Ik heb eerlijk gezegd een erg dubbel gevoel bij je tekst. Je begint met een reeks dingen die niet kloppen of waar ik het niet mee eens kan zijn en vervolgens trek je een conclusie met zeer interessante elementen (in combinatie met die van jdr).
Onze (met gemeenschapsgeld betaalde) filosofen hebben het onderzoek naar de menselijke natuur tot nu toe links laten liggen. Terwijl er de laatste decennia door een hele reeks wetenschappen stapels bouwstenen zijn en worden aangedragen om daar een behoorlijke (re-)constructie mee te maken. Het lijkt alsof de filosofen denken dat dit het pakkie-an is van de wetenschappers, terwijl die wetenschappers aanvoelen dat zij hun eigen terrein hebben en dat de (re-)constructie het werk is van filosofen. Met name filosofisch-antropologen.
Filosofen hebben gedurende vele eeuwen ook de bouwstenen aangereikt voor de ontwikkeling van de psychologie en sociologie, voor de ontwikkeling van de wetenschappelijke methode überhaupt. Ook hebben filosofen historisch gezien vooral oplossingen gezocht voor wat toen een probleem cq onbekend was. Toen en nu was en is binnen de filosofie ook vaak aandacht voor de samenhang tussen verschijnselen, een perspectief dat de wetenschap niet altijd kan bieden.
Belangrijker nog: de wetenschap zegt slechts hoe processen werken (droogte->honger), niet of die processen goed of slecht zijn (honger->voedselhulp vs honger->daling populatie->ruimte voor nieuwe kerncentrales).
(Irt het vorige topic: historisch gezien zijn bepaalde filosofische ontwikkelingen natuurlijk wel degelijk relevant voor de ontwikkeling tot aan nu. Pas nu, terugkijkend, kan je een goed oordeel geven over de waarde van sommige ideeën. Veel van de Oude Ideeen moeten nu inhoudelijk gezien worden afgewezen.)
Hoe dan ook: de oude Grote Verhalen zijn door de VRIJE MARKT op de mestvaalt der geschiedenis beland, maar het laatste collectivistische Grote Verhaal, het monotheisme, blijft nog buiten schot. Bij gebrek aan munitie. Door het in gebreke blijven van de filosofen die geen alternatief ontwikkelen voor het monotheistische Grote Verhaal. Het Verhaal over hoe mensen mensen geworden zijn, hoe zij van nature zijn en hoe zij op z'n gelukkigst en duurzaamst kunnen samenleven.
Er zijn filosofen die gehakt hebben gemaakt van het monotheïsme en het denken over het geluk van de mens is zo al oud als het denken zelf.
Het Verhaal ook dat duidelijk maakt dat mensen, ook al zijn ze nu vrije consumenten geworden, niet goed zonder een gedeeld Verhaal kunnen bij het op orde houden van hun woordenwereld. Zonder een gedeeld Verhaal hebben ze ook niet langer het gevoel dat ze wat met elkaar te maken hebben, en gaat ieder maar zijn eigen naad naaien. Ieder voor zich en de overheid voor ons allen, dat werk.
Dit is het Grote Verhaal van het postmodernisme toch? ; )
Dat Verhaal valt vandaag met gemak te (re-)construeren. En kom niet aan met de gedachte dat het dan een OPGELEGD (of op te leggen) Verhaal wordt. Want we leven in een VRIJE MARKT-samenleving, en de consument laat zich gelukkig niets meer opleggen. Nee, het Verhaal komt gewoon in de aanbieding. Zo hoort dat vandaag. Maar het is wel een heel herkenbaar, aantrekkelijk en vrouwvriendelijk verhaal, dus zit over de acceptatie maar niet in. Kom ook niet aan met de gedachte dat het autoritair dan wel elitair zou zijn: iedereen kan er aan mee werken, en de wetenschappen zijn er wereldwijd bouwstenen voor aan het maken. Kom ook niet aan met de gedachte dat het een star BOEK zou worden. Nee, want de wetenschappen produceren maar door, dus het wordt zoiets als het postcodeboek: elk jaar een update-aflevering en om de vijf jaar een opgedateerde uitgave. Kom ook niet aan met de gedachte dat het de zoveelste utopie zou zijn: het wordt gewoon een project, en dat slaat aan of niet. Baat het niet, schaden doet het evenmin.
Voor mij is jouw VRIJE MARKT gedachte een belangrijk gegeven. Volgens mij kan je die gedachte verder doortrekken, naar tenminste een paar niveaus: filosofische/kentheoretische niveau, wetenschappelijke niveau, politiek niveau, persoonlijk ervaringsniveau. Deze niveaus hangen natuurlijk sterk met elkaar samen (haast clichématig). Sommige oude Grote Verhalen kennen vele hoofdstukken, zoals; filosofie (Hegel), wetenschap (Marx), politiek beleid (communisme), persoonlijk welbevinden (laag). Sommige mistanden in de wereld hebben oorzaken op meerdere ´niveaus´.
Ik zou vrije markt werking op al deze niveaus willen voorstellen. Wetenschappelijke theorieën concurreren met andere theorieën, de minst waarschijnlijke verklaring wordt niet gehandhaafd/gereproduceerd, theorie-darwinisme. Filosofische systemen concurreren met alternatieve ideeën en houden hopelijk rekening met ontwikkeling binnen de wetenschap. De wetenschappelijke ontwikkeling houdt imo tevens in dat de ruimte voor de filosofie natuurlijkerwijs afneemt. Want, enerzijds, zoveel meer ´zekerheid´ ergens over komt, zoveel minder behoefte komt er aan filosofie is over het betreffende onderwerp. Anderzijds moet de filosofie steeds meer elementen als ´gegeven´ incorporeren in hun wereldbeschouwing en verlies hierdoor vrijheidsgraden. Een filosofie over het bewustzijn kan bijvoorbeeld in mijn optiek vandaag de dag niet serieus worden genomen als zij de noodzaak van het menselijk brein zou ontkennen.
Op politiek niveau leven, hier en nu in het Westen, in omstandigheden waarin zij niet gedwongen worden om te geloven in één bepaald Groot Verhaal. Vele zijn zeer vrij in de keuze van levensbeschouwing ook de welvaart is, historisch gezien, zeer hoog.
Op persoonlijk niveau is men nu dus veelal vrij om te kiezen in welk Groot Verhaal hij of zij wil geloven. Daarbij zal het niet alleen gaan om hoe ´waar´ wetenschap is, maar ook of men die waarheid kent, kan kennen, wil erkennen, of veel waarde wil hechten aan een bepaalde empirische waarheid. Hoewel ik sterk overtuigd ben van de noodzaak tot een zeer hoog waarheidsgehalte van wetenschap en tot een gedemystificeerde filosofie, ben ik dat beduidend minder over de rol van harde ´waarheden´ in persoonlijke levens. Het is bijvoorbeeld heel goed mogelijk om een ´gelukkig´ en ´goed´ leven te leiden terwijl je gelooft in iets wat simpelweg niet waar is. Dit geldt niet alleen op levensbeschouwelijk niveau, persoonlijk en relationeel niveau, het is ook dé stuwende kracht achter economische groei

.
De mens heeft nu de ruimte om zijn eigen verhaal te schrijven en te leven, het is de kunst om elkaar die ruimte te blijven gunnen. Ondertussen ontwikkelt de kennis zich verder (veel verder van veel mensen af dan soms wordt gedacht) en iedereen kan een Klein of Groot Idee uit die ruimte plukken.
(Dit alles concurreert natuurlijk met de optie Geen Verhaal.)
You and me baby, we ain't nothing but mammals.