Volgens mij moet er een scheiding gemaakt worden tussen tijd als natuurkundig fenomeen, en tijd als filosofisch fenomeen.
tijd is als dat alles te omschrijven, en tijd zelf beschrijft. Maar tijd is niet tastbaar en tijd is niet zelf actief en tijd is niet veroorzakend of teweegbrengend. Zoals gmlk al zei: wat is 'bestaan' in de zin "bestaat tijd eigenlijk wel?"?
Natuurlijk, maar dat geldt voor alle abstracte begrippen.
Tijdsbeleving, en tijd in de zin van "bestaat het eigenlijk wel?" is filosofisch en abstract van aard, en is daarmee feitelijk afhankelijk van mensen (of in elk geval van een waarnemer met tijdsbesef).
Maar natuurkundig bekeken zijn tijd en ruimte onlosmakelijk verbonden. Een eenvoudige voorstelling hiervan: na verloop van ruimte bevind ik me in een andere tijd (ik loop van buiten naar binnen, en hier doe ik een paar seconden over). Of na verloop van tijd bevind ik me in een andere ruimte (ik sta stil, maar in de lucht om mij heen veranderen moleculen van positie).
Deze processen staan los van mij/de waarnemer en dit maakt het mogelijk dat we simpel kunnen aantonen dat in elk geval in dat opzicht tijd wel degelijk bestaat. Het beschrijft de werkelijkheid: niet alles gebeurt op hetzelfde moment, dus vinden dingen op verschillende momenten plaats, dus moeten deze momenten van elkaar onderscheiden kunnen worden, dus moet er een manier zijn waarop de verschillen gemeten kunnen worden. Die manier kan een "systeem" worden genoemd omdat er betrouwbare voorspellingen mee gedaan kunnen worden, en dit systeem noemen wij "tijd".