Puzzel Puzzels
Forumregels
(Middelbare) school-achtige vragen naar het forum "Huiswerk en Practica" a.u.b.
Zie eerst de Huiswerkbijsluiter
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.852
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

HansH schreef: zo 28 jun 2026, 15:40 Stel nu eens dat die 0-rotatie bepaald wordt door de massa in de buurt dan zou die 0-rotatie in een ronddraaiend melkwegstelsel wel eens een beetje anders kunnen zijn dan in een echt leeg stuk ruimtetijd.
dan nog steeds is er geen kromming, maar gaat wat in ene locatie rechtdoor gaan is in niet gekromde ruimtetijd is dan van uit de andere positie ook rechtdoor gaand in een niet gekromde ruimtetijd, maar kijkend van de ene positie naar de andere positie zie je een gekromde baan alsof je kijkt vanuit een roterende satelliet.
Als de ruimtetijd werkelijk vlak is (Minkowski-ruimtetijd), dan kun je een wereldwijd inertiaalstelsel kiezen waarin beide banen gewoon rechte lijnen zijn. Dat een baan gekromd lijkt, is dan volledig een gevolg van de gekozen coördinaten of het referentiestelsel.

In een gekromde ruimtetijd bestaat zo'n wereldwijd inertiaalstelsel niet. Dan kan een deeltje lokaal nog steeds "rechtdoor" bewegen (langs een geodeet), maar twee geodeten die aanvankelijk parallel zijn kunnen uit elkaar lopen of juist naar elkaar toe bewegen. Dat is een werkelijk fysisch effect van de kromming en niet weg te transformeren door een andere keuze van coördinaten.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering

ads

Steun Sciencetalk 5 Zelfklevende Rollen voor Mini Printer - Navulling - Pocket Printer Papier - Sticker Rollen Papier

5 Zelfklevende Rollen voor Mini Printer - Navulling - Pocket Printer Papier - Sticker Rollen Papier

Bekijk product

Steun Sciencetalk STAEDTLER Lumocolor whiteboard marker ronde punt - box 4 kleuren

STAEDTLER Lumocolor whiteboard marker ronde punt - box 4 kleuren

Bekijk product

Steun Sciencetalk Donald Duck - Scheurkalender - 2026 - Elke dag een snaterlach!

Donald Duck - Scheurkalender - 2026 - Elke dag een snaterlach!

Bekijk product

Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.779
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

wnvl1 schreef: zo 28 jun 2026, 16:41
HansH schreef: zo 28 jun 2026, 15:40 Stel nu eens dat die 0-rotatie bepaald wordt door de massa in de buurt dan zou die 0-rotatie in een ronddraaiend melkwegstelsel wel eens een beetje anders kunnen zijn dan in een echt leeg stuk ruimtetijd.
dan nog steeds is er geen kromming, maar gaat wat in ene locatie rechtdoor gaan is in niet gekromde ruimtetijd is dan van uit de andere positie ook rechtdoor gaand in een niet gekromde ruimtetijd, maar kijkend van de ene positie naar de andere positie zie je een gekromde baan alsof je kijkt vanuit een roterende satelliet.
Als de ruimtetijd werkelijk vlak is (Minkowski-ruimtetijd), dan kun je een wereldwijd inertiaalstelsel kiezen waarin beide banen gewoon rechte lijnen zijn. Dat een baan gekromd lijkt, is dan volledig een gevolg van de gekozen coördinaten of het referentiestelsel.

In een gekromde ruimtetijd bestaat zo'n wereldwijd inertiaalstelsel niet. Dan kan een deeltje lokaal nog steeds "rechtdoor" bewegen (langs een geodeet), maar twee geodeten die aanvankelijk parallel zijn kunnen uit elkaar lopen of juist naar elkaar toe bewegen. Dat is een werkelijk fysisch effect van de kromming en niet weg te transformeren door een andere keuze van coördinaten.
wat je zegt is allemaal bekend. Punt is dat de Einstein vergelijkingen blijkbaar niets zeggen over wat 0-rotatie is. Ze beginnen gewoon met 0-rotatie hetgeen rechte banen betekent in niet gekromde ruimtetijd. Dus dat zou een mogelijke aanleiding kunnen zijn voor de veronderstelling dat er nog iets ontbreekt. Dat evt. ontbrekende kun je dus nooit uitleggen door te verwijzen maar die vergelijkingen.
Scispace Scispace

Scispace is dé ai voor wetenschappers en onderzoekers. Ga naar SciSpace en profiteer van één van de beste ai's.

Scispace

Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.852
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

De Einsteinvergelijkingen beschrijven hoe de ruimtetijd wordt gekromd door energie en impuls. Zij leggen echter niet expliciet vast wat de oorsprong is van een toestand van nulrotatie. In de theorie wordt deze immers geometrisch gedefinieerd: in een lokaal inertiaalstelsel bewegen vrije testdeeltjes langs geodeten en behoudt een vrij vallende gyroscoop zijn oriëntatie door parallel transport.

De Einsteinvergelijkingen vertrekken van een ruimtetijd met een metriek en een bijbehorende connectie. Zodra die gegeven zijn, liggen geodeten, parallel transport en dus ook "niet roteren" automatisch vast. Wanneer je vraagt waar de ultieme referentie voor nulrotatie vandaan komt, kan je je niet beroepen op de Einsteinvergelijkingen zelf, omdat die juist van die geometrische structuur uitgaan.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.779
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

wnvl1 schreef: zo 28 jun 2026, 17:17 Wanneer je vraagt waar de ultieme referentie voor nulrotatie vandaan komt, kan je je niet beroepen op de Einsteinvergelijkingen zelf, omdat die juist van die geometrische structuur uitgaan.
Dat was wat ik zei inderdaad. Dus zolang we dat niet weten weten we ook niet of die 0-rotatie nog ergens anders door bepaald kan worden, zoals bv rotatie van grote structuren of dat die 0-rotatie per definitie overal hetzelfde moet zijn.
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.852
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

Die opmerking begrijp ik niet helemaal. Rotatie van grote structuren wordt in de algemene relativiteit juist wél meegenomen via de metriek die volgt uit de Einsteinvergelijkingen. Zodra je die oplost, ligt de volledige geometrie vast en daarmee ook wat “niet-roteren” precies betekent.

Nulrotatie is in die zin geen extra aanname buiten de theorie, maar volgt direct uit de geodetische structuur en parallel transport binnen de gegeven ruimtetijd. Als de oplossing eenmaal bepaald is, is de definitie van 0-rotatie overal consistent vastgelegd door die geometrie zelf.

Wanneer je echter vraagt waar de ultieme referentie voor nulrotatie uiteindelijk vandaan komt, los van de massa- en energieverdeling in het universum, dan is dat geen vraag die de Einsteinvergelijkingen zelf beantwoorden; die vertrekken immers al van die geometrische structuur als uitgangspunt.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.779
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

wnvl1 schreef: zo 28 jun 2026, 18:26 Wanneer je echter vraagt waar de ultieme referentie voor nulrotatie uiteindelijk vandaan komt, los van de massa- en energieverdeling in het universum, dan is dat geen vraag die de Einsteinvergelijkingen zelf beantwoorden; die vertrekken immers al van die geometrische structuur als uitgangspunt.
dat is inderdaad het punt. de geometrische structuur is blijkbaar een orientatie van een 3 dimensionale ruimte. dus blijkbaar is er niet zoiets als een ether ten opzichte waarvan de ruimtetijd is gedefineerd, maar wel een ether als zijnde rotatie referentie. en in de ART kun je die niet kiezen.
Regor
Artikelen: 0
Berichten: 4.157
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

@HansH,

Oei, de niet bestaande "ether" komt weer op de proppen / om de hoek !
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.779
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

Regor schreef: zo 28 jun 2026, 20:18 @HansH,

Oei, de niet bestaande "ether" komt weer op de proppen / om de hoek !
niet bestaand voor beweging maar wel voor rotatie lijkt het dus.
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.852
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

Je kan de ruimtetijd zien als een soort dynamische "ether" die de lokale standaard voor traagheid en rotatie dicteert. Alleen is het geen starre vloeistof waar we doorheen bewegen, maar een flexibel laken dat door materie wordt vervormd én meegesleept.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
Regor
Artikelen: 0
Berichten: 4.157
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

@wnvl1,

Laat het ons dan houden op een "wiskundig" laken.
De ether is niet minder en niet meer dan een "wiskundige" oneindige omgeving .... denk ik.
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.779
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

wnvl1 schreef: zo 28 jun 2026, 21:06 een flexibel laken dat door materie wordt vervormd én meegesleept.
En zonder materie dus als een soort vlak in dezelfde orientatie richting blijft staan. Het gaat dus om die orientatierichting. materie kan dat vlak dus vervormen en meeslepen en zelfs laten roteren. Maar zou omgekeerd ook die rotatie de materie dan weer mee kunnen slepen? elkaar versterkende acties dus (soort van 2 aan elkaar gekoppelde vliegwielen). Dat eerste effect (massa en energie kromt ruimtetijd) is wat er in de Einstein vergelijkingen zit. En ook roterende massa (impulsmoment) laat de ruimtetijd roteren (frame dragging?) Maar omgekeerd: roterende ruimtetijd laat massa roteren. dan heb je dus een soort het een versterkt het andere en omgekeerd? vraag is dus of dat effect goed in de Einstein vergelijkingen zit en zo niet of dat dan de versnelde rotatie aan de buitenkant van melkwegsterlsels kan verklaren die we niet met de zwaartekracht theorie kunnen verklaren zonder er veel extra massa (donkere materie) aan toe te voegen.
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.852
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

"Spacetime tells matter how to move; matter tells spacetime how to curve."

Is een citaat van John Archibald Wheeler. Ja, wat je schrijft, klopt dus grotendeels en dat zit zo in de ART.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.779
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

wnvl1 schreef: ma 29 jun 2026, 11:58 "Spacetime tells matter how to move; matter tells spacetime how to curve."

Is een citaat van John Archibald Wheeler. Ja, wat je schrijft, klopt dus grotendeels en dat zit zo in de ART.
ja, maar het punt is dat een rotatie van materie een rotatie van de ruimtetijd opwekt en vervolgens die rotatatie van de ruimtetijd weer een rotatie van de materie. Dat is dus een soort van meekoppeling. vraag is dus hoeveel rotatie van de ruimtetijd je krijgt tgv de rotatie van zo'n melkwegstelsel. Dat zal misschien heel weinig zijn, maar de rotatie van de buitenste delen van het stelsel is ook maar heel weinig. je praat immers over omlooptijden van honderden miljoenen jaren. dus als de rotatie van de ruimtetijd 1 omwenteling is in de 100 miljoen jaar dan roteert het stelsel dus 2x zo snel in de buitenste lagern als je zou verwachten.
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.852
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

Overal staat dat het verre van voldoende is als verklaring. Ik vermoed dat dat echt wel klopt. Lijkt mij ook niet zo een moeilijke simulatie voor wetenschappers.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering

ads

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - 75 euro - HiepHiep

bol cadeaukaart - 75 euro - HiepHiep

Bekijk product

Steun Sciencetalk Canon RP-108 - Instant fotopapier - Inkt/papierset - Voor SELPHY CP-printers - Origineel - 10 x 15 cm formaat - 108 sheets

Canon RP-108 - Instant fotopapier - Inkt/papierset - Voor SELPHY CP-printers - Origineel - 10 x 15 cm formaat - 108 sheets

Bekijk product

Steun Sciencetalk Screenprotector - 2 stuks - Geschikt voor iPhone 17 Pro Tempered Glass - Extra Sterk – beschermglas screen protector

Screenprotector - 2 stuks - Geschikt voor iPhone 17 Pro Tempered Glass - Extra Sterk – beschermglas screen protector

Bekijk product

Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.779
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: Aantrekking kracht tussen sterren

wnvl1 schreef: ma 29 jun 2026, 14:16 Overal staat dat het verre van voldoende is als verklaring. Ik vermoed dat dat echt wel klopt. Lijkt mij ook niet zo een moeilijke simulatie voor wetenschappers.
Die simulaties kun je doen op basis van de huidige theorie. Dan zul je inderdaad vinden dat het dat gedrag nier verklaart. Maar als de theorie nu eens niet volledig is voor wat betreft zulke grote structuren? of je zou bv een 2e onafhankelijk effect moeten kunnen meten zoals bv afbuiging van het licht rondom zo'n stelsel. Daar zou je dan de massa uit moeten halen die die afbuiging verklaart en ook de rotatie verklaart. Geen idee of dat soort data gemeten is.

Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Terug naar “🧭 Natuurkunde”

Sciencetalk: Leer, deel of groei. Volg of geef een cursus op Sciencetalk!