De hel in de (theologische) literatuur: warm of koud?

[Elmo]

Ik was net weer eens Dante's Goddelijke Komedie aan het lezen en toen voel me iets op: Bij Dante is de hel koud en zit satan zelf ingevroren in een brok ijs in het middelpunt van de aarde. Tegenwoordig is het echter zo dat bijna iedereen de hel associeert met vuur en warmte (in het engels heb je zelfs het spreekwoord "when hell freezes over" om iets extreem onwaarschijnlijks aan te geven). Ergens in de (literatuur) geschiedenis is de hel dus 'opgewarmd'. Weet iemand wanneer dat gebeurd is en waarom?

[why73]

Het lijkt erop dat Dante er een soort satire van heeft willen maken. Van reeds ver voor de tijd van dit boek (14e eeuw) is er al sprake van vuur en hitte als de hel wordt bedoelt. In de Bijbel wordt al gesproken over het hellevuur en over "branden tot in de eeuwigheid".

Tevens zal de aartsengel Lucifer ook zijn naam waarschijnlijk ook niet aan ijs te danken hebben.

[Raspoetin]

Tevens zal de aartsengel Lucifer ook zijn naam waarschijnlijk ook niet aan ijs te danken hebben.

Dat is waarschijnlijk een verkeerde conclusie. Ik denk dat de naam Lucifer er al eerder was dan het produkt lucifers.

[why73]

Eh ja. Maar de naam Lucifer betekend dan ook lichtdrager of morgenster (leve google ) en geen van beide wordt geassocieerd met ijs of kou.

[Stephaan]

Why 73 Je kan het inderdaad bekijken als een satire vanwege Dante, maar misschien vond hij wel dat de grootste straf die een warm lichtdragend wezen kan krijgen wel is om ten eeuwigendage ijskoud te moeten zijn.

[Veertje]

Why 73 Je kan het inderdaad bekijken als een satire vanwege Dante

Een komedie betekende toendertijd niet meer dan een verhaal dat goed afloopt. Een tragedie was een verhaal dat slecht afloopt. In ieder geval volgens Wikipedia: bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Goddelijke_Komedie )

Over het vraagstuk:

De hel, die gesitueerd wordt in het binnenste der aarde, is een afschuwelijk oord. Er heerst een diepe duisternis en een ondraaglijke stank. De verdoemden worden gefolterd met kokende pek en zwavel; zij jammeren, wenen en knersen de tanden. Middeleeuwse helbeschrijvers probeerden de voorstelling zo gruwelijk mogelijk te maken, om zo een heilzame vrees te bewerkstelligen. De straffen waren in overeenstemming met de begane zonden. Elke zondaar kreeg een adequate straf; de gulzigaard moet honger lijden, de gierigaard wordt in gesmolten goud gedompeld. Het Sterfboek is sober in het gebruik van helse dreigementen, maar spreekt toch over ‘barnen int fornays der hellen’. (509-510)

Het vagevuur zuivert de ziel van de kleine zonden en van die grote zonden die wel zijn gebiecht, maar waarvoor nog niet ten volle is geboet. De pijnen in het vagevuur zijn zwaar, maar tijdelijk en het gebed van nabestaanden kan verlichting schenken. Na het Algemeen Oordeel zal er geen vagevuur meer bestaan; de ziel zal dan mèt het lichaam voor eeuwig òf in de hel, òf in de hemel zijn.

Bron: http://www.dbnl.org/tekst/_sco001scon01_01/index.htm (waarin een nieuwe uitgave van een laat-middeleeuws sterfboek (literatuurgenre: ars moriendi) wordt beschreven, de uitgave is het vervolg op (en gevolg van) een doctoraalscriptie van B. de Geus / J. van der Heijden / A. Maat / D. den Ouden uitgevoerd aan de Rijksuniversiteit Leiden)

Volgens de auteurs beschrijven de sterfboeken van de late middeleeuwen de hel, het vagevuur en de hemel als drie verschillende plaatsen, helemaal in lijn met Dante’s (Divina) Commedia. De hel is het oord waar de zondaars, wiens zonden zo erg waren dat zij niet in het vagevuur konden worden gelouterd/gezuiverd, werden gestraft met de ergste martelingen. Volgens Wikipedia werd ook extreme kou in de middeleeuwen als straf/marteling beschouwd.:

Het zal de moderne lezer opvallen dat slechts weinig van de straffen die zondaars in de hel ondergaan met vuur te maken hebben. In de middeleeuwen werd de hel echter zelden voorgesteld als alleen een hete plek; marteling met kou werd ook vaak beschreven. Geheel in lijn met deze voorstelling plaatst Dante Lucifer in een meer van ijs.

bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Goddelijke_Komedie (eigenlijk zou Wikipedia uitspraken van deze aard ook met een bronvermelding moeten voorzien vind ik).

Speculaties:

Tegenwoordig associëren de niet-theologen onder ons misschien het vagevuur wel direct met de hel, maar eigenlijk gaat het hier om een plaats buiten de hel waar de ziel van “kleine” zonden en gebiechtte zonden kon worden gezuiverd. Dat is misschien een reden voor het “misverstand” dat de hel “heet” zou zijn.

Een andere reden zou het ‘barnen int fornays der hellen’ kunnen zijn (zie eerste quote). Misschien is het wel zo, en dat is ook puur speculatief, dat deze specifieke straf, het branden in de hel, als gruwelijker werd ervaren (in theorie natuurlijk) dan andere straffen zoals het lijden van honger, of bevriezing, en dat daarom geleidelijk aan de aandacht steeds meer naar deze specifieke straf is uitgegaan?

Ik ben geen theologe, anders zou ik deze vraag waarschijnlijk met gemak kunnen beantwoorden. Beschouw bovenstaande meer als aanzet.

Ik denk (lees: hoop) dat we in het subforum filosofie, ethiek, theologie misschien eerder een antwoord vinden op deze vraag (en dus verplaatst).

[Veertje]

Na een uitgebreid verhaal hier nog wat platen (voor wie het interesseert):

http://www.uni-potsdam.de/u/germanistik/me...ik/8_bilder.htm (14e eeuw, hel onderaan)

http://www.schulmuseum-ottweiler.net/mason...n=archiv-herrad (12e eeuw, hoewel meerdere straffen staat hier alles in vuur en vlam)

http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/bosch/paradise/ (hier een schilderij van Hieronymus Bosch (16e eeuw) waarbij de hel in de voorgrond verschoond is van vuur, maar waar in de achtergrond een berg/kasteel te onderscheiden is die wel in vuur en vlam staat (symboliek? vagevuur? of een “onderdeel” van de hel? Of iets anders?)

[OneStepForward]

Ik was net weer eens Dante's Goddelijke Komedie aan het lezen en toen voel me iets op: Bij Dante is de hel koud en zit satan zelf ingevroren in een brok ijs in het middelpunt van de aarde. Tegenwoordig is het echter zo dat bijna iedereen de hel associeert met vuur en warmte (in het engels heb je zelfs het spreekwoord "when hell freezes over" om iets extreem onwaarschijnlijks aan te geven). Ergens in de (literatuur) geschiedenis is de hel dus 'opgewarmd'. Weet iemand wanneer dat gebeurd is en waarom?

In een boekje van C.S. Lewis is de hel een grote grouwe stad waar het altijd regent.

[ZonnTroLL]

In de Germaanse Mythologie is 'Hel' de wereld van de doden.

De vuurwereld wordt in deze mythologie 'Muspelheim' genoemd.

[OneStepForward]

En nog een weetje:

In de Nieuwe Bijbel Vertaling komt het woord "hel" 0 keer voor.

[omega]

In Tibet wordt de hel ook voorgesteld als een koude 'hel' aangezien daar men enorm veel last heeft van de koude en men dus liever iets warms zouden hebben.