[mechanica] draaikolkje in gootsteen -> coriolis?

[Brinx]

Eigenlijk vind ik het het handigst om de situatie gewoon te bekijken in termen van impulsmoment. Luchtmassa's die van hogere breedtegraden richting evenaar bewegen komen verder van de rotatie-as van de aarde af, en omdat die luchtmassa's niet zomaar impulsmoment erbij krijgen zullen ze een westwaartse snelheid krijgen ten opzichte van het aardoppervlak - verder van de as, kleinere hoeksnelheid. Natuurlijk vindt dit effect plaats temidden van vele andere effecten en krachten die op die lucht werken, maar de neiging van winden om te circuleren op grote schaal is een direct gevolg van dit Coriolis-effect.

Zo bezien is het ook logisch dat dit effect zichtbaar blijft wanneer je als buitenstaander naar het systeem aarde kijkt.

Of heb ik je vraag verkeerd begrepen, Rudeoffline? (Is die naam trouwens een reactie op die van een zekere forumbekende van een tijdje terug? )

[Rudeoffline]

Eigenlijk vind ik het het handigst om de situatie gewoon te bekijken in termen van impulsmoment. Luchtmassa's die van hogere breedtegraden richting evenaar bewegen komen verder van de rotatie-as van de aarde af, en omdat die luchtmassa's niet zomaar impulsmoment erbij krijgen zullen ze een westwaartse snelheid krijgen ten opzichte van het aardoppervlak - verder van de as, kleinere hoeksnelheid. Natuurlijk vindt dit effect plaats temidden van vele andere effecten en krachten die op die lucht werken, maar de neiging van winden om te circuleren op grote schaal is een direct gevolg van dit Coriolis-effect.

Zo bezien is het ook logisch dat dit effect zichtbaar blijft wanneer je als buitenstaander naar het systeem aarde kijkt.

Of heb ik je vraag verkeerd begrepen, Rudeoffline? (Is die naam trouwens een reactie op die van een zekere forumbekende van een tijdje terug? )

Ja, dat klinkt wel heel aannemelijk, maar ik zit nog steeds met dat idee dat als je die slinger van Foucault vanuit de ruimte bekijkt, er helemaal geen effect van de Corioliskracht is te zien; het enige is dat de aarde draait. En dan verwacht je dat ook voor die draaiingen van de wolkenmassa's. Maar dat de draaisnelheid van het aardoppervlak afhangt van de lengtegraad ( ik haal lengte en breedtegraad altijd doormekaar ), en dat je daardoor deflecties krijgt, dat zie ik wel in... het blijft toch een lastig iets

[Brinx]

Ah, nu snap ik pas wat je bedoelde: vanuit de ruimte bezien (niet-roterend assenstelsel) roteert het slingervlak helemaal niet, terwijl het wel roteert wanneer je het bekijkt vanuit het referentiekader dat met de aarde meedraait. Dat is ook logisch natuurlijk, het is immers de aarde zelf die draait en niet het slingervlak. Als je echter het gedrag van de slinger in dat roterende referentiekader wilt beschrijven (waarbij je eigenlijk net wil doen alsof dat een inertiaalstelsel is), dan moet je dus het effect van je roterende assenstelsel vertalen naar een set schijnkrachten: de centrifugaalkracht en de Corioliskracht.

[Rudeoffline]

Ah, nu snap ik pas wat je bedoelde: vanuit de ruimte bezien (niet-roterend assenstelsel) roteert het slingervlak helemaal niet, terwijl het wel roteert wanneer je het bekijkt vanuit het referentiekader dat met de aarde meedraait. Dat is ook logisch natuurlijk, het is immers de aarde zelf die draait en niet het slingervlak. Als je echter het gedrag van de slinger in dat roterende referentiekader wilt beschrijven (waarbij je eigenlijk net wil doen alsof dat een inertiaalstelsel is), dan moet je dus het effect van je roterende assenstelsel vertalen naar een set schijnkrachten: de centrifugaalkracht en de Corioliskracht.

Ja, en dan blijkt dat die hele Corioliskracht het resultaat is van je keuze van coordinatenstelsel. Maar dan is nog steeds mijn vraag niet beantwoord: waarom is vanuit de ruimte het slingervlak stilstaand ( en dus de Corioliskracht niet aanwezig ) terwijl vanuit de ruimte de rotatie van wolkenmassa's nog wel zichtbaar ( en is dus de Corioliskracht wel aanwezig) is ? Da's toch vreemd?

[Brinx]

Rudeoffline, dat komt door feedbackeffecten tussen al die lucht die onderhevig is aan dat Corioliseffect. Die slinger kent praktisch geen feedback (een beetje wrijving van de ophanging en de omringende lucht), maar lucht in beweging wordt continu sterk beinvloed door de omringende lucht. Lucht richting evenaar buigt af naar het westen, lucht richting pool buigt af naar het oosten. Op die manier ontstaan die wervelingen: de luchtmassa's nemen als het ware continu elkaars plaats in.