afstand Zon-Aarde en perspectief

[Jan van de Velde]

Als de zon weer eens ergens door gaatjes in de wolken schijnt en daar een grashark patroon van wijkend lijkende bundels afstekend tegen de wolkenhemel laat zien komt weer de gedacht op dat DUS de Zon niet ver van de Aarde kan staan WANT "de lichtbundels komen niet evenwijdig aan".

^{foto by Unsplash freerangestock.com/photos/45175/sun-shining-through-clouds-over-water}

Al tientallen keren uitgelegd in evenveel jaren, bij diverse gelegenheden, maar dat blijft maar bij woorden, ik zocht altijd naar iets om dat te laten ZIEN, en kon nooit bedenken hoe dan.....

En vanavond zag ik het . Kort voor acht uur, met de zon nog nét niet ondergaand achter mij:

^{mijn eigen foto, wie hem nodig heeft ga uw gang, vermelding is netjes}

De bundels zoals in de eerste foto schijnen door gaten in de bewolking achter mij, en schijnen over mijn hoofd heen om kilometers verderop op wolken te vallen.
Hier zien we datzelfde perspectief-effect dat we altijd aanhalen als we het hebben over hoe het kan dat die stralen evenwijdig zijn terwijl ze het duidelijk niet lijken te zijn. Maar dan andersom, de bundels lijken hier te convergeren.

Maar ja, dit zie je dus inderdaad alleen als de zon héél laag staat. Kort hiervoor dàcht ik twee vage regenbogen te zien op twee verschillende plekken, wat dus onmogelijk is. En terwijl ik zat op te letten en te puzzelen over wat ik dan eigenlijk wel zag kwam dit, en dat was enkele minuten later weer verdwenen. Gelukstreffertje.

[jkien]

Prachtige waarneming! Minnaert heeft het natuurlijk ook beschreven: "Als men schemeringsstralen ziet, verzuime men dus nooit, even naar de Oosthemel te kijken. Een nauwkeurige waarneming leert, dat de schemeringsstralen aan Oost- en Westhemel precies twee aan twee met elkaar overeenkomen: het zijn blijkbaar dezelfde stralen, die eigenlijk over het gehele uitspansel dóórlopen, maar die nabij de uiteinden het best te zien zijn." (link, §191)

Minnaert beschrijft een vergelijkbaar zoeklichtverschijnsel bij vuurtorens: "Het is bijzonder indrukwekkend om zich 's nachts dichtbij een sterke vuurtoren te bevinden. De grote bundels zwaaien over het landschap, convergeren aan de andere zijde naar het tegenpunt, dat zich een eindje onder de horizon bevindt, en schijnen daaromheen te wentelen." (link, §108) De bijzin aan het eind, over het wentelen om het tegenpunt, begrijp ik overigens niet.

[Jan van de Velde]

De bijzin aan het eind, over het wentelen om het tegenpunt, begrijp ik overigens niet.

Dat woord komt niet overal bovendrijven, en als je het vindt is de kans groot dat de auteur het ook uit Minnaert heeft. Dat zou bij Keesfloor best het geval kunnen zijn.
https://www.keesfloor.nl/artikelen/zenit/rb/index.htm

Het middelpunt van de regenboog bevindt zich namelijk in het tegenpunt van de zon, - dat is het punt recht tegenover de zon en evenveel onder de horizon als de zon erboven staat

tegenpunt 306 keer bekeken

[HansH]

Al tientallen keren uitgelegd in evenveel jaren, bij diverse gelegenheden, maar dat blijft maar bij woorden, ik zocht altijd naar iets om dat te laten ZIEN, en kon nooit bedenken hoe dan.....

het is gewoon hoe perspectief werkt.

in een oneindig lange tunnel lopen de wanden ook keurig parallel , maar lijken ze voor het ook te divergeren. dat komt gewoon omdat alles in de verte kleiner wordt weergegeven op je netvlies.

[HansH]

en ook dat is niet moeilijk te snappen:

[jkien]

Het woord tegenpunt begreep ik wel, maar niet dat de lichtbundel er omheen zou wentelen, terwijl de bundel over zee zwaait. Ik veronderstelde onbewust dat de waarnemer aan de voet van de vuurtoren staat. Dan zou de lichtbundel permanent door het zenith gaan, en niet wentelen in het vlak dat loodrecht op de bundel staat.

Maar nu bedenk ik dat Minnaert stilzwijgend veronderstelt dat de waarnemer dichter bij zee staat. Bij het begin van de zwaai passeert de bundel links van de waarnemer en aan het einde van de zwaai passeert hij rechts van de waarnemer. Op die manier ziet de waarnemer de bundel wel wentelen om het tegenpunt.

Als de waarnemer juist verder weg van zee staat dan de vuurtoren, zou hij dan de wenteling om het tegenpunt in de omgekeerde richting zien gebeuren, van rechts naar links?

[Jan van de Velde]

het is gewoon hoe perspectief werkt.

voor jou wel, voor mij ook, maar velen snappen/geloven dat niet omdat in de beleving dat eind van die tunnel dichtbij is, en de zon dus ook dichtbij moet staan. Dat perspectiefplaatje van zo'n tunnel in 2D "vertaalt" ook slecht naar wat we 3D zien boven de polder.

Maar die foto van gisteravond toont wél dat die zonnestralen evenwijdig zijn. Misschien ook mede omdat ze op ongeveer gelijke hoogte blijven, zodat er een te perspectiveren dimensie wegvalt.

[HansH]

Maar die foto van gisteravond toont wél dat die zonnestralen evenwijdig zijn. Misschien ook mede omdat ze op ongeveer gelijke hoogte blijven, zodat er een te perspectiveren dimensie wegvalt.

precies dat ja. recht boven je hoofd blijft de afstand vrijwel gelijk.

[Nesciyolo]

convergeren aan de andere zijde naar het tegenpunt, dat zich een eindje onder de horizon bevindt, en schijnen daaromheen te wentelen.

Volgens mij blijft de lichtkegel van een vuurtoren niet op dezelfde hoogte. De draaiing is een beetje gekanteld. Aan de landkant zwaait de lichtkegel door de lucht en aan de zeekant strijkt die over het water. Als kustbewoner met een krantenwijk in de polder kon ik dat in mijn schooltijd zelf in alle rust waarnemen. Er waren verschillende vuurtorens in de buurt die dat lieten zien.

[jkien]

Mijn beschrijving van het wentelen van de lichtbundel rondom het tegenpunt was blijkbaar te onduidelijk, daarom een tekening. Terwijl het tegenpunt van links naar rechts langs de horizon zwaait (1, 2, 3) verandert de hoek tussen de verticaal en de lichtbundel nabij de horizon (-45°, 0°, 45°), indien de waarnemer dichter bij zee staat dan de vuurtoren. Dat is mijn interpretatie van het wentelen rondom het tegenpunt.

180° panoramabeeld van zee, gezien door waarnemer op het strand