Je kan chatgpt altijd vragen om de formule voor de adiabatische toestandsverandering af te leiden, maar die afleiding zou normaal gezien toch ook in jouw thermo boek moeten staan.
------------------------------------------------------------------------
Bij een adiabatische toestandsverandering is er geen warmte-uitwisseling met de omgeving (\( Q = 0 \)). Dit betekent dat de verandering in interne energie alleen afhangt van de arbeid die door het gas wordt verricht of eraan wordt verricht.
De relatie tussen druk (\( P \)), volume (\( V \)) en de adiabatische exponent (\( \kappa \) of \( \gamma \)) wordt gegeven door de **Poisson-vergelijking**:
\[
PV^\kappa = \text{constant}
\]
waarbij:
- \( P \) de druk is,
- \( V \) het volume is,
- \( \kappa = \frac{C_p}{C_v} \) de adiabatische index is, de verhouding van de soortelijke warmten bij constante druk en volume.
### Afleiding van de wet \( PV^\kappa = \text{constant} \)
1. **Eerste wet van de thermodynamica** voor een adiabatisch proces (\( Q = 0 \)):
\[
dU = \delta W
\]
Voor een ideaal gas geldt:
\[
dU = n C_v dT
\]
en de arbeid verricht door het gas:
\[
\delta W = - P dV
\]
Dus:
\[
n C_v dT = - P dV
\]
2. **Gebruik van de ideale gaswet** (\( PV = nRT \)):
\[
dT = \frac{d(PV)}{nR}
\]
Dit invullen in de energiebalans:
\[
n C_v \frac{d(PV)}{nR} = - P dV
\]
\[
C_v \frac{d(PV)}{R} = - P dV
\]
3. **Toepassing van de differentiële vorm van de gaswet** (\( d(PV) = PdV + VdP \)):
\[
C_v \frac{P dV + V dP}{R} = - P dV
\]
4. **Herschikken**:
\[
C_v \frac{V dP + P dV}{R} = - P dV
\]
\[
C_v \frac{V dP}{R} + C_v \frac{P dV}{R} = - P dV
\]
\[
C_v \frac{V dP}{R} = - P dV \left(1 + \frac{C_v}{R} \right)
\]
Omdat \( C_p - C_v = R \), is:
\[
\frac{C_v}{R} = \frac{C_v}{C_p - C_v} = \frac{1}{\kappa - 1}
\]
Dus:
\[
C_v \frac{V dP}{R} = - P dV \left(1 + \frac{1}{\kappa - 1} \right)
\]
\[
C_v \frac{V dP}{R} = - P dV \left(\frac{\kappa}{\kappa - 1}\right)
\]
\[
\frac{V dP}{R} = - P dV \frac{\kappa}{(\kappa - 1) C_v}
\]
Omdat \( R = C_p - C_v = (\kappa - 1)C_v \):
\[
\frac{V dP}{(\kappa - 1) C_v} = - P dV \frac{\kappa}{(\kappa - 1) C_v}
\]
\[
V dP + \kappa P dV = 0
\]
5. **Integreren**:
\[
\int \frac{dP}{P} + \kappa \int \frac{dV}{V} = 0
\]
\[
\ln P + \kappa \ln V = \text{constante}
\]
\[
\ln (PV^\kappa) = \text{constante}
\]
\[
PV^\kappa = \text{constante}
\]
Dit is de bekende wet van Poisson, die de relatie tussen druk en volume bij een adiabatische toestandsverandering beschrijft.
