Puzzel Puzzels
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.646
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

wat is de big crunch?

kan iemand uitleggen wat de 'big crunch' is? is dat het complete heelal wat qua ruimtetijd ophoudt te bestaan, of is het een enorm zwart gat wat ontstaat door de massa van het samentrekkende heelal in een voortbestaand heelal daarbuiten ?

ads

Steun Sciencetalk Gofun Twinmarkers 262 stuks - Volwassenen & Kinderen - Markeerstiften - Alcohol stiften - Dual-Tip - Stiften

Gofun Twinmarkers 262 stuks - Volwassenen & Kinderen - Markeerstiften - Alcohol stiften - Dual-Tip - Stiften

Bekijk product

Steun Sciencetalk Libelle Marjolein Bastin Agenda 2026 - één jaar lang genieten - Incl. handige ringband, elastiek en 8 ansichtkaarten

Libelle Marjolein Bastin Agenda 2026 - één jaar lang genieten - Incl. handige ringband, elastiek en 8 ansichtkaarten

Bekijk product

Steun Sciencetalk Gatson Mini Printer - 300DPI - Inclusief 14 Rollen Papier (Sticker, Normaal & Kleur) + 5 pennen - Mini Printer voor Mobiel - Pocket Printer - Mobiele Fotoprinter - Schoolspullen - Journaling Producten - Bullet Journal

Gatson Mini Printer - 300DPI - Inclusief 14 Rollen Papier (Sticker, Normaal & Kleur) + 5 pennen - Mini Printer voor Mobiel - Pocket Printer - Mobiele Fotoprinter - Schoolspullen - Journaling Producten - Bullet Journal

Bekijk product

Bladerunner
Artikelen: 0
Berichten: 1.450
Lid geworden op: wo 12 aug 2015, 14:55

Re: wat is de big crunch?

Momenteel zet het heelal d.w.z. de ruimte uit. Er zijn 3 scenario's die in de extreem verre toekomst plaats kunnen vinden en die worden bepaald door de kritieke dichtheid van het heelal.
Is de feitelijke gemiddelde dichtheid gelijk daaraan dan stelt men dat het heelal uit zal zetten tot een bepaald punt en dan tot stilstand komt. Is de dichtheid lager dan blijft het heelal uitzetten wat we de 'big rip' noemen. Dit wordt een 'open' heelal genoemd. Uiteindelijk zal dan is de theorie alles uiteengerukt worden tot en met atomen toe dus niet alleen sterren e.d.
En is de dichtheid hoger dan die kritieke dichtheid dan komt de uitzetting tot stilstand en keert de beweging om dus gaat de ruimte weer krimpen. Dit heet dan een gesloten heelal. Uiteindelijk kom je dan bij het moment dat alles weer in een singulariteit komt te zitten net als 'voor' de big bang. Of te wel de 'big crunch'.
Momenteel is de dichtheid vrijwel gelijk aan de kritieke maar kan donkere materie voor een gesloten heelal zorgen dus een 'big crunch'.
Donkere energie echter lijkt de uitzetting te versnellen dus dan lijkt het er op dat de 'big rip' het einde is.

Het gaat dus over de ruimte die wij onze ruimte-tijd noemen. Niet slechts over de inhoud aan materie.
Laatst gewijzigd door Bladerunner op zo 12 okt 2025, 23:45, 2 keer totaal gewijzigd.
Scispace Scispace

Scispace is dé ai voor wetenschappers en onderzoekers. Ga naar SciSpace en profiteer van één van de beste ai's.

Scispace

Regor
Artikelen: 0
Berichten: 4.052
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: wat is de big crunch?

@HansH,

Er is zoveel te vinden op internet dat ik mij afvraag wie de moeite zal doen om hierop in te gaan.
Verder zijn er nog een reeks (ook) speculatieve aan big crunch gerelateerde hypothesen dat men voor een situatie komt dat het enkel leuk is als bloemlezing om er eens over na te denken.
Meer kan men er niet mee doen ... denk ik.

In dit verband maakte ik ooit een topic rond de vraag ..... wordt alle energie uiteindelijk massa..... of wordt alle massa uiteindelijk energie (Penrose hypothese).
Helaas leidde de topic na geharrewar ...... tot niets !
Regor
Artikelen: 0
Berichten: 4.052
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: wat is de big crunch?

@Bladerunner

U schrijft:
"En is de dichtheid hoger dan die kritieke dichtheid dan komt de uitzetting tot stilstand en keert de beweging om dus gaat de ruimte weer krimpen."

Niet mee eens ..... de ruimte blijft als functie van de tijd toenemen in volume.
Het zijn de massa's die zich naar het "massa zwaartepunt " !!!! mijn topic van onlangs begeven ...... de grote attractor in deze hypothese.
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.646
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: wat is de big crunch?

Bladerunner schreef: zo 12 okt 2025, 23:39
En is de dichtheid hoger dan die kritieke dichtheid dan komt de uitzetting tot stilstand en keert de beweging om dus gaat de ruimte weer krimpen. Dit heet dan een gesloten heelal. Uiteindelijk kom je dan bij het moment dat alles weer in een singulariteit komt te zitten net als 'voor' de big bang. Of te wel de 'big crunch'.

dat we niet weten of het heelal blijft expanderen of niet is even niet waar het om gaat hier.

Een aantal mensen denkt aan de 'big crunch' als een voorstelling van het heelal als een soort melkwegstelsel waar alle sterren en andere massa naar elkaar toebeweegt en dan steeds compacter wordt en dan via een zwart gat tot een singulariteit eindigt. maar in die voorstelling is het nog steeds een heelal waar dat alles in plaats vindt en dus blijft dat heelal dan gewoon bestaan. ook alle door dat heelal geproduceerde straling neemt nog steeds een steeds groter volume aan.

maar dat idee is voor zover ik begrijp niet hoe het gaat. voor wat ik ervan denk te begrijpen is het dus niet alleen een compressie van materie, maar ook een compressie van ruimtetijd. en daardoor wordt op een gegeven moment alles ingevangen inclusief alle straling die ooit is ontstaan en stopt de tijd uiteindelijk voor het complete heelal.

dus ik ben eigenlijk meer op zoek naar een uitleg hoe je je dat moet voorstellen. is het een oneindig groot heelal wat op het moment dat het eindigt nog steeds oneindig groot is, maar dan er ineens geen tijd meer is omdat het te compact wordt?
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.646
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: wat is de big crunch?

Regor schreef: zo 12 okt 2025, 23:49
Het zijn de massa's die zich naar het "massa zwaartepunt " !!!! mijn topic van onlangs begeven ...... de grote attractor in deze hypothese.
dat is dus wat ik bedoel met een groep mensen die het op die manier voorstellen. dan eindigt het dus als een zwart gat in het zwaartepunt. Maar zo werkt het niet volgens de theorie heb ik begrepen. dus wie met kennis van zaken kan daar op inzoomen?
Laatst gewijzigd door HansH op ma 13 okt 2025, 00:04, 1 keer totaal gewijzigd.
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.646
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: wat is de big crunch?

Regor schreef: zo 12 okt 2025, 23:42 @HansH,

Er is zoveel te vinden op internet dat ik mij afvraag wie de moeite zal doen om hierop in te gaan.
dat is dus inderdaad het punt. en daardoor kun je makkelijk in een compleet verkeerde richting denken qua voorstellingsvermogen.
Regor
Artikelen: 0
Berichten: 4.052
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: wat is de big crunch?

@HansH,

Blijft natuurlijk nog altijd overeind dat de hypothese van de BC "laag gequoteerd staat".
Een hypothese is ook dat de BC leidt tot een big bounce (BB) met een nieuwe oerknal ...;cyclisch universum.
Er staat ons maar eens iets te doen denk ik .....heeeel lang wachten .. maar de mensheid zal het niet meer meemaken. 8-)
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.646
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: wat is de big crunch?

Het gaat er zoals al gezegd niet om welke van de situaties het is. dat is immers niet te voorspellen en lijkt nu zelfs onwaarschijnlijk nu het heelal steeds sneller uit lijkt te zetten. Het gaat mij erom om voor te kunnen stellen wat een big crunch feitelijk inhoudt, los van de vraag of we ook werkelijk in die situatie komen.
Gast
Artikelen: 0

Re: wat is de big crunch?

HansH schreef: zo 12 okt 2025, 20:57 kan iemand uitleggen wat de 'big crunch' is? is dat het complete heelal wat qua ruimtetijd ophoudt te bestaan, of is het een enorm zwart gat wat ontstaat door de massa van het samentrekkende heelal in een voortbestaand heelal daarbuiten ?
Een gevolg van de FLRW-metriek, en daarmee van de ruimtetijd van het heelal als geheel. (Zie eventueel via PBS Spacetime de Friedmann-vergelijkingen, die echt niet zo ingewikkeld zijn.)

Een zwart gat kan niet bestaan zonder de ruimte waarin het zich bevindt, dus niet “als heelal” zelf. Dat is dus niet wat met de Big Crunch (of Big Bounce) bedoeld wordt.

Don’t overthink it!
Gast
Artikelen: 0

Re: wat is de big crunch?

dus ik ben eigenlijk meer op zoek naar een uitleg hoe je je dat moet voorstellen. is het een oneindig groot heelal wat op het moment dat het eindigt nog steeds oneindig groot is, maar dan er ineens geen tijd meer is omdat het te compact wordt?
Ik zie dit als iets wat onder je citaat van Bladerunner zijn prima antwoord staan, maar wat vraag je je precies af, HansH?

In ieder geval geldt: de dichte toestand die vaak de oerknal- of initiële singulariteit wordt genoemd, is proportioneel aan het waarneembare heelal, maar in een oneindig groot heelal zou die toestand zelf ook oneindig in omvang zijn “geboren”.

Dat heeft niet mijn persoonlijke voorkeur, maar het zal speculatief blijven, denk ik.
Met “tijd die ophoudt te bestaan” kun je verschillende dingen bedoelen; ik denk dan aan een mogelijk ruimte-achtige hyperoppervlakken of een Hartle-Hawking-toestand, bijvoorbeeld.
Regor
Artikelen: 0
Berichten: 4.052
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: wat is de big crunch?

@2up1down,

Waw, zijn we al zo ver in de wetenschap dat men zich bezig houdt met theorieen / speculaties die te maken hebben met "Tijd die ophoud te bestaan" !!!
Stuur ze naar een pretpark.

Zolang er materie is .... blijft tijd bestaan ...... want in materie is beweging .... en beweging impliceert tijd !
Regor
Artikelen: 0
Berichten: 4.052
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: wat is de big crunch?

@2up1dow,

Daar zijn geleerde woorden voor nodig.
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.646
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: wat is de big crunch?

Gast schreef: vr 17 okt 2025, 13:48 maar wat vraag je je precies af, HansH?
vanuit de big bang is ooit de tijd ontstaan. dus je kunt niet over 'daarvoor' praten. dus omgekeerd zou bij de big crunch dan de tijd op een gegeven moment moeten verdwijnen. ik vraag me dan af bij welke afmeting van het instortende heelal dat dan zou gebeuren, Maar als het heelal bij het ontstaan al oneindig groot was dan moet het bij het eindigen ervsn ook oneindig groot zijn als alleen de volgorde omdraait. dusa dan moet er zoiet zijn als een kritische dichtheid waarbij de tijd stopt.

ads

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - 100 euro - HiepHiep

bol cadeaukaart - 100 euro - HiepHiep

Bekijk product

Steun Sciencetalk 5 stuks Plastic Labels 91201 geschikt voor Dymo LetraTag Labelprinter - Zwart op Wit - 12 mm x 4 m - S0721610 Labeltape - Telano

5 stuks Plastic Labels 91201 geschikt voor Dymo LetraTag Labelprinter - Zwart op Wit - 12 mm x 4 m - S0721610 Labeltape - Telano

Bekijk product

Steun Sciencetalk Nuvance SD Kaart Lezer - 3 in 1 - Micro SD Kaart - USB naar USB C - 8-Pin - Geschikt voor alle Telefoons, Tablets & Laptops

Nuvance SD Kaart Lezer - 3 in 1 - Micro SD Kaart - USB naar USB C - 8-Pin - Geschikt voor alle Telefoons, Tablets & Laptops

Bekijk product

Gast
Artikelen: 0

Re: wat is de big crunch?

@regie

Oh.

@HansH

De oerknal of big bang is een theorie, maar je doelt duidelijk een of andere singulariteit met "geodesic incompleteness". En eindigen van een geodeet kan alleen maar komen door een ruimte-achtig hyperoppervlak, zoals bij een gravitationele singulariteit.

Dit valt niet onder de concordance kosmologie: het LambdaCDM model.


Maar over pre big bang cosmology. En daarin zijn allerlei hypotheses (wat ik volgens mij als eens eerder gezegd heb en alles wat ik zeg is top! :P :P :P ala F)


Maat onder de kandidaten daarover:

- Een initiële oerknal singulariteit: de singulariteit is het begin en er gaat niets aan vooraf (iedereen heeft hier een hekel aan, maar niemand kan het weerleggen).

- De Hartle-Hawking toestand: geen singulariteit (wel één van de meer interessante).

- Allerlei cyclische modellen van het universum.

- "Eternal inflation" (naar mijn mening de meest interessante van het stel).

- Ontstaan ​​uit vacuüm, door een vacuümfluctuatie (niet de "meest gecirculeerde").

- Ontstaan ​​uit een "soep van hete snaren".

- Branen kosmologieën - een heleboel modellen uit de snaartheorie vol met branen die rond gaan.

Allemaal nooit falsifieerbaar als je het mij vraagt, maar kan wel interessant en leerzaam zij vooral voor types als reggie, die de illusie hebben iets te doorgronden met idg alles heeft een gezamenlijk zwaartepunt no matter what, maar eigen blinde vlekken niet wil erkennen.

Maar dus nee, de oerknal singulariteit volgt enkel uit de FLRW-metriek aka enkel uit een oplossing van de Einsteinvergelijkingen/klassieke art.

En idd, als het heelal oneindig is was dat totaal onbegrepen oerknal singulariteit dat ook oneindig in omvang (volume).

Dus.

Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Terug naar “Ruimtefysica”

Sciencetalk: Leer, deel of groei. Volg of geef een cursus op Sciencetalk!