De functie van het bewust-zijn.

[wombat]

Ik denk dat bewustzijn voortkomt uit de evolutie. Het blijkt voor zoogdieren en hun voorlopers waarbij het zich begon te ontwikkelen een gunstige invloed heeft/had op hun voortbestaan. Mensen zijn zich van een paar zaken bewust en van een heleboel niet, omdat dat niet nodig is voor het voortbestaan.

Een heleboel dieren hebben het niet en zijn erg afhankelijk van hun omgeving.

Door bewustwording kunnen dingen worden voorzien en actie worden ondernomen, dat weer een voorsprong geeft op de dieren die dat niet doen.

[theoriegeladen]

alof we niet veel meer nodig hebben...

[Mechanieker]

Interessante discussie met inderdaad veel woordengehussel.

Ik geloof dat de functie van het 'bewustzijn van het bewustzijn' met de dood te maken heeft. Om te beginnen:

"De primaire functie van het menselijke bewustzijn is om het probleem van de vergankelijkheid en de dood op te lossen."

Evolutionair kon de capaciteit tot het hebben van een mate van bewustzijn groeien op een manier die de aap/primaat/mens een continu stijgende overlevingskans gaf. Dit hoeven we wat mij betreft (tot aan het besef van de dood) niet nader uit te stippelen.

Nu is besef van de dood mijns inziens een voorwaarde voor verdere ontwikkeling van het bewustzijn tot iets wat ik 'mensachtig' zou noemen. Besef van de dood motiveert immers tot handelen uit lijfsbehoud. Handelen uit lijfsbehoud geschied op allerlei niveaus en levert tevens direct evolutionaire voordeel waardoor weer verdere geleidelijke uitbreiding van de capaciteit tot bewustzijn plaatsvind. Met als oorzaak het besef van de dood ontstaan indirect (als spin-off) alle ons bekende kenmerken en aspecten van het menselijk bewustzijn.

Het 'bewustzijn van het bewustzijn' waar jdr over spreekt ontstaat volgens mij indirect vanwege de onvermijdelijkheid van de dood. Namelijk: het bewustzijn ontwikkelt zich na vaststelling van die onvermijdelijkheid bij gebrek aan beter op zodanige wijze dat de wil tot lijfsbehoud wordt gerelativeert. Maar omdat de wil tot lijfsbehoud de kern en oorsprong van het bewustzijn zelf is wordt de hele opgebouwde inhoud van het bewustzijn als het ware losgesneden aan de wortel. Het wordt als een slang die zijn eigen staart opeet.

Zie hier de oorzaak van de rijkdom van het menselijke bewustzijn: wendbaar, energiek, abstraherend en vooral: niet door de saaie materie geobscedeert, zoals de dieren!

Dat 'doodrelativerende' bewustzijn kent in tegenstelling tot het bewustzijn dat daaraan vooraf ging veel verschillende uitvoeringsvormen omdat het niet meer uitsluitend in banen geleid wordt door werkelijk (fysiek) optredende gebeurtenissen alleen. Het toch al indrukwekkend 'bewuste' menselijke bewustzijn kan zich nu dus ongebreideld verder verfijnen en ontwikkelen, in bijvoorbeeld de filosofie, ethiek, de religie, etc!

Evolutionair levert dit geruststellende 'doodrelativeren' natuurlijk ook voordeel omdat mensen met een onderling overeenkomstige relativering gemakkelijker samenklitten uit weerzin tegen 'andersrelativerenden' die met hun afwijkende bewustzijn slechts onrust en misverstand veroorzaken. Hoe sterker ontwikkeld, dwingender, robuuster en praktisch nuttig(!) de bewuste relativering is, hoe groter, effectiever en hechter de groep mensen die haar aanhangt.

Rest me om te stellen dat ik - niet gehinderd door bovenstaande 'evolutionaire' verklaring van ons bewustzijn en de religie - geloof in een oorspronkelijke bovennatuurlijke Oorzaak. Ik geloof in de onsterfelijke ziel als basis van al het leven. Ik geloof dat het menselijke bewustzijn zich heeft ontwikkeld opdat de (uit Genade Gods) aldus belichaamde ziel inziet dat het materiele leven voor hem onaantrekkelijk is: de enige Les die hij moet leren! Maar hoewel het voor de hand ligt is het niet de bedoeling dat we de dood vervolgens relativeren op een manier die ons slechts de ogen ervoor sluit, zoals velen (dom en slim, dwaas en wijs, rijk en arm, machtig en machteloos) doen. Integendeel.

Ik hang de oosterse reincarnatieleer en het Vaisnavisme van de Hindoes aan. Dit houd simpelweg in dat we specifiek als mens de capaciteit hebben om ons bewust te worden dat het materiele leven (de cyclus van dood en wedergeboorte) te betreuren valt zodat we gaan (terug)verlangen naar een vreugdevol spiritueel bestaan in toegewijde dienst van God. Dit is de hoogste functie van ons 'bewuste bewustzijn' volgens mij.

[jdr]

Hoewel ik nog maar een beetje van hem heb gelezen komt Nicholas Humphrey met een voor mij aannemelijk antwoord op de vraagstelling van dit topic.

I shall cut short a long story (the substance of two books I have written round this issue (17)). When the question is, what would a atural historian notice as being special about the human life-style, I'd say the answer must be this. Human beings are extraordinarily sociable creatures. The environment to which they are adapted is before all else the environment of the family, the working group, the clan. Human inter- personal relationships have a depth, a complexity and a biological importance that far exceed those of any other animal. Indeed, without the ability to understand, predict and manipulate the behaviour of other members of his own species, a person could hardly survive from day to day.  

Now, that being so, it means that every individual has to be, in effect, a "psychologist" just to stay alive, let alone to negotiate the maze of social interactions on which his success at mating and breeding will ultimately rest. Not a psychologist in the ordinary sense, but what I have called a "natural psychologist". Just as a blind bat develops quite naturally the ability to find its way around a cave, so every human being must develop a set of natural skills for penetrating the twilight world of inter-personal psychology - the world of loves, hates, jealousies, a world where so little is revealed on the surface and so much has to be surmised.  

But that, when you think about, is rather mysterious. For psychological understanding is immensely difficult; and understanding at the level that most people clearly have it would not, I suspect, be possible at all unless each individual had access to some kind of "black-box" model of the human mind - a way of imagining what might be happening inside another person's head. In short, psychological understanding becomes possible because and only because people naturally conceive of other people as beings with minds. They attribute to them mental states - moods, thoughts, sensations and so on - and it's on that basis that they claim to understand them. "She's sad because she thinks he doesn't love her," "He's angry because he suspects shes telling lies," and so on across the range of human interaction.  

I shall not of course pretend that this is news. If it were, it clearly would not be correct. But what we ought to ask is where this ordinary, everyday, taken- for-granted psychological model of other human beings originates. How come that people latch on so quickly and apparently so effortlessly to seeing other people in this way? They do so, I suggest, because that is first of all the way each individual sees himself. And how come that that is first of all the way he sees himself? Because nature has given him an inner eye.  http://cogprints.org/809/00/jalect.htm

Daagt mij iig uit om Humphrey beter te leren kennen en zijn stelling te onderzoeken, wellicht later meer...

[Adpruys]

Dank dat je ons laat delen in de resultaten van je studie zoals het zich ontwikkelt. dit inzicht is inderdaad beter, zij het een stuk banaler, en in tegenspraak met de uitspraak van Hume, dat je citeerde in het andere topic. Je weet wel waarin hij zegt dat mensen uitsluitend leren dmv associatie en niet door redeneren. Dit citaat van Humphrey komt erop neer dat je door zelfkennis kennis van het menselijk handelen in het algemeen opdoet. Toch veronderstelt het een bewustzijn dat groot genoeg is om niet te blijven steken in "de waard vertrouwt zijn gasten zoals hij zelf is". Ik veronderstel dat Mechanieker, wiens inzichten ook bijzonder op prijs gesteld worden, hieruit opmaakt dat deze algemene kennis van de menselijke natuur niet alleen gebaseerd kan zijn op de ervaringen die in dit leven zijn opgedaan anders zou eenieder niet verder komen voor wat betreft psychologisch inzicht dan de waard in voornoemd gezegde. en dit zou nog niet zo'n gek idee zijn nu ik bedenk wat voor psychologisch inzicht dieren hebben. Hoe zouden zij die anders zo snel hebben opgedaan?

Dan komt er toch nog iets origineels uit.

[jdr]

dit inzicht is inderdaad beter, zij het een stuk banaler, en in tegenspraak met de uitspraak van Hume, dat je citeerde in het andere topic. Je weet wel waarin hij zegt dat mensen uitsluitend leren dmv associatie en niet door redeneren.

In het betreffende topic vond ik het aanhalen van Humes inductieprobleem op zijn plek, wat niet wil zeggen dat ik Hume als autoriteit verhef, allerminst zelfs...

Humes gedachtengoed over het menselijke verstand is opzichzelf erg simplistisch al weet hij een paar waarheden als koeien neer te zetten zoals het inductieprobleem.

Het aangehaalde citaat van Hume (dat slechts betrekking had op inductie) lijkt mij dan ook niet in tegenspraak met de visie van Humprey die ik in deze draad aanhaal.

Informatie verkregen uit introspectie te associeren aan de ander zal met name een inductieve basis hebben, maar zal worden besloten middels deductie.

-Als ik geslagen wordt voel ik boosheid.(inductie)

-Als ik boos ben ga ik schreeuwen.(inductie)

-Als anderen geslagen worden gaan ze schreeuwen.(inductie)

-Anderen zijn boos als ze geslagen worden.(deductie)

Toch veronderstelt het een bewustzijn dat groot genoeg is om niet te blijven steken in "de waard vertrouwt zijn gasten zoals hij zelf is".

Inderdaad, maar de minimale voorwaarde om inzicht in de ander te krijgen is inzicht in jezelf; je hebt immers vergelijkingsmateriaal nodig.

Probeer eens aan een blind geboren persoon uit te leggen hoe mooi de kleuren van een meloen zijn.

Wanneer hij niet kan refereren aan kleuren valt hem niks duidelijk te maken, hij zal het nooit begrijpen.

Dat wil niet zeggen dat wanneer hij wel kon zien, hij jouw mening kon delen, wellicht vind hij de meloen een afzichtelijk ding.

Je hebt dan wel een uitgangspunt.

[Don Quichot]

Geprobeerd het zo abstract mogelijk te houden:

Functie bewustzijn:  

- het handelen op een manier die de waarnemer het best lijkt.

Ik vermoed dat het eerder zal zijn :

Handelen op een manier die de aannames van de waarnemer bevestigen.