Historicisme

[gabyerasmiaans]

Waarde lezers,

Bij deze doe ik een poging een mogelijk uiterst interessante discussie aan te voeren. Ik ben een 18-jarige scholier aan het Erasmiaans Gymnasium en moet dit jaar een profielwerkstuk inleveren. Ik heb besloten het onderwerp historicisme te kiezen, waar helaas vrij weinig over te vinden is. Daarom wil ik graag meningen, opinies, visies en alles wat maar in het hoofd van de medemens opkomt weten.

Een korte omschrijving van het begrip:

Historicisme is de theorie die stelt dat de geschiedenis zich onwrikbaar en onvermijdelijk ontwikkelt volgens vaste wetten, die kunnen worden ontdekt, naar een bepaalde eindsituatie.

Na op dit ogenblik ongeveer 10 jaar geschiedenis te hebben bekeken, is mij het volgende opgevallen; geschiedenis bestaat uit golfbewegingen. Golfbewegingen van hoogtij en laagtij, en hoe ik het liever noem, ratio en emotio. Tijden van onderdrukking, tirannie, onderdanigheid - maar ook tijden van hevige revolutie, opstanden en opstandigheid. Zijn deze golfbewegingen constant en, belangrijker nog, te analyseren? Kan mijn 'golfbewegingen-theorie' überhaupt wel vergeleken worden met het historicisme, als deze geen eindpunt heeft - er van uitgaande dat deze golfbewegingen constant zijn?

Zelf weet ik nog niet of ik een aanhanger ben/zal worden van het historicisme. Ik weet alleen dat het een ongelooflijk interessant onderwerp is en dat het zeer zonde is dat er zo weinig over gedebateerd wordt. Ik hoop dat u mijn standpunt begrijpt en de moeite wilt nemen om uw mening te laten doorschemeren!

[thermo1945]

De belangrijkste 'wet' lijkt mij, dat elk gevolg een oorzaak of reden heeft.

[Bartjes]

Historicisme is de theorie die stelt dat de geschiedenis zich onwrikbaar en onvermijdelijk ontwikkelt volgens vaste wetten, die kunnen worden ontdekt, naar een bepaalde eindsituatie.

[...]

Zelf weet ik nog niet of ik een aanhanger ben/zal worden van het historicisme. Ik weet alleen dat het een ongelooflijk interessant onderwerp is en dat het zeer zonde is dat er zo weinig over gedebateerd wordt. Ik hoop dat u mijn standpunt begrijpt en de moeite wilt nemen om uw mening te laten doorschemeren!

Het historicisme is door de wetenschapsfilosoof Karl Popper weerlegd in zijn boek The Poverty of Historicism.

[leergierig]

Ik weet niet of dit helpt maar:

1) geschiedenis is een interpretatie van feiten die gebeurd zijn, dat betekend dat de geschiedenis op vele plaatsen op de aarde anders is. En dat geschiedenis kan veranderen naar mate er meer over dat tijdperk is gevonden.

voorbeeld: laten we zeggen dat stad X als oudste stad wordt voorgesteld en dat daarvoor de mens vrijwel primitief was. Nu wordt stad Y gevonden en wordt het ouder geschat veel ouder dan stad X op die manier veranderd onze interpretatie en zo ook onze geschiedenis.

2) winnaars schrijven geschiedenis, dit is van toepassing op oorlogen, wanneer oorlogen gebeuren zijn het de winnaars die naschrijven over de gebeurtenis alsof het feit is.

3) geschiedenis wordt geschreven door een achteruitkijk spiegel.

en onthoud dat geschiedenis een verhaal is van ware feiten met een subjectieve draai, geschiedenis is dus niet onfeilbaar.

[Wouter_Masselink]

De sociologische theorie over terugkerende soorten types generaties is iets wat misschien van interesse kan zijn

http://en.wikipedia.org/wiki/Strauss_and_Howe

[Jeanmens]

Wat me altijd opviel bij geschiedenis is het bestaan van talloze oorlogen.

Deze werden en worden op vele plaatsen op aarde gevoerd en zijn van alle tijden.

Er schijnt zelfs een honderdjarige oorlog te zijn geweest die door Jeanne d,Arc aan het einde

zou zijn gewonnen.

Wat dit betreft is er geen sprake van een bepaalde trend en ook niet van een bepaalde golfbeweging.

[Hipshot]

Erg interessant topic.

@ Leergierig merkt terecht op dat geschiedenisboekjes worden geschreven door de winnaars. En ook met 'eagle-eye hindsight'.

Er is echter een nieuw fenomeen in de wereld waar we wellicht niet vaak genoeg bij stilstaan: Massa's informatie die op eenvoudige manier toegankelijk is voor iedereen met een pc.

Het is een gekke tijd waarin we nu leven. Neem de geschiedenis van de populaire muziek. Elke generatie in de vorige eeuw had wel zijn eigen trend. Charleston, Dixie, Jazz, rock&roll etc. Allemaal enigzins vergankelijk, omdat de informatiedragers van nature vergankelijk waren. Het hield gewoon op, tijd voor wat nieuws.

Maar nu zit ik als ouwe huls nog immer te genieten van Wish You Were Here van Pink Floyd. Wel 35 jaar oude muziek, op informatiedragers die immens veel robuuster zijn dan 78-toeren grammofoonplaten.

De Soul-tijd is misschien de laatste stroming van de oude stempel geweest. Nadat dit in pakweg '77 werd ondergeschoffeld door Punk is er eigenlijk nooit een stroming geweest die werkelijk de toon heeft gezet. Simpelweg omdat de 'oude' muziek geen plaats meer maakte voor de nieuwe garde.

Hetzelfde geldt voor geschiedenis. Het als leerling 'beleven' van geschiedenis is niet langer meer beperkt tot het schoolboek. Het wordt ook niet langer meer 'gestuurd' door de prevalerende politieke stroming van de samenstellers van het curriculum. Dit is namelijk een zinloze exercitie geworden

De verkrijgbaarheid van informatie is bijkans zonder limiet. Het Internet loopt over van informatie, en zeker over de moderne geschiedenis is informatie te verkrijgen geschreven door de 'winnaar' maar zeer zeker ook door de 'verliezer'.

Betekent in mijn visie dat er voor de student een probleem is bijgekomen. Hoe destilleer je uit die brij van informatie nu wat er feitelijk heeft plaatsgevonden?

Ik kan mij zo voorstellen dat een geschiedenisdocent ook bemerkt dat de wereld enigzins op zijn kop staat. Daar waar hij vroeger de gatekeeper was tot geschiedkundige informatie, zal hij tegenwoordig veel eerder worden aangesproken op het verschaffen van eenzijdige interpretaties.

Bottom line: Door de enorme bult informatie die op dit moment beschikbaar is kan het zomaar eens zijn dat historicisme al helemaal niet meer mogelijk is, of een heel andere interpretatie gaat krijgen.

Qua achtergrond leeswerk: Poppe is al vermeld, maar als je een verstrooiende kijk op de zaak wilt, lees dan eens de Foundation serie van Isaac Asimov.

Succes met je project.

Hip

[thermo1945]

geschiedenis bestaat uit golfbewegingen.

De opkomst en ondergang van volkeren en hun culturen. Ik denk b.v. aan het oude Egypte,de Grieken, de Romeinen, de Kelten en iets moderner: de Inca's en Azteken.

Oorzaken van oorlogen zijn ordinaire ruzies, oude vetes, economische redenen, landjepik (machtswellust), etnische verschillen en religies.

[Jeanmens]

Wat thermo 1945 stelt zou overeenkomen met determinisme,maar dan toegepast op

belangriike gebeurtenissen uit het verleden.

In zekere zin komt dit weer overeen met de gegeven definitie van het historicisme.:De wetmatigheden die uit

de geschiedenis gehaald kunnen worden.

Het lijkt me heel moeilijk het historicisme te weerleggen-te falcificeren.Bv. met een pakkend voorbeeld.

[Bartjes]

@ Jeanmens

Het historicisme is door de wetenschapsfilosoof Karl Popper weerlegd in zijn boek The Poverty of Historicism.

[thermo1945]

Historie laat keer op keer zien, hoe iets fout kan gaan.

Men leert er maar verrekte weinig van.

Je kunt je afvragen wat het nut van geschiedenislessen is.

[Jeanmens]

Democratieen hebben nog nooit met elkaar oorlog gevoerd.

Een vaste wet ten gunste van het Historicisme zou kunnen zijn :en zullen dat in de toekomst ook

niet doen.

[JohnnyLamb]

Historie laat keer op keer zien, hoe iets fout kan gaan.

Men leert er maar verrekte weinig van.

Je kunt je afvragen wat het nut van geschiedenislessen is.

Elke gebeurtenis in de geschiedenis is een unieke samenkomst dan wel samenloop van omstandigheden. Geschiedenis herhaalt zich dus niet, wel kan je van geschiedenis leren hoe men in bepaalde omstandigheden reageert.

[Jeanmens]

Het heeft toch wel degelijk zin om van alle landen in de wereld democratieen te maken.

Zal bv. het democratische Irak nog een keer oorlog voeren met het buurland Iran over

een half droge sloot?

Of het democratische Argentinie nog een keer ten strijde willen trekken om de Malvinas?

[JohnnyLamb]

Je mag er niet te snel van uit gaan dat 'zij' ook democratie willen simpelweg omdat wij het hier hebben. Het is arrogant om te denken dat iedereen wil wat wij hebben. Een democratisch land kan ook oorlog voeren.

Brengt democratie vrede, of brengt vrede democratie?

Zou het niet beter zijn om alle stammen een eigen natie te geven, berustend op het zelfbeschikkingsrecht?

Maar we dwalen af van het onderwerp historicisme