Invloed van de temperatuur op veroudering / tijd

[Regor]

Heel gewaagd, maar moet kunnen volgens mij.

Wat mij intrigeert staat hieronder, enkel de essentie.
Uitgangspunt:
1. Snelheid heeft invloed op de klok snelheid van klokken (hun eigen - tijd) en dus op de eigen - veroudering.
2. Gravitatie / versnelling idem.
3. Tijd is "verandering"

Bedenking:
4. Temperatuur heeft duidelijk invloed op "verandering" en dus ........ op eigen - tijd ..... en dus op veroudering.

Ik kan mij dus soms (zonder te hallucineren) voorstellen dat de wetenschap toe is aan (nieuwe) theorien over relatie tussen temperatuur en veroudering / tijd.

Laat de storm maar losbarsten !

[Regor]

@Allen,

Kan mij heel goed voorstellen dat niemand wilt reageren hoor op deze topic, om welke reden dan ook.

Toch een woordje verklaring hoe ik aan de gedachte van relatie temp / tijd & veroudering kom.

1. De eigen - tijd van een voorwerp, maar in principe ook van al zijn onderdelen, inclusief moleculen ..... hangt af van zijn snelheid.
(Ik maak het niet te wetenschappelijk correct omschreven met ref - coordinaten stelsels enz ....)
2. Verhoging van de temperatuur leidt tot verhoging van me moleculaire (gemiddelde?) snelheden.
3. Dus veranderd de eigen - tijd van het voorwerp...... zijn kloksnelheid verlaagd........... hoe ongelooflijk klein ook !
4. Dus is het gevolg een mindere veroudering.

Als die redenering in principe klopt, lijkt ze mij intuitied tegengesteld aan de verwachtingen.

Twee identieke voorwerpen A en B in hetzelfde ref stelsel.
A op -100° C, B op +100 ° C
Intuitief verwacht ik (maar wie ben ik)dat B sneller zou verouderen dan A ....... maar als de / mijn bovenstaande redenering klopt
verouderd A (het koudste voorwerp) het snelst.

Reageer aub niet als U het onzin blijft vinden.
Zo niet ben ik vol verwachting.

[wnvl1]

Je hebt het over temperatuur, dus over een massa die bestaat uit veel bewegende deeltjes. Zo’n systeem heeft in principe geen unieke eigen tijd, omdat eigen tijd gedefinieerd is langs een wereldlijn, en dus afzonderlijk hoort bij elk deeltje.
Vandaar mijn tegenvraag, wat versta je onder de eigentijd van zo een massa bestaaande uit veel deeltjes met een temperatuur?

[Regor]

@wnvl1,

Door generalisering:
Elk bewegend voorwerp heeft afhankelijk van zijn snelheid een eigen - tijd.
Deze benaming is op ST al veel gebruikt.

Via internet......... maar U weet dat beter dan wie ook.
"Eigentijd is een begrip uit de relativiteitstheorie, waar absolute tijd niet bestaat: eigentijd is de tijd die op een bepaalde wereldlijn verloopt, bijvoorbeeld het ouder worden van een persoon, de reistijd volgens een meegenomen klok en de mate van radioactief verval."

Maar wat geldt voor een voorwerp geldt voor elke onderdeel ervan, in principe hoe klein ook.
Het feit dat de onderdelen samen één geheel vormen doet er niet toe.
Een persoon waarbij de rechterarm veel meer en langer beweegt dan zijn linkerarm ....... heeft een rechterarm die minder verouderd is dan zijn linkerarm.
De verschillen zijn belachelijk klein, maar volgens de SRT is dat zo.
Maar U weet dat toch allemaal neem ik aan.

[wnvl1]

In principe veroudert je rechterarm minder snel dan je linker arm (als je rechtshandig bent), ja. Uiteraard merk je daar niets van. Ik heb wel een interessantere toepassing gevonden. In een quark-gluon plasma speelt het ensemble van wereldlijnen met verschillende eigen tijden een cruciale rol bij het beschrijven van thermodynamische en transporteigenschappen, en vormt het een direct voorbeeld van hoe kwantumveldentheorie, relativiteit en thermodynamica samenkomen in een extreem heet en dicht systeem.

----------------------------------------------

In de fysica van hoge-energie systemen, zoals een quark-gluon plasma (QGP), speelt de combinatie van temperatuur en relativiteit wel een fundamentele rol. Een QGP is een toestand van materie waarin quarks en gluonen niet gebonden zijn in hadronen, en deze toestand ontstaat bij extreem hoge temperaturen, bijvoorbeeld in het vroege heelal of in zware-ionenbotsingen in de Large Hadron Collider (LHC). Bij dergelijke temperaturen bewegen de deeltjes vrijwel met de lichtsnelheid, waardoor relativistische effecten, zoals tijdsdilatatie, significant worden.

In een warm systeem zoals een QGP hebben de deeltjes een spectrum van snelheden, en elk deeltje heeft zijn eigen wereldlijn met een eigen tijd \(\tau\). Conceptueel betekent dit dat de deeltjes in een thermisch ensemble niet allemaal even snel verouderen. Voor de theoretische beschrijving van een QGP wordt dit weergegeven in het padintegraalformalismus van de kwantumveldentheorie bij eindige temperatuur. Hier wordt de tijdcoördinaat vervangen door een imaginaire tijd \(\tau\) en periodiek geïdentificeerd met periode

\[
\beta = \frac{1}{k_B T}.
\]

Het thermisch gemiddelde van een operator \(O[\phi]\) wordt dan gegeven door

\[
\langle O \rangle_T = \frac{\int \mathcal{D}\phi \, O[\phi] \, e^{-S_E[\phi]/\hbar}}{\int \mathcal{D}\phi \, e^{-S_E[\phi]/\hbar}},
\]

waarbij \(S_E[\phi]\) de euclidische actie is in imaginaire tijd en de paden periodiek zijn, \(\phi(\tau=0) = \phi(\tau=\beta)\). Dit formaliseert het idee van een ensemble van wereldlijnen bij verschillende snelheden, en koppelt de temperatuur direct aan de tijdsstructuur van het systeem.

Praktisch wordt deze aanpak gebruikt om eigenschappen van een QGP te berekenen, zoals de kritische temperatuur van de overgang, de energie-dichtheid \(\epsilon(T)\), druk \(P(T)\), en transportcoëfficiënten zoals viscositeit. Omdat de deeltjes bijna lichtsnelheden bereiken, beïnvloedt hun eigen tijd \(\tau\) hoe snel ze thermisch equilibreren en hoe energie en impuls in het plasma verdeeld worden. Dit maakt het essentieel om de relativistische tijdsdilatatie van individuele deeltjes mee te nemen bij theoretische berekeningen.

[Regor]

@wnvl1,

Dank U wel !

Waw, ik had wel gedacht en gehoopt dat U na mij wat af te tasten met zoiets p^de proppen zou komen.
Bijzonder interessant en helemaal nieuw voor mij.
Zal de post nog wel meerdere keren moeten lezen om de essentie van de toepassing te begrijpen.
Het lijkt mij evident dat toepassingen van invloed van temperatuur op veroudering ( bij lage snelheid ) weinig of geen praktische noch theoretische betekenis hebben.
Maar het was toch boeiend een relevante post daarover te mogen lezen ........en hopelijk vele anderen.

Nogmaals dank.

[vijv]

Hoewel het antwoord correct en uitgebreid is, verdoezeld het een beetje het echte antwoord op de vraag.
Noch temperatuur, noch versnelling, noch menselijke arbeid die een gocart doet versnellen veroorzaken het trager lopen van de tijd.
Deze hangt enkel en alleen af van de lengte van de wereldlijn. Wat natuurlijk wel is dat alles wat deze wereldlijn beinvloedt onrechtstreeks invloed heeft op de veroudering. Maar het is geen eenduidige relatie zoals flappelap ook al in deze post tracht uit te leggen viewtopic.php?p=1275298#p1275298

[wnvl1]

Dat klopt, het suggereert allemaal dat er iets is dat mankeert om een theorie van alles te hebben.

[HansH]

Noch temperatuur, noch versnelling, noch menselijke arbeid die een gocart doet versnellen veroorzaken het trager lopen van de tijd.
Deze hangt enkel en alleen af van de lengte van de wereldlijn.

maar als moleculen trillen leggen die toch meer afstand af in de ruimte tus minder in de tijd? dus moeten ze wel minder snel verouderen en dat zou je moeten kunnen meten aan bv radioactieve stoffen waarbij de halfwaarde tijd dan temperatuurafhankelijk zou moeten zijn en toeneemt bij hogere temperatuur.