Regor schreef: ↑zo 07 sep 2025, 19:19
@wnvl1,
Als ik het goed begrijp is het verschil dat gravitatie een potentiaal heeft .... en versnelling niet ! .. klopt dat ?
Nee, eerder het omgekeerde.
In de ART beschrijf je zwaartekracht niet meer echt als een "kracht uit een potentiaal", maar als kromming van de ruimtetijd. De vergelijkingen van Einstein vervangen het Newtonse potentiaal.
Om toch een potentiaal-achtige functie te kunnen definiëren, moeten er bepaalde voorwaarden gelden. Ten eerste is een tijdachtig Killing-veld nodig, wat betekent dat de ruimtetijd stationair is en er een tijdtranslatie-symmetrie bestaat. Vaak is het bovendien vereist dat dit Killing-veld hypersurface-orthogonaal is, zodat de ruimtetijd statisch is. In zulke gevallen kan men een gravitationeel potentiaal definiëren via de norm van het Killing-veld. De 4-versnelling van een waarnemer die meebeweegt met het Killing-veld, kan dan worden geschreven als de gradiënt van die potentiaal.
Dit betekent dat de versnelling van een stationaire waarnemer in zo’n ruimtetijd inderdaad uit een potentiaal voortkomt.
Echter, dit geldt niet in willekeurige dynamische ruimtetijden, zoals tijdens het passeren van gravitatiegolven of in een kosmologisch FLRW-universum, omdat daar geen globale tijdtranslatie-symmetrie bestaat en dus geen universeel potentiaal. De eis van asymptotische vlakheid zorgt er bovendien voor dat men op grote afstand een Newtoniaanse limiet kan nemen, waarbij de potentiaal bijvoorbeeld de bekende vorm \(-GM/r\) heeft.
Maar in het algemeen kan je dus niet stellen dat er een potentiaalfunctie is geassocieerd met gravitatie.
Daarentegen kan dikwijls wel een potentiaalfunctie geassocieerd worden met de versnelling van een waarnemer die zich niet in vrije val bevindt, maar versnelt door een externe kracht.