HansH schreef: ↑vr 12 jun 2026, 10:25
Het verschil blijft denk ik dat Carlsen snapt wat hij aan het doen is en daardoor gevoel voor de materie ontwikkelt met een minimum aan rekenkracht de schaak computer moet zich beperken tot door de mens ingegeven modellen met juist veel benodigde rekenkracht waarvan de schaakcomputer dan de optimale settings aanleert via trial en error. dat levert dan patronen op.
Dat blijft denk ik dus het verschil: mens met bewustzijn die met zeer beperkte rekenkracht ongeveer hetzelfde bereikt als een computer met veel brute rekenkracht maar zonder bewustzijn en besef wat die aan het doen is.
Je stelling dat een schaakcomputer enkel werkt met "door de mens ingegeven modellen" is niet correct. Dat was waar voor oudere schaakprogramma's, waar mensen veel schaakkennis programmeerden (bijvoorbeeld openingen en evaluatiefuncties). Moderne systemen zoals AlphaZero kregen in essentie alleen de leerarchitectuur mee. Via miljoenen partijen tegen zichzelf ontwikkelden ze evaluaties van stellingen en strategische concepten die niet rechtstreeks door mensen zijn geprogrammeerd.
Ook het verschil in "brute rekenkracht" verdient nuance. Klassieke schaakprogramma's zoals Stockfish onderzoeken inderdaad gigantisch veel mogelijke zetten per seconde. Maar systemen zoals AlphaZero werken anders: zij combineren een neuraal netwerk dat patronen en kansrijke zetten herkent met een zoekmethode die slechts een klein deel van de mogelijke zetten onderzoekt. Dat correspondeert met menselijke intuïtie: een ervaren schaker bekijkt ook niet alle mogelijke zetten, maar richt zijn aandacht op de meest veelbelovende.
Wanneer intelligentie beoordeeld wordt op basis van het vermogen om complexe schaakproblemen op te lossen, is er weinig reden om een fundamenteel onderscheid te maken tussen mens en AI. Zoals Bena schreef, ligt het verschil vooral in het feit dat de mens een bewuste ervaring heeft van zijn denken, terwijl een AI enkel het denkproces simuleert zonder dat we aanwijzingen hebben voor een innerlijke beleving.
In het schaken heeft AI de mens intussen ver achter zich gelaten. Zelfs Carlsen maakt nauwelijks nog kans. Bij het oplossen van oefeningen analytische mechanica met katrollen is dat voorlopig een ander verhaal. Daar durf ik de strijd met AI nog wel aan te gaan, maar lang zal dat niet meer duren.