Onderzoek naar de psychische effecten van "toevalligheden"

[00melo00]

Wat gebeurt er in iemand zijn hersenen als er toevalligheden voorkomen?

Ik had zelf iets heel toevalligs meegemaakt en ik ben benieuwd naar wat de consequenties er van kunnen zijn van hoe mensen te beïnvloeden zijn na zo'n situatie. (ik lees tegenwoordig ook het boek van Cialdini "Influence").

Ik was aan het uitgaan in Paradiso en er begon een happy birthday liedje te spelen. Een vrouw vroeg voor de grap of ik jarig was en een paar seconden later waren we voor de grap elkaars sterrenbeeld aan het raden.

We hadden elkaars sterrenbeeld in 1 keer goed geraden. een kans van 1 op de 144. En je gaat ook niet iedereens sterrenbeeld raden, dus het is ook niet zo dat ik aan 144 keer raden zal komen (tenzij ik voor de grap een experiment op ga zetten). Maar nou vroeg ik me af wat er gebeurt in de hersenen met dit soort situaties.

Wordt het 'beloningssysteem' in de hersenen geactiveerd bijv.?

Ikzelf had namelijk het vreemde gevoel van verbondenheid gekregen toen ik haar sterrenbeeld ook goed raadde (nadat ze die van mij goed had geraden). Alleen vind ik dat nergens op slaan, want in principe kende ik haar verder helemaal niet.

Wat ikzelf dacht was dat er 2 dingen gebeurde:

- Zij raadde mijn sterrenbeeld goed en ze voelde zich daardoor een beetje speciaal en kreeg het gevoel dat ze geluk had in het gokken van sterrenbeelden

- Ik raadde haar sterrenbeeld goed en toen kreeg ik het gevoel alsof we 'lotsbestemden' waren (ik geloof niet eens in zoiets, alleen emoties blijven raar) en kreeg ik het gevoel dat we elkaar om de 1 of andere reden elkaar al kende.

Ik kreeg het gevoel dat zij er ook zo over dacht want ze stelde zichzelf daarna gelijk voor uit alle verbazing.

Ik vind het wel interessant om te weten welke onderbewuste processen hier nou bij komen kijken en waar dit soort reacties nog meer bij gebeuren. Ik vermoed ook dat dit ongeveer dezelfde reactie is op een goocheltruck die live wordt uitgevoerd wat echt op 'magie' lijkt. Of een gedachtenlezer die jouw gedachtes in 1 keer leest. Alleen het speciale in deze situatie is dat er niet een statusverschil was ontstaan van persoon & gedachtenlezer, maar dat we beiden de 'gedachtenlezers' waren. Volgens mij gebeuren er dan hele rare dingen in het onderbewuste als mensen elkaars gedachte toevallig 1 keer goed hebben (zoals in ons geval).

Ik heb onderzoeken gelezen met dat als je dezelfde geboortedatum hebt of dezelfde voornaam dat mensen elkaar dan al gelijk aardiger vinden en dat is in mijn ervaring ook zo dan dacht ik altijd zoiets van:"leuk we hebben dezelfde naam", alleen in deze situatie was het zowel aan mijn als aan haar reactie te zien dat het wel verder ging als "leuk we hebben dezelfde naam", we hadden eerder de vraag in ons hoofd zitten:"Wie ben jij...?!" Mijn nieuwsgierigheid kwam bewust gezien vooral uit het feit, omdat we elkaars sterrenbeeld goed hebben geraden. Wat er onderbewust denk ik is gebeurd, is dat ik dacht:"Wij moeten elkaar ergens van kennen. Maar waarvan?"

Iik snap er nauwelijks iets van, wat er dan precies gebeurt tussen onze oortjes.

Wat zijn jullie gedachtes hierover?

Zijn hier ook onderzoeken over te vinden?

[Larss]

Interessant gedachte. In eerste instantie schrijf je dit inderdaad toe aan toeval, maar waarom krijg je hier zo'n vreemd gevoel bij. Waar komt de gedachte vandaan dat jullie lotsgenoten zouden zijn. Je hersenen zien het misschien als een soort bewijs dat het lot uiteindelijk toch bestaat, maar ja ook al is de kans klein het kan voorkomen. De hersenen zijn misschien zo overdonderd van de gebeurtenis in verband met de kans op het voorkomen van deze gebeurtenis dat ze er iets speciaals aan willen toeschrijven.

[00melo00]

Ik heb dat 'lotsgenoten' gevoel in mindere mate ook op vakantie (iedereen volgens mij).

Als ik Nederlanders op vakantie zie, vind ik ze gelijk al relaxter. Maar als ik Nederlanders in Nederland zie, dan heb ik dat niet. Daar moet ook iets achter zitten wat psychologisch allang onderzocht is.

Ik denk dat mijn situatie van dezelfde principe uitgaat, want op vakantie ben je geïsoleerd van je landgenoten (soort van), dus als je dan Nederlanders ziet gebeurt daar *iets*. Naar mijn ervaring is er ook een verband met de waarschijnlijkheid hoeveel Nederlanders je vindt in een vakantieland en hoeveel aardiger jij ze gelijk vindt. Bijvoorbeeld in Salou of Loret de mar zal het effect wat minder zijn dan wanneer je bijvoorbeeld in India of China op het platteland zit.

Hoe ik het nu zie leek het wel alsof we onszelf isoleerden door elkaars sterrenbeelden te raden, het differentieerde ons van alle foute uitkomsten. Maarja dit is een gedachte die ik nu al niet waterdicht vind klinken. Maar zo zie ik het nu wel. Alsof je een eilandje voor elkaar creeërde. En ja ik denk ook dat mijn hersenen een verklaring aan het zoeken waren voor waarom het zo gegaan was zoals het was gegaan. Op deze manier worden ook geloven gecreeërd (waarom valt de regen?? oh er is een god aan het huilen dat is het), want ik was me ervan bewust dat het géén logische of rationele verklaring was. En toch bleef ik het gevoel behouden dat het zo was (en hoorde ik constant een kritisch stemmetje in mijn hoofd dat het niet zo was, maar omdat ze er op het 1e gezicht nogal leuk uitzag had ik die snel uitgezet )

Ik bedenk me nu wel dat het de natuur van de mens is om ergens een verklaring achter te zoeken, want in feite hadden 2 andere combinaties van sterrenbeelden net zo speciaal geweest (een kans van 1/144 blijft heel klein namelijk), alleen bij deze 2 sterrenbeelden identificeerden we onszelf op een bepaald niveau (ook al geloof je er niet in sommige ongelovige mensen zeggen toch bijv. "ik ben een leeuw" ipv "mijn sterrenbeeld is een leeuw"). En daar komt het speciale vandaan lijkt mij, in feite raadden we allebei iets van andermans identiteit van hoe die is toen hij/zij geboren werd, zonder dat de andere persoon het weet.

Dan gaan je hersenen daarvoor verklaringen zoeken voor de vraag:"Hoe kan hij/zij (een deel van) mijn identiteit geraden hebben?" En aangezien het tijdens het uitgaan gebeurde, je hersenen al de rationele gedachtenfout maken door een symbool aan de identiteit te koppelen alsof JIJ dat sterrenbeeld bent. Tja... dan komen er rare antwoorden uit lijkt mij.

Grappige is, ik geloof er niet eens in (en zij ook niet), maar aan de andere kant vind ik mezelf wel lijken op een vis (creatief, gevoelig blablabla). Maarja ik heb (gemiddeld) net zoveel weg van andere sterrenbeelden, alleen toch blijft vissen het sterrenbeeld waarmee ik mezelf het meest associeer (terwijl ik logisch gezien weet dat het onzin is).

maf...

heel maf.

[ypsilon]

Interessant gedachte. In eerste instantie schrijf je dit inderdaad toe aan toeval, maar waarom krijg je hier zo'n vreemd gevoel bij. Waar komt de gedachte vandaan dat jullie lotsgenoten zouden zijn. Je hersenen zien het misschien als een soort bewijs dat het lot uiteindelijk toch bestaat, maar ja ook al is de kans klein het kan voorkomen. De hersenen zijn misschien zo overdonderd van de gebeurtenis in verband met de kans op het voorkomen van deze gebeurtenis dat ze er iets speciaals aan willen toeschrijven.

Ik zie niet helemaal waar je heenwil, maar laat ik toch vooropstellen dat het niet de opzet kan zijn van dit topic om toevalligheden te gaan verklaren als lotsbestemmingen, telepathie, of iets anders.

(een kans van 1/144 blijft heel klein namelijk)

Da kans dat jullie het beiden juist hebben is inderdaad klein. De kans dat jij alleen het juist hebt, en de kans dat zij alleen het juist heeft, is al een pak groter... Je hebt geen 144 gokken nodig: jij hebt er twaalf nodig en zij heeft er twaalf nodig. Bovendien betekent een kans van 1/12 niet dat je het pas de twaalfde keer juist zal hebben. Het betekent ook niet dat, als je bij 144 mensen hun sterrenbeeld raadt je er 12 juist zal hebben. Een kansberekening gaat immers uit van een oneindige herhaling.

En daar komt het speciale vandaan, in feite raadden we allebei iets van andermans identiteit van hoe die is toen hij/zij geboren werd, zonder dat de andere persoon het weet.

Vermits we hier op een wetenschapsforum zitten, ga ik ervan uit dat je sterrenbeeld helemaal niets vertelt over de identiteit (bij de geboorte). Het speciale komt dáárvandaan dat je je ermee identificeert. Op zich is er weinig aan de hand, het is de betekenis die je eraan verleent die het speciaal maakt.

[Larss]

Ik zie niet helemaal waar je heenwil, maar laat ik toch vooropstellen dat het niet de opzet kan zijn van dit topic om toevalligheden te gaan verklaren als lotsbestemmingen, telepathie, of iets anders.

Daar wilde ik ook niet heen, maar hij had het over een bepaald 'gevoel'. Ik probeerde te verklaren waar dat gevoel vandaan kwam.

[ypsilon]

Oké, ik wou e.e.a. gewoon op voorhand duidelijk stellen.

Ik heb je quote overigens "getrimd", kwestie van duidelijkheid.

[00melo00]

Vermits we hier op een wetenschapsforum zitten, ga ik ervan uit dat je sterrenbeeld helemaal niets vertelt over de identiteit (bij de geboorte). Het speciale komt dáárvandaan dat je je ermee identificeert. Op zich is er weinig aan de hand, het is de betekenis die je eraan verleent die het speciaal maakt.

Owh, vergeten erbij te zetten, maar dit veronderstelde ik automatisch eigenlijk aangezien ik niet in astrologie geloof dat het waar is. En als je enige tegenstrijdigheid vindt in vorige posts, dan zal het komen omdat ik onderscheid maak in mijn gevoel en in mijn gedachtes. Ik redeneer voor mezelf op logische wijze dat astrologie niet waar is, maar in de situatie waarin ik toen stond identificeerde ik mezelf wel met mijn sterrenbeeld inderdaad. Dat is mijn gevoel die spreekt.

Het zou nog veel grotere impact hebben bij mensen die in astrologie geloven. Ik heb in het boek Quirkology van Dr. Wiseman gelezen dat mensen die in astrologie geloven, véél meer het karakter van hun sterrenbeeld hebben dan mensen die niet in astrologie geloven. Dat komt door het feit dat als mensen in iets geloven gaan ze zich ook zo meer gedragen.

Da kans dat jullie het beiden juist hebben is inderdaad klein. De kans dat jij alleen het juist hebt, en de kans dat zij alleen het juist heeft, is al een pak groter... Je hebt geen 144 gokken nodig: jij hebt er twaalf nodig en zij heeft er twaalf nodig. Bovendien betekent een kans van 1/12 niet dat je het pas de twaalfde keer juist zal hebben. Het betekent ook niet dat, als je bij 144 mensen hun sterrenbeeld raadt je er 12 juist zal hebben. Een kansberekening gaat immers uit van een oneindige herhaling.

Gemiddeld gezien toch wel? Als je iedereen op de wereld 144 keer laat gokken met een kans van 1/12, dan zal het gemiddelde aantal goede keren gegokt toch dicht bij de 12 zitten.

Verder zou het effect niet tot stand gekomen zijn (naar mijn vermoeden) als 1 van ons 2 fout had gegokt in dat gesprek, ook al gokten we daarna nog door.

[ypsilon]

Gemiddeld gezien toch wel? Als je iedereen op de wereld 144 keer laat gokken met een kans van 1/12, dan zal het gemiddelde aantal goede keren gegokt toch dicht bij de 12 zitten.

Ja, dan wel. Maar het zeer verraderlijk om kansen die theoretisch uitgaan van oneindige herhaling (en in de praktijk van een grote steekproef, die de verdeling onder een oneindig aantal herhalingen benadert) toe te passen op één geval.

Maar het illustreert dus wel mooi dat het menselijk verstand niet goed is in die berekeningen, zelfs al je er enige kennis van hebt (intuïtief loopt dit dus vaker fout dan goed). Wij zijn over het algemeen niet goed in het wegen van gegevens. Dat maakt dat wij bepaalde zaken als meer onwaarschijnlijk percipiëren dan ze veelal zijn.

In dit geval is de kans op de gebeurtenis sowieso wel klein natuurlijk. Dat maakt - en nu theoretiseer ik een beetje - dat je kennis over astrologie geactiveerd wordt (want de informatie is saillant). Identificatie is op dat moment veel logischer dan afwijzing, omdat je er gemakkelijk een positief affect aan toekent.

Stel dat het meisje in kwestie sterk gelooft in astrologie, en beweert dat jullie sterrenbeelden altijd botsen, zozeer dat ze verwacht dat jullie op een paar minuten slaande ruzie zouden kunnen krijgen. Stel dat ze daarbij ook de negatieve eigenschappen van jouw sterrenbeeld, die haar sterrenbeeld niet bevallen, begint op te sommen. Dan zul jij je daar hoogstwaarschijnlijk niet mee identificeren, en zul je dat ook zeggen. Op dat moment ontdoe je de gebeurtenis al aan positief affect.

Verborgen inhoud

De kans dat ze een self-fulfilling prophecy heeft gecreëerd is dan overigens ook niet gering: waarschijnlijk zou jullie gesprek verder niet erg vlot verlopen, wat haar astrologische vooronderstellingen bevestigt