 mmol/L

BE = -2 - 2 mmol/L

Voordat we het over de BE hebben. Het kan per definitie geen gecompenseerde respiratoire acidose zijn vanwege 2 redenen. Weet je welke 2?

Tip: pH en pCO₂

Bovendien is hier sprake van een mengbeeld, maar daar kunnen we het ook later over hebben, want er moet wel een belletje gaan rinkelen als iemand waarden heeft die allemaal debet zijn aan een alkalose, terwijl patiënt juist een acidose heeft.

[The artist]

Het is handig als je óók de normaalwaarden geeft, dat geeft degene die het topic leest een veel sneller beeld van wat afwijkend is en in welke mate.

 

 
Ik kan ze niet meer toevoegen aan mijn openingscomment, maar de volgende waarden gelden: 
 
pH: 7,35 - 7,45
PO2: 80 - 100 mmHg
pCO2: 35 - 45 mmHg
HCO3-: 23 - 28mmol/l
BE: -2 - +2 mmol/l
AG: <15
 

Voordat we het over de BE hebben. Het kan per definitie geen gecompenseerde respiratoire acidose zijn vanwege 2 redenen. Weet je welke 2?

Tip: pH en pCO₂

 

 
 
Los van die BE zou ik zeggen, de pH is 7,26 dus acidisch, de respiratoire component pCO2 is verhoogd (60mmHg) en zou de primaire oorzaak van het probleem kunnen zijn. HCO3- is normaal (doch eerder aan de hoge kant) dus op basis daarvan zou ik geen compensatie kunnen vaststellen. Ook zou ik op basis van een eerder hoge HCO3- afleiden dat het lichaam het respiratoire probleem probeert te compenseren door meer HCO3- vast te houden/produceren, enkel zit ik dan met het probleem dat dit proces veel trager verloopt en rest mij de vraag of dit wel (al) zou kunnen. 
 

Bovendien is hier sprake van een mengbeeld, maar daar kunnen we het ook later over hebben, want er moet wel een belletje gaan rinkelen als iemand waarden heeft die allemaal debet zijn aan een alkalose, terwijl patiënt juist een acidose heeft.

 
Nu ik weet dat een stijging van de BE enkel kan suggereren dat er sprake is van een alkalose zie ik wel dat het niet anders kan zijn dan een mengbeeld. Maar dan nog vraag ik me af waarom die BE geen invloed heeft op de pH, er is een overschot aan basen, de pH zou dan toch moeten stijgen? Als je begrijpt waar ik op doel. 

[The artist]

Even aanvullen dat er (bij nader inzien) in mijn handboek helemaal geen sprake is van een gemengde stoornis bij dit bloedgas maar gewoon een respiratoire acidose, ik neem aan dat dit een fout is of een onvolledigheid.

[The artist]

Zeer vervelend dat ik de comments niet meer kan bijwerken, het overzicht raakt hierbij een beetje verloren, maar ik was het even kwijt daar in mijn eerdere opmerkingen. 
 
Dus laat ons even de rest vergeten, dit is wat ik ervan denk:
 
Ik ga ervan uit dat de primaire stoornis een respiratoire acidose is (gebaseerd op de pH) die metabool aan het compenseren is, die compensatie leid ik af uit de BE die verhoogd is, basen worden namelijk vrijgegeven om de zure toestand te bufferen. Ik zie niet waarom deze anders verhoogd zou zijn in deze situatie. Ik zou op basis daarvan concluderen dat het gaat om een (partieel) gecompenseerde (chronische) respiratoire acidose. Indien volledig gecompenseerd had het HCO3- een te hoge waarde moeten aantonen, en dat is niet het geval. 

[anusthesist]

Zeer vervelend dat ik de comments niet meer kan bijwerken, het overzicht raakt hierbij een beetje verloren, maar ik was het even kwijt daar in mijn eerdere opmerkingen. 
 
Dus laat ons even de rest vergeten, dit is wat ik ervan denk:
 
Ik ga ervan uit dat de primaire stoornis een respiratoire acidose is (gebaseerd op de pH) die metabool aan het compenseren is, die compensatie leid ik af uit de BE die verhoogd is, basen worden namelijk vrijgegeven om de zure toestand te bufferen. Ik zie niet waarom deze anders verhoogd zou zijn in deze situatie. Ik zou op basis daarvan concluderen dat het gaat om een (partieel) gecompenseerde (chronische) respiratoire acidose. Indien volledig gecompenseerd had het HCO3- een te hoge waarde moeten aantonen, en dat is niet het geval. 

 
Inderdaad, ik had de verkeerde normaalwaarde bij pCO2 vermeld. pCO2 hoog en PH laag = respiratoire acidose. Dit wordt partieel metabool gecompenseerd wat je ziet aan de verhoogde bic en BE. Partieel en niet volledig uiteraard omdat de PH (nog) niet genormaliseerd is.
 
Ik heb het vaker verteld, maar grijp deze kans graag aan om het opnieuw te zeggen: overcompensatie bestaat niet! Dat is een vuistregel die heel belangrijk is en je vaak kan helpen in het analyseren van een bloedgasje. Dus als je bijvoorbeeld een alkalisch bloedgas hebt met een verhoogd pCO2, een verhoogde bic en BE, dan is het een partieel respiratoir gecompenseerde metabole alkalose en niet een metabool gecompenseerde respiratoire acidose, omdat het lichaam nooit -in dit geval- meer bic aanmaakt dan nodig is om de pH te normaliseren. 
Altijd handig om te weten in twijfelgevallen 

[The artist]

 
Inderdaad, ik had de verkeerde normaalwaarde bij pCO2 vermeld. pCO2 hoog en PH laag = respiratoire acidose. Dit wordt partieel metabool gecompenseerd wat je ziet aan de verhoogde bic en BE. Partieel en niet volledig uiteraard omdat de PH (nog) niet genormaliseerd is.
 

 
Ja ik zag het, maar ik dacht wel dat je het vroeg of laat zelf zou zien dus ben ik er verder maar niet op ingegaan.   pCO2 van 100, waarom niet he, haha. 
 
 

 
Ik heb het vaker verteld, maar grijp deze kans graag aan om het opnieuw te zeggen: overcompensatie bestaat niet! Dat is een vuistregel die heel belangrijk is en je vaak kan helpen in het analyseren van een bloedgasje. Dus als je bijvoorbeeld een alkalisch bloedgas hebt met een verhoogd pCO2, een verhoogde bic en BE, dan is het een partieel respiratoir gecompenseerde metabole alkalose en niet een metabool gecompenseerde respiratoire acidose, omdat het lichaam nooit -in dit geval- meer bic aanmaakt dan nodig is om de pH te normaliseren. 
Altijd handig om te weten in twijfelgevallen 

 
Je bedoelt iets dergelijks als dit (zie onder), dat het steeds één van de twee is (vetgedrukt)? Goed dat je het nog eens aanhaalt. 
pH 7.50
PCO2 60mmHg
HCO 3- <b>35meq/l</b>
BE 5

[Benm]

Een hoge pCO2 kan best optreden als iemand bijvoorbeeld een koolzuurrijke atmosfeer inademt. 
 
Normaliter is dat vrij ondenkbaar afgezien van tijdens een brand of iets dergelijks, maar experimenteel is wel uitgezocht wat een hogere CO2 concentratie met de mens doet, bijvoorbeeld met het oog op ruimtevaart en onderzeeers waar CO2 scrubbers mogelijk kunnen falen. 
 
Binnen redelijke grenzen doet het helemaal niets - als je 10x de normale hoeveelheid CO2 inademt dan in de atmosfeer gebruikelijk is (dus 0.4% ipv 0.04%) merk je daar helemaal niets van. Bij 100x de normale concentratie (4%!) begin je er wel last van te krijgen, zeker bij langdurige blootstelling, maar je gaat er niet acuut aan dood. 
 
Gebrek aan CO2 is wel mogelijk, bijvoorbeeld door hyperventillatie. Dat valt eventueel te testen door domweg als een malle in en uit te ademen tot je ledematen gaan tintelen en hoever je dat langer op eigen kracht kunt volhouden zonder bewustzijn te verliezen. 
 
Erg gevaarlijk is dat eigenlijk niet, de pH van je bloed loopt wel op, maar er is een punt waarop je het niet meer voor elkaar krijgt of desnoods bewusteloos raakt waarna de situatie zich (indien verder gezond) gewoon herstelt naar evenwicht. Zolang je maar in een omgeving bent waarin je geen nare val oid maakt is het m.i. niet mogelijk jezelf dodelijk de hyperventileren.