Wat ik denk Hoofd is dat jij last hebt van de ervaring van het Sublieme, om het een beetje Kantiaans uit te drukken. Deze wijsgerige knakker, Immanuel Kant dus, maakte een onderscheid tussen de ervaring van het Schone, en de ervaring van het Sublieme (Verhevene). Beide vormen esthetische gewaarwordingen. De eerst soort heeft heel andere eigenschappen dan de tweede soort van ervaring, heel kort door de bocht zeg ik daar alleen over dat de eerste soort door het loutere 'welbehagen' gekenmerkt wordt bij bv het zien van bv 'Meisje met de Parel' van Vermeer, en de tweede soort een soort onrust met zich meebrengt. In plaats van de geborgenheid bij het bekijken van een mooi schilderij, is het de ietwat vreeswekkendheid die opkomt bij een uitzicht over een zich onafzienbaar ver uitstrekkende bergketen. Niet lieflijk, maar wel zeer indrukwekkend.
De religieuze ervaring is zoals ik het zie, eigenlijk gewoon een ervaring van het Sublieme. De ervaring van de eigen nietigheid, van de enorme beperktheid van het (eigen) 'weten' , en 'kunnen' , ten opzichte van de onuitsprekelijke grootsheid en wijdsheid en zelfs onvoorstelbare oneindigheid en eeuwigheid van ...komt een term van Heidegger: het Zijn-Zelf. Niet de zijnde-dingen, maar het Zijn van de dingen, en de onbegrijpelijkheid daarvan.
Een 'confrontatie'niet met het HOE, maar DAT (de dingen zijn)
Helaas vinden sommige mensen die ervaring zo griezelig dat ze allerlei verklaringen gaan bedenken om deze enigzins beangstigende verrukking te elimineren. Alles komt door godje, en godje heeft alles voor mij gemaakt en straks als het leven ophoudt zitten we bij hem op schoot. Kan en mag allemaal, heb ik nix op tegen, maar de oorspronkelijke metafysische ervaring die hieraan ten grondslag ligt is een stuk rijker en boeiender.
Puzzels