Hierbij een poging tot een definitie van bewustzijn. Gezien de vraag probeer ik de definitie ongevoelig te maken voor de precieze aard van bewustzijn, hiermee probeer ik verschillende vormen van bewustzijn te omvatten: een centraal ik (cartesiaans theater), een meervoudige en eentje met slechts de illusie van bewustzijn.
Bewustzijn is een toestand van een subject waarbij het kennis heeft van zichzelf in een uitwisselingsrelatie met de omgeving.
De vraag van jdr vanuit dit perspectief is denk ik: waarom zou je je bewust van jezelf moeten zijn van jezelf en je uitwisseling? Is het niet gewoon voldoende als je hersenen op de juiste momenten de instructies op het juiste moment doorgeeft aan je ledematen e.d., waarom is het nou per se nodig om te weten dat je het doet ? Het is toch allang goed als het maar gewoon gebeurt?
Mijn invalshoek is dat deze kennis nut heeft. Het is nodig om te weten dat je het doet om te weten hoe je het doet, om te reageren op allerlei verstoringen in het hetgeen je aan het doen bent, om prioriteiten te binnen het proces te bepalen, prioriteiten tussen dit proces en andere, om te leren, te verbeteren, enz.
Hiertegen kan natuurlijk gezegd worden: al die reflectieve gebeurtenissen kunnen natuurlijk ook geformaliseerd worden. In feiten zijn dat ook gewoon regels en instructies die op een of andere manier doorlopen moeten worden. Ook hierbij is het niet per-se noodzakelijk dat we ons bewust zijn van leren, reageren, enz.
Mijn visie komt erop neer dat voor sommige categorieën van interacties met de omgeving bewustzijn een functie vervult. In mijn optiek is het verschijnsel bewustzijn een efficiënt adaptief instrument om te kunnen overleven in een zeer groot aantal mogelijke omgevingen. Bewustzijn is een efficiënte gereedschapskist in zeer veel verschillende omgevingen voor bv overleving. Het is neemt denk ik een stuk minder ruimte in dan een set van als-dan regels, zoals: Als aspect x het gedrag y vertoont in de context c dan is handeling a het beste. Voor alle situaties waarin mensen terecht kunnen komen zouden er dan verschillende sets moeten bestaan en verschillende meta-sets voor leren en corrigeren.
De functie van bewustzijn is imo (in ieder geval) adaptie.
Naar mijn idee is bewustzijn dus eigenlijk eerder een onderdeel van intelligentie (en emotie) dan een afgeleide daarvan.
PS: @ jdr: ik realiseer me dat deze agrumentatie nauwelijks verschilt van mijn postie ten aanzien van het bestaan vrije wil. Ik denk echter dat dit argument sterker is voor de functie van bewustzijn dan voor het bestaan van vrije wil. Het bestaan van vrije wil is voor mij moeilijker te onderbouwen. Dat bewustzijn (los van zijn vorm) een functie vervult lijkt me eigenlijk wel evident.
Ik vroeg me eigenlijk af hoe jij dit ziet. Wat denk je dat meer waarschijnlijk is: het bestaan van vrije wil of een functie van bewustzijn?
Puzzels