Geloof is vertrouwen, wetenschap is onderzoeken

[Monnik]

Ik ben twee keer korte tijd in de Marokkaanse samenleving geweest als niet toerist en wat mij opviel was de geweldige ontwikkelingsdrang van deze samenleving die vanuit ons oogpunt is doortrokken met religie. Als ik dan kijk naar de stagnatie en luiken-dicht mentaliteit in onze eigen grotendeels seculiere samenleving dan zou ik haast geneigd zijn het omgekeerde te gaan beweren, ontwikkeling is aan de gelovigen.

In sommige opzichten moet ik je daar natuurlijk gelijk in geven. Als je kijkt naar het consumentisme, de drang naar meer, de ieder-voor-zich-mentaliteit. Maar voor mij zijn ook dat zaken die rationeel te bestrijden zijn, er is geen tegenstelling tussen rationaliteit en medemenselijkheid. Integendeel, rationaliteit kan een belangrijk hulpmiddel zijn voor het bereiken van meer medemenselijkheid. Is de medische wetenschap daar niet een goed voorbeeld van?

Wanneer rationaliteit betekent het ontbreken van een traditioneel godsbesef, gepaard met veel kennis en het instigeren van goede ontwikkelingen, dan ben ik er helemaal voor. Als rationaliteit betekent het zich afsluiten van mensen die wel een traditioneel godsbesef hebben als zijnde abuis en irrationeel, dan is het wel een stroming die schade berokkent aan anderen, ook al voelt de "eigen" groep zich er goed bij.

Bij de luiken dicht mentaliteit in Nederland denk ik vooral aan het opvatten van Nederland als een land dat in essentie al af is (alle verkeerde dingen zijn duidelijk het gevolg van overtredingen en fouten, zonder die dingen was het al ideaal). De gedachte dat Nederland zó kan blijven zoals ze nu is, dat we dat moeten vastleggen in dé finale burgerregels (normen en waarden, taalvereisten etc.) en dat alle verandering moet worden tegengehouden. Andere landen en mensen mogen meedoen, maar ze moeten dan wel direct meedoen in het stramien zoals wij dat als ideaal ervaren en van meet af aan voldoen aan onze productiviteitseisen. Alsjeblieft nieuwkomer, ga meteen zitten op het je toegewezen bankje, roei zoals de anderen en wat je ook doet, breng de boot niet aan het schommelen!

Het kan zijn dat er een natuurlijke ontwikkeling is van bepaalde vormen van geloof naar nieuwere abstractere vormen van geloof. Ik besef dat sommige mensen dit onjuist zullen vinden maar ik kan in ieder geval in veel seculiere theorie ook de elementen van geloof herkennen. Je zult de mensen maar de kost moeten geven die de natuurwetten als een soort kosmisch gegeven beschouwen en een ontwikkeling zien van de wetenschap naar een finale theorie.

Stel dat we dat inderdaad vergelijken met een geloof. Waarom zou dergelijk geloof verwerpelijk zijn? Er is mi geen mechanisme waarmee we geloven onderling kunnen valideren.

Ehm.. ik had eigenlijk niet bedoeld dat het verwerpelijk zou zijn. Het gaat mij om de analogie, de continuïteit in de ontwikkeling tussen geloof en wetenschap.

Dogma heeft te maken met een stagnatie en het ingraven op een vaste positie. Dit kan gebeuren in alle stadia van geloof, of dat nu in het geloof is zoals dat traditioneel wordt herkend of in een moderner geloof.

Nu zul je misschien zeggen, "Ja, maar in het geval van geloof is dogma een logisch verschijnsel en in wetenschap is het een ongelukkige afwijking, vergissing of wat dan ook." Hier kan ik je niet echt makkelijk mee helpen, het is persoonlijke ontwikkeling maar door me een beetje te verdiepen in andere mensen ben ik zelf tot de conclusie gekomen dat dit op arrogantie berust. Het is een beetje als iemand die geld heeft geërfd en zich daardoor verbeeldt dat hij wel fundamenteel beter moet zijn, dan zijn buurman die minder geld heeft. De meeste mensen op dit forum hebben denk ik behoorlijk rijk geërfd in kennis en dan is het wel eens makkelijk om neer te kijken op anderen.  

Ik kom tot andere conclusies, maar dat wist je al. Dit lezende vind ik het belangrijk om je te laten weten dat ik zeker niet op je neerkijk, wanneer dat het gevoel is wat je bedoelt. Ik hoop dat je me hierin op mijn woord durft te vertrouwen, andere middelen heb ik niet. Je mening is juist interessant omdat die afwijkt van de mijne terwijl je toch wel degelijk een weerwoord weet te formuleren. Laten we iets prachtigs maken van het oneens zijn.

Eigenlijk bedoelde ik dat ik me zelf ook schaar onder degenen die rijk geërfd hebben in kennis en dat ik me ook wel eens schuldig heb gemaakt aan neerkijken op gelovigen. Ik kon tenslotte al op de lagere school beschikken over een eigen computer en kijken naar een televisieshow als Cosmos van Carl Sagan, dus waar had ik nog geloof voor nodig? Sindsdien is er van allerlei interessants gebeurd zoals dat gaat in het leven en dat geeft me toch weer een eigen stem, die wel eens lastig te verstaan is misschien. Ik hoop ook op prachtige dingen, daarin kunnen we het vast wel eens zijn.