Religieus gevoel

[Hoofd]

De laatste tijd ga ik 's avonds met het lekkere weer steeds vaker buiten zitten en dan kijk ik naar de sterren. Ik probeer me de oneindigheid voor te stellen en de pracht van het universum. Ik sluit mijn ogen en beeld me in dat ik in mijn eentje ergens in de oneindigheid rondzweef.

Als ik dit doe dan krijg ik vaak kippenvel. Alles lijkt me duidelijk, al mijn vragen zijn beantwoord. Het valt niet uit te leggen en klinkt daarom hoogstwaarschijnlijk ook erg stom. Ik wordt vaak erg gelukkig en kan daar uren blijven liggen, soms krijg ik ook het idee dat ik in een dip begin te raken als ik daar buiten zit.

Ik hoorde van iemand die sterk gelovig is, sinds kort, dat hij hetzelfde heeft; sinds hij God 'gevonden' heeft zijn al zijn vragen beantwoord en hij is een stuk emotioneler geworden. De beschrijving die hij gaf over zijn gevoel voldeed precies aan het gevoel wat ik krijg als ik buiten zit.

Nu weet ik het niet; ik vraag me af: Is het heelal mijn God, of is God het heelal? Of is er iets in de hersenen wat dit gevoel geeft, in een bepaalde vorm. Bij sommige mensen in de vorm van God en bij anderen in de vorm van iets anders (groots)?

Soms lijken dingen zo duidelijk, maar op dit moment snap ik er niets van. Wat is dat gevoel? Ben ik toch geen atheist of is het gewoon de grijze massa in mijn hoofd?

als het wel mijn hersenen zijn, welk gedeelte dan? En waarom is er iets in de hersenen wat dit gevoel geeft? Heeft het evolutionair voordeel? Is het in combinatie met een ander gedeelte van de hersenen?

[Jeroen Bouterse]

Wat bedoel je precies met "al mijn vragen zijn beantwoord"? Want de vragen die mij atheïst hebben gemaakt, worden geloof ik niet door een religieus gevoel alléén beantwoord. Is het niet eerder zo dat je die vragen tijdelijk vergeet?

Stom klinkt het niet, alleen moet je er inderdaad voorzichtig mee zijn om een bepaalde emotie aan iets bovennatuurlijks toe te schrijven. Ik heb een maandje terug met de wijkdominee gepraat over geloof, en in dat gesprek kwam ook kort iets dergelijks ter sprake: ze zag de piano staan thuis en zei toen dat muziek toch eigenlijk ook iets 'goddelijks' was. Ik heb gezegd: "Nee, het is gewoon heel mooi." Ik begrijp wel waarom mensen de link leggen, maar ik ben het er niet mee eens dat alles wat mooi of goed genoeg is, aan God moet worden toegeschreven.

Het lijkt er soms wel op dat de ervaring zelf voor sommige mensen niet bijzonder genoeg is; alsof die pas echt 'telt' als God erbij betrokken is. Dan krijg je redeneringen als: "Muziek is zó mooi; dat kán toch niet gewoon luchttrillingen zijn". Net als: "Die emotie als ik me de kosmos voorstel is zó bijzonder; dat kán toch niet gewoon iets biologisch zijn". Of het bekende: "De natuur is zó complex; dat kán toch niet geëvolueerd zijn".

Ik denk dat het beter is om muziek, de sterren en de natuur gewoon te waarderen om wat ze zijn en om wat ze bij je oproepen; God daarbij slepen voegt daar in mijn ogen bijzonder weinig aan toe.

[dastalker]

Het is in dit geval gewoon je brein die je gelukkig maakt. Dan droom je gewoon weg bij een fantasie.

[qrnlk]

Beide?

Indien God ons gemaakt heeft is het logisch als hij ook rekening heeft gehouden met hoe wij op hem zouden reageren.

[J, Pechters]

hoi,

Wat jij beschrijft staat in de filosofie ook wel bekend als het hogere bewustzijn, of het betere bewustzijn. Dit zou ook te ervaren zijn via de muziek en in mindere mate via andere vormen van kunst. En bekend werk dat hier ook helemaal over handelt is van de Russische psychologe Maslow, waarin zij deze door iedereen ervaarde gevoelens evolutionair en psychologisch verklaard. Deze topervaring zoals zij deze noemt is te vergelijken met dit hogere bewustzijn waarbij het lijkt alsof je boven de normale ervaring uitstijgt en de dingen op een veel hoger plan ziet. Of wanneer je dit nog sterker overvalt, dat je zelfs buiten ruimte en tijd ziet staan. Maar allemaal hebben zij met elkaar gemeen dat zij het individu bekeren door een enorme mate van schoonheid waarvan wij helemaal warm worden. Of dit het directe werk van God is lijkt mij wat overbodig om te stellen. Maar het laat de vraag of er een hoger plan achter al de ordening in de wereld zit onbeantwoord. Dus uiteindelijk mag je er zelf een conlusie aan verbinden. Hoe het ook zei, het is erg mooi. Als je in filosofie geïnterreseerd bent, dan kun je de derde kritiek van Kant lezen die hier onder andere over gaat. Zo ook heeft zijn leerling Schopenhauer zich er intensief mee bezig gehouden (van hem komen de termen beter en hoger bewustzijn). Een modernere denker die dit onderwerp ook behandelt is Theodor Adorno. Verder zijn er nog een hele hoop anderen, want jouw ervaring is er een die wijd verbreid is.

J. Pechters

[Hoofd]

hoi,

Wat jij beschrijft staat in de filosofie ook wel bekend als het hogere bewustzijn, of het betere bewustzijn. Dit zou ook te ervaren zijn via de muziek en in mindere mate via andere vormen van kunst. En bekend werk dat hier ook helemaal over handelt is van de Russische psychologe Maslow, waarin zij deze door iedereen ervaarde gevoelens evolutionair en psychologisch verklaard. Deze topervaring zoals zij deze noemt is te vergelijken met dit hogere bewustzijn waarbij het lijkt alsof je boven de normale ervaring uitstijgt en de dingen op een veel hoger plan ziet. Of wanneer je dit nog sterker overvalt, dat je zelfs buiten ruimte en tijd ziet staan. Maar allemaal hebben zij met elkaar gemeen dat zij het individu bekeren door een enorme mate van schoonheid waarvan wij helemaal warm worden. Of dit het directe werk van God is lijkt mij wat overbodig om te stellen. Maar het laat de vraag of er een hoger plan achter al de ordening in de wereld zit onbeantwoord. Dus uiteindelijk mag je er zelf een conlusie aan verbinden. Hoe het ook zei, het is erg mooi. Als je in filosofie geïnterreseerd bent, dan kun je de derde kritiek van Kant lezen die hier onder andere over gaat. Zo ook heeft zijn leerling Schopenhauer zich er intensief mee bezig gehouden (van hem komen de termen beter en hoger bewustzijn). Een modernere denker die dit onderwerp ook behandelt is Theodor Adorno. Verder zijn er nog een hele hoop anderen, want jouw ervaring is er een die wijd verbreid is.

J. Pechters

Dank u voor uw goede antwoord. Ik kan me nu meer verdiepen in dit 'hoger bewustzijn', ik had er nog nooit over gehoord.

In intreseer me inderdaad voor filosofie en ik wil dan ook graag de derde kritiek van Kant lezen, "De derde kritiek", is dat de titel van het boek of iets?

[ypsilon]

De "derde kritiek" van Kant is de "Kritik der Urteilskraft", maar het gaat hier - voor zover ik weet - niet over een religieus gevoel, zeker niet in relatie met God, want Kant was niet gelovig.

Wat de ervaringen die we kunnen krijgen bij muziek en kunst betreft, dit idee is inderdaad afkomstig van Schopenhauer, het gaat hier om een tijdelijke stilling van de Wil-tot-leven. Hoewel ook Schopenhauer het bestaan van God ontkent, zegt hij dat de blijvende stilling van de Wil, weggelegd is voor de religies, die de waarheid op een meer mythische manier gezien hebben (vergelijk met het Nirvana bij de boeddhisten).

[J. Pechters]

Aan Hoofd en Ypsilon,

Wat ypsilon hierboven verteld is in principe correct, Maar voor de lijn van het verhaal is het verhelderend om terug te grijpen op de orginiele vraagstelling. Deze betrof de identificatie van het beschreven religieuze gevoel. Om bij Schopenhauer te beginnen (immers: sinds zijn filosofie zijn in de hele wetenschap verschillende verklaringen hiervoor gebruikt die hierop gebaseerd zijn): dit religieuze gevoel (Schopenhauer had weinig met institutionele godsdiensten op, maar had niks tegen religie), dat door een esthetische overmacht gevoed wordt (van een natuurlandschap, muziek of een kleine bloem), verklaard hij als de ontkenning van de wil. Dit is NIET stilling of bevrediging van de wil. Het is dat wij, door een overmacht, onze kengrond volledige verlaten (Wereld als Wil en Voorstelling 1, boek 1: over de viervoudige wortel van de toereikende grond). Wat dit exact inhoudt is veel te interessant om je te laten vertellen. Dat moet jezelf lezen. Het is een waardevolle toevoeging aan Kant, die tegenwoordig soms weer opduikt omdat het zeer mooi de grenzen aan ons bewustzijn weergeeft (dus het heeft hierbij een andere functie!).

Maar dit gevoel, is volgens Schopenhauer de eenheid van de wil die overblijft. Dit betekent dat met de opheffing van de kengrond alleen de pure wil overblijft. En omdat wij daar allemaal onderdeel van zijn (alles is er onderdeel van) voelen wij ons intens verbonden met de wereld en begrijpen wij deze op dat moment gewoon. Uiteraard kunnen wij dit nauwelijks verwoorden omdat dit buiten onze kengrond plaatsvindt, en woorden enkel op het denken in de kengrond slaan.

Deze ontkenning wordt vaak onterecht opgevat alsof de wil ineens verdwenen zou zijn (dit kan niet omdat alles de wil ís). Maar het is de opheffing van onze kengrond die ons de hele tijd onze wil naar honger, troost, sex, concretiseert tot "aardse behoeftes."

Daarom bereiken wij na deze ontkenning ook een ongekend gevoel van rust en sereniteit. Dit komt dus in grote overeenkomst terug bij Maslow. Dus zoals Ypsilon hierboven zegt is opzich goed opgevat maar dit gevoel is géén stilling van de wil; het is de volledige ontkenning van de behoeftes die door deze kengrond ingegeven worden. Voorts wordt dit opnieuw omgedraaid in de zinnen over religie. Religie heft de wil (kengrond) niet op, maar stilt deze, zoals voedsel onze honger stilt. Blijvende stilling (opheffing, in de betekenins van de zin daarvoor) is door religie absoluut niet mogelijk. Het voedt enkel de wil. Religie is géén "hoger bewustzijn." De analogie met het boeddhisme begint dan ook pas echt op te gaan wanneer hij spreekt over de versterving van de wil. Maar dit moet je zelf maar lezen. '

Maar dit gevoel kun je inderdaad met het vinden van God verklaren. Maar ben je ervan bewust dat in welke vorm van godsdienst dan ook dit element van het hogere bewustzijn zit (tijdens massale gebedsbijeenkomsten als duidelijk voorbeeld). Alleen stoelt het in tegenstelling tot Schopenhauer niet grotendeels op wetenschappelijke, logische gronden maar op religieuze gronden. Freud verklaard dit gevoel met het ES, dus als "hersenfunctie." Het is aan jou bij welke verklaring jij je het beste voelt.

Dan nog een laatste noot: Kants bedoelingen met de kritieken zijn om (als verlichtingsdenker pur sang) het geloof op rationele gronden te vesten. De eerste zin op de achterzijde van kritiek van de zuivere rede luidt: 'Dus moest ik het weten opheffen (de 2e copernicaanse wending) om plaats te verkrijgen voor het geloof.' De "Kritik der Urteilskraft" handelt inderdaad niet specifiek over deze gevoelens, ze worden in ieder geval niet benoemd, maar is wel een beoordeling van ons "smaakvermogen" dat ons uiteindelijk via weer lastige Kantiaanse redenaties, het idee van de vrijheid laten "proeven." Nou goed, de analogie met alle berichten over dit onderwerp zal inmiddels bekend zijn.

J. Pechters

[Lathander]

Mensen geloven wat ze willen geloven. Als mensen in een slechte situatie zitten, willen ze eruit. Niemand wil zich slecht voelen... Mensen gaan ver in want ze zouden doen voor een goed emotioneel gevoel.

Laat me een voorbeeld geven:

Er was ooit een man die werkelijk ALLES wat hem ooit overkwam onthield. Iedere gedachte, letter, kleur, geur, tast enzovoort enzoverder. Na een aantal jaren, ergens midden z'n dertig, kon hij het niet meer aan. Hij ging hulp zoeken. Overal vroeg hij raad om dingen te KUNNEN vergeten, maar niemand wist iets. Op een dag kwam hij bij een psychiater terecht. Die vertelde hem dat het enige dat hij moest doen om iets te vergeten, was datgeen wat hij wou vergeten in gedachten opschrijven op een vel papier en dat papier vervolgens in de prullenbak gooien. De man deed dit en het lukte.

Feit is helaas dat de man het helemaal niet vergeten was... Hij KON niks vergeten. Het enige dat anders was is dat de man geloofde dat hij het vergeten was. Het viel op dat als je hem iets vroeg over iets waarvan hij het in gedachten had opgeschreven en weggegooid, dat hij een "tick-nerveux" vertoonde. Knipperde met z'n ene oog. Die man was het helemaal niet vergeten, hij had het gewoon verdrongen. Die man was namelijk zo wanhopig dat van het moment dat iemand een oplossing bood, hij er zo in geloofde dat ze voor hem ook meten werkte. Hij WOU dat het werkte en hij wou het zo intens dat het dat voor hem ook deed.

Mensen die echt wanhopig zijn voor een beter leven maken zichzelf dingen wijs om zich toch maar gelukkig te voelen. Of de aangeboden oplossing steek houdt, daar letten de mensen niet op. Het wordt als oplossing getoond dus is het meteen juist. Zo gaat die redenering. Maar als je dat die mensen zelf probeert uit te leggen, zullen ze je nogal raar bekijken. Het is hun leven. Het is altijd al zo geweest en kan nooit anders geweest zijn voor mensen die zulke dingen geloven.

[Don Quichot]

Als ik dit doe dan krijg ik vaak kippenvel. Alles lijkt me duidelijk, al mijn vragen zijn beantwoord. Het valt niet uit te leggen en klinkt daarom hoogstwaarschijnlijk ook erg stom. Ik wordt vaak erg gelukkig en kan daar uren blijven liggen, soms krijg ik ook het idee dat ik in een dip begin te raken als ik daar buiten zit.

Ik hoorde van iemand die sterk gelovig is, sinds kort, dat hij hetzelfde heeft; sinds hij God 'gevonden' heeft zijn al zijn vragen beantwoord en hij is een stuk emotioneler geworden. De beschrijving die hij gaf over zijn gevoel voldeed precies aan het gevoel wat ik krijg als ik buiten zit.

Nu weet ik het niet; ik vraag me af: Is het heelal mijn God, of is God het heelal? Of is er iets in de hersenen wat dit gevoel geeft, in een bepaalde vorm. Bij sommige mensen in de vorm van God en bij anderen in de vorm van iets anders (groots)?

Soms lijken dingen zo duidelijk, maar op dit moment snap ik er niets van. Wat is dat gevoel? Ben ik toch geen atheist of is het gewoon de grijze massa in mijn hoofd?

Er zijn een aantal facetten waar ik je op wil wijzen. In mijn mening is het zo dat alles onderdeel is van het totaal. We ervaren invloeden van alle onderdelen van het totaal en misschien zelf wel van het totaal an sich. Al dit wat tot ons komt is bijzonder veel. Als wij, mnsen, daadwerkelijk proberen te ervaren wat er allemaal precies tot ons komt zie je dat de meesten zo bang worden dat ze als excuus verzinnen dat er buiten zichzelf helemaal niets anders is en dat ze ook niets kunnen ervaren daarvan. In de psychologie noemt men dit ontkenning.

Wanneer met ervaring of met acceptatie de noodzaak tot dit soort ontkenning verdwijnt zal men weer meer kunnen ervaren. Het is immers zo dat die dwangmatige ontkenning de persoon in kwestie verlaten heeft. Wanneer iemand eenmaal zover gekeken heeft, zal deze persoon onherroepelijk tot de conclusie komen dat zoveel (alles) wat door hem of haar gedacht werd slechts gedacht werd om al al hetgeen waar ik het eerder over had niet te hoeven ervaren. Het was onderdeel van het ontkenningsproces.

Als we het zo bekijken is het niet meer dan logisch dat de dingen zo duidelijk lijken. We zijn immers opgehouden onszelf doelbewust voor de gek te houden (uit angst!). Het is echter niet zo dat daarmee alle raadsels gelijk opgelost zijn; daar begint slechts een nieuwe stap in de oplossing van het raadsel: je staathet jezelf toe om het antwoorde te gaan zoeken. it gevoel kan inderdaad als een soort godsgevoel overkomen, maar uiteindelijk weten we niet wat god is. Sta hiervoor dus open. Wanneer je god voor jezelf wel definieerd ontken je immers de enige waarheid die je wel hebt: dat je het niet zeker weet. Wanneer je dit doet ben je weer terug bij het ontkennen wat je zojuist nog losgelaten had.

Ik hoop dat je hier wat aan hebt.

Maar dit gevoel, is volgens Schopenhauer de eenheid van de wil die overblijft. Dit betekent dat met de opheffing van de kengrond alleen de pure wil overblijft. En omdat wij daar allemaal onderdeel van zijn (alles is er onderdeel van) voelen wij ons intens verbonden met de wereld en begrijpen wij deze op dat moment gewoon. Uiteraard kunnen wij dit nauwelijks verwoorden omdat dit buiten onze kengrond plaatsvindt, en woorden enkel op het denken in de kengrond slaan.

Deze ontkenning wordt vaak onterecht opgevat alsof de wil ineens verdwenen zou zijn (dit kan niet omdat alles de wil ís). Maar het is de opheffing van onze kengrond die ons de hele tijd onze wil naar honger, troost, sex, concretiseert tot "aardse behoeftes."

Daarom bereiken wij na deze ontkenning ook een ongekend gevoel van rust en sereniteit. Dit komt dus in grote overeenkomst terug bij Maslow. Dus zoals Ypsilon hierboven zegt is opzich goed opgevat maar dit gevoel is géén stilling van de wil; het is de volledige ontkenning van de behoeftes die door deze kengrond ingegeven worden. Voorts wordt dit opnieuw omgedraaid in de zinnen over religie. Religie heft de wil (kengrond) niet op, maar stilt deze, zoals voedsel onze honger stilt. Blijvende stilling (opheffing, in de betekenins van de zin daarvoor) is door religie absoluut niet mogelijk. Het voedt enkel de wil. Religie is géén "hoger bewustzijn." De analogie met het boeddhisme begint dan ook pas echt op te gaan wanneer hij spreekt over de versterving van de wil. Maar dit moet je zelf maar lezen. '

Maar dit gevoel kun je inderdaad met het vinden van God verklaren. Maar ben je ervan bewust dat in welke vorm van godsdienst dan ook dit element van het hogere bewustzijn zit (tijdens massale gebedsbijeenkomsten als duidelijk voorbeeld). Alleen stoelt het in tegenstelling tot Schopenhauer niet grotendeels op wetenschappelijke, logische gronden maar op religieuze gronden. Freud verklaard dit gevoel met het ES, dus als "hersenfunctie." Het is aan jou bij welke verklaring jij je het beste voelt.

Wat je schreef lijkt heel erg op wat ik hierboven schreef. Ik vind het echter bijzonder subjectief. Dat vind ik erg jammer. Het kwalijks vind ik deze opmerking:

Deze ontkenning wordt vaak onterecht opgevat alsof de wil ineens verdwenen zou zijn (dit kan niet omdat alles de wil ís).

In mijn ogen (en dit wil ik voorop stellen) weten we simpelweg niet hoe de werkelijkheid nu echt in elkaar steekt. Wat we echter wel zeker weten is waarom we niet alles tot ons laten komen en dit is door ontkenning (ofewel: predicering). Als je inderdaad spreekt van deze ontkenning die opgeheven wordt (ik vind helaas geen referentie naar welke ontkenning nu eigenlijk opgeheven wordt), dan is het juist de afwezigheid van wil. De afwezigheid van de wil tot ontkenning. Die "goddelijke wil"die hieruit zou blijken heeft veel eerder van doen met het weer terugvinden van de eigen wil. Dit in plaats van een goddelijke wil. Laten we immers niet vergeten dat het de afwezigheid van het hebben van wil was waardoor we onszelf tot dit niveau tilden. Waarom zouden we op dit niveau dan dezelfde ontkenning plaats laten vinden?

[Kjell]

De laatste tijd ga ik 's avonds met het lekkere weer steeds vaker buiten zitten en dan kijk ik naar de sterren. Ik probeer me de oneindigheid voor te stellen en de pracht van het universum. Ik sluit mijn ogen en beeld me in dat ik in mijn eentje ergens in de oneindigheid rondzweef.

Als ik dit doe dan krijg ik vaak kippenvel. Alles lijkt me duidelijk, al mijn vragen zijn beantwoord. Het valt niet uit te leggen en klinkt daarom hoogstwaarschijnlijk ook erg stom. Ik wordt vaak erg gelukkig en kan daar uren blijven liggen, soms krijg ik ook het idee dat ik in een dip begin te raken als ik daar buiten zit.

Ik hoorde van iemand die sterk gelovig is, sinds kort, dat hij hetzelfde heeft; sinds hij God 'gevonden' heeft zijn al zijn vragen beantwoord en hij is een stuk emotioneler geworden. De beschrijving die hij gaf over zijn gevoel voldeed precies aan het gevoel wat ik krijg als ik buiten zit.

Nu weet ik het niet; ik vraag me af: Is het heelal mijn God, of is God het heelal? Of is er iets in de hersenen wat dit gevoel geeft, in een bepaalde vorm. Bij sommige mensen in de vorm van God en bij anderen in de vorm van iets anders (groots)?

Soms lijken dingen zo duidelijk, maar op dit moment snap ik er niets van. Wat is dat gevoel? Ben ik toch geen atheist of is het gewoon de grijze massa in mijn hoofd?

als het wel mijn hersenen zijn, welk gedeelte dan? En waarom is er iets in de hersenen wat dit gevoel geeft? Heeft het evolutionair voordeel? Is het in combinatie met een ander gedeelte van de hersenen?

Is het heelal mijn God, of is God het heelal, je kan deze niet scheiden, de beelden komen uit je hoofd, maar voor je geboren was ben je waarschijnlijk, al eens in een spirituele vorm los geweest van lichaam en aarde, en verlang je er nu naar, om misschien terug geboren te worden.

Of verlang je naar de rust van het ZIJN, of zoals in het Antwerps ZEN pi.gif

[J. Pechters]

Beste Don Quichot,

Er heeft een enorme verwarring tussen ons plaats gevonden. Misschien had ik om verwarring te voorkomen in plaats van ontkenning, het woord negatie moeten gebruiken. Als dit de rede is van de verwarring dan geef ik je mijn oprechte excuses hiervoor. Je schreef dat mijn vorige bericht erg leek op de door jou berichte opvatting. Met de zin die je apart uitlichtte doe je de naam van Don Quichot alleen wel wat eer aan. Ontkenning wordt door jou (en in jouw verhaal terecht) op de psychologie betrokken.

Maar kijk hier eens naar, wat je schreef:

Als je inderdaad spreekt van deze ontkenning die opgeheven wordt (ik vind helaas geen referentie naar welke ontkenning nu eigenlijk opgeheven wordt), dan is het juist de afwezigheid van wil. De afwezigheid van de wil tot ontkenning. Die "goddelijke wil"die hieruit zou blijken heeft veel eerder van doen met het weer terugvinden van de eigen wil. Dit in plaats van een goddelijke wil. Laten we immers niet vergeten dat het de afwezigheid van het hebben van wil was waardoor we onszelf tot dit niveau tilden. Waarom zouden we op dit niveau dan dezelfde ontkenning plaats laten vinden?

Nee, nee, nee! Het is niet de afwezigheid van de wil die deze ontkenning opheft. Er wordt geen ontkenning opgeheven. Het is de afwezigheid van de kengrond, die om jouw woorden te gebruiken ons op laat gaan in het totaal. Vooral bij de laatste twee zinnen vind ik dat je te veel hooi op je vork genomen hebt om zo over een ingewikkelde filosoof te praten waarin je je duidelijk niet goed genoeg ingelezen hebt. (En als jij interesse in Wittgenstein hebt is het extra raadzaam je goed in Kant/Schopenhauer te verdiepen). Het niveau waartot wij ons tillen (wat ons op een mooie avond kan overkomen, of tijdens een mooi stuk muziek) is NIET de afwezigheid van de wil. Kort gezegt komt het hier opneer. Bij Schopenhauer is het totaal, de wil. (In Kantiaanse termen heet dit het 'an sich') Het is de werking (van de viervoudige wortel) van de kengrond (zeg maar de Kantiaanse tafels) die deze wil in ons bewustzijn tot onze ervaring weergeeft. Het gevoel waar wij over dicussiëren is, aldus Schopenhauer (!), de tijdelijke opheffing (negatie of ontkenning noemt hij dit, wat dus niks met psychologische motieven te maken heeft) van deze kengrond, die ons met het totaal, of de wil doet versmelten, die áchter de verschijning ligt. De verschijning wordt dus voor eventjes opgeheven, waardoor wij fysiek en geestelijk niks meer willen/hoeven, omdat wij de wereld voor even dus an sich vatten. De verwarring wordt nu veroorzaakt doordat wij enerzijds met een onpersoonlijke doelloze (wereld) wil te maken hebben, maar die anderzijds ook in ons zit, maar door onze kengronden geconcretiseerd wordt, waardoor die ineens het domein van de psychologie in treedt. Je moet dit element uit deze filosofie dus niet vergelijken met een ontkenning waarmee ze hun leven vorm kunnen geven omdat ze anders erg bang zouden zijn zoals jij zei. Dat is ook een plausibele verklaring maar van een andere aard.

Als jij na dat je dit gelezen hebt beter snapt zou ik dat graag horen. Want het is vruchtbaar om elkaars kennis te vergroten. Maar als de verwarring tussen ons alleen door mijn onduidelijke taalgebruik komt dat biedt ik hier nogmaals mijn excuses voor aan. Zou ik tot slot van jou mogen weten of je ook studeert, en hoe oud je bent? Misschien moeten we, als er nog aanmerkingen zijn, de discussie ergens anders verder voeren, omdat wij niet meer de oorspronkelijke vraag beantwoorden.

Met vriendelijke groet,

J. Pechters

[Don Quichot]

Het is vervelend om te merken dat woorden ons zo kunnen remmen. Ikzelf ben me er terdege van bewust dat woorden een oneindige hoeveelheid aan betekenissen kunnen hebben en lees dan ook meestal de intentie van iemands woorden in plaats van de woorden zelf. dit heeft helaas tot gevolg dat ik mijn woorden niet altijd even zorgvuldig kies. Hiervoor mijn excuses.

Ik heb overigens stellig het idee dat ik je wel degelijk goed opgevat had en ook nu weinig moeite heb je te volgen. Nog steeds is mijn mening onveranderd omtrend Maslow's opinie: hij maakt vrij serieuze denkfouten. Ik ben overigens helemaal voor om hier een apart topic over te starten. Mijn geestdrift kent bijna geen grenzen op dit moment. Ik hoop dan ook dat je vlug hierover ee topic zal starten. Misschien kun je jezelf dan ook gelijk als volwaardig "lid" aanmelden. Bovenin kun je een knop "aanmelden" vinden die je vlug zover zal krijgen.

p.s. Ik ben 30 jaar en studeer filosofie. Wittgenstein vond ik erg fijn om te lezen trouwens; en jij?

[curious]

De laatste tijd ga ik 's avonds met het lekkere weer steeds vaker buiten zitten en dan kijk ik naar de sterren. Ik probeer me de oneindigheid voor te stellen en de pracht van het universum. Ik sluit mijn ogen en beeld me in dat ik in mijn eentje ergens in de oneindigheid rondzweef.

Als ik dit doe dan krijg ik vaak kippenvel. Alles lijkt me duidelijk, al mijn vragen zijn beantwoord. Het valt niet uit te leggen en klinkt daarom hoogstwaarschijnlijk ook erg stom. Ik wordt vaak erg gelukkig en kan daar uren blijven liggen, soms krijg ik ook het idee dat ik in een dip begin te raken als ik daar buiten zit.

Ik hoorde van iemand die sterk gelovig is, sinds kort, dat hij hetzelfde heeft; sinds hij God 'gevonden' heeft zijn al zijn vragen beantwoord en hij is een stuk emotioneler geworden. De beschrijving die hij gaf over zijn gevoel voldeed precies aan het gevoel wat ik krijg als ik buiten zit.

Nu weet ik het niet; ik vraag me af: Is het heelal mijn God, of is God het heelal? Of is er iets in de hersenen wat dit gevoel geeft, in een bepaalde vorm. Bij sommige mensen in de vorm van God en bij anderen in de vorm van iets anders (groots)?

Soms lijken dingen zo duidelijk, maar op dit moment snap ik er niets van. Wat is dat gevoel? Ben ik toch geen atheist of is het gewoon de grijze massa in mijn hoofd?

als het wel mijn hersenen zijn, welk gedeelte dan? En waarom is er iets in de hersenen wat dit gevoel geeft? Heeft het evolutionair voordeel? Is het in combinatie met een ander gedeelte van de hersenen?

waarschijnlijk een extraatje aan dopamine, doordat je door de wijdsheid van het uitspansel-waar je eerder vast niet net zo geconcentreerd op ingezoomd zult hebben- ineens zo vervoerd raakte

Het is gewoon heel erg groot, zo groot dat we ons daar met ons pet niet bij kunne. Dat hoef je vervolgens niet klein te maken (krijgen) door naar een godje te grijpen vind ik persoonlijk

[Hoofd]

waarschijnlijk een extraatje aan dopamine, doordat je door de wijdsheid van het uitspansel-waar je eerder vast niet net zo geconcentreerd op ingezoomd zult hebben- ineens zo vervoerd raakte

Het is gewoon heel erg groot, zo groot dat we ons daar met ons pet niet bij kunne. Dat hoef je vervolgens niet klein te maken (krijgen) door naar een godje te grijpen vind ik persoonlijk

Ik wil even benadrukken dat ik niet gelovig ben, noch geworden door deze ervaring. Het is zelfs zo dat ik vind dat mensen te snel naar simpele antwoorden als God grijpen, maar dat is dus persoonlijk. Ik vraag me alleen af wat het voor een gevoel is, wat ik overigens nog een aantal keer vaker heb gehad, en of dit is wat religeuzen nou bedoelen met het vinden van God, of het licht? Ik denk dat ik de vraag gewoon verkeerd geformuleerd heb.