Belgicismen (gewestelijk taalgebruik)

[317070]

Mag dit nog als een leenvertaling worden beschouwd? Uiteraard is er in België een heftige invloed van het Frans op het Vlaamse Nederlands, maar dit doet me meer denken aan een Fransman die bij gebrek aan Nederlands idioom zijn eigen Franse zinnetje woord voor woord letterlijk vertaalt.

"devoir (de l'argent) à quelqu'un"

Je moet aan mij 3 euro.

Je moet mij 3 euro betalen.

Ik zie er toch een stuk minder de Franse invloed in. Ook al omdat de Franse kant van het idioom mijns inziens helemaal niet vaak gebruikt wordt. En dan nog zie ik het probleem niet, Vlaams loopt nu eenmaal over van de gallicismen, het is een van zijn kenmerken.

Misschien kan een "jus d'orange" hier smaken? Sinaasappelsap in 't Nederlands, en appelsiensap hier (weet niet of dit algemeen Vlaams is). In Antwerpen worden jus d'oranges uitsluitend door Nederlanders besteld (als Nederlandstaligen).

U bedoelt een sudderansje? ](*,)

Bij ons hebben ze het trouwens gewoon over fruitsap, zonder verdere specificatie.

[ypsilon]

Ik ben het eens met Eric: de uitdrukking is gewoon "Vlaams". Dat het een letterlijke vertaling uit het Frans is doet er weinig toe, er is vermoedelijk geen één Vlaming die je schuin zal aankijken als je die uitdrukking bezigt. Ik kijk een stuk vreemder op als ik iemand een sjuu dorraunsj hoor bestellen ](*,)

[Jan van de Velde]

En ik merk dat dit iets raakt in mij wanneer iemand (niet-Vlaming) mij vertelt dat mijn Vlaams geen Vlaams is.

Voor de goede orde, ik ben Oost-Zeeuws-Vlaming ](*,) , en in ieder geval dus zo-goed-als Vlaming (wij noemen ons met enige zelfspot wel eens "reserve-Belgen"). Zowel topografisch (ik woon, leef en werk slechts 4 km ten noorden van een in het verleden slechts op politieke gronden getrokken grens), als zeker ook voor een groot deel taals- en mentaliteitsgewijs Vlaming.

Ik beweer overigens niet dat "ik moet 5 euro" geen Vlaams is. Ik vind het alleen geen fraai Vlaams, juist omdat het meer Frans dan Nederlands is (waarbij ik Nederlands bedoel als taal van onze hele regio, niet als politieke eenheid)

[E.Desart]

Voor de goede orde, ik ben Oost-Zeeuws-Vlaming ](*,) , en in ieder geval dus zo-goed-als Vlaming

Ik wist dat jij, in figuurlijke, of is het letterlijke zin een grensgeval bent. (grapje).

[Rhiannon]

Nog meer eigenaardigheden van het Vlaams (althans, voor ons, Nederlanders), alleen al in dit topic gebruikt:

- Ik dacht al van bij Klazons eerste opmerking...

- 't Is te zeggen,...

- of we bij strijd best gaan lopen...

Zoals E. Desart hierboven al zegt, is het grappig en soms zelfs verbazingwekkend om de verschillen op te merken, en dat in zo'n klein taalgebied.

[klazon]

- 't Is te zeggen,...

Aan deze uitdrukking ben ik inmiddels al zo gewend dat ik hem zo af en toe zelf gebruik, en dan ook nog in de afgekorte vorm t.t.z. waar Nederlanders d.w.z. schrijven.

[317070]

Aan deze uitdrukking ben ik inmiddels al zo gewend dat ik hem zo af en toe zelf gebruik, en dan ook nog in de afgekorte vorm t.t.z. waar Nederlanders d.w.z. schrijven.

Ik dacht dat dit juist uit Nederland kwam. ](*,) Ik leer weer bij... ( http://taaladvies.net/taal/advies/vraag/99...dat_wil_zeggen/ )

Het is trouwens ook weer een gallicisme. C'est à dire...

[jhnbk]

Klopt 317070. Daar kunnen we dan aan toevoegen "hoe zal ik zeggen". Wat ook een uitdrukking met Franse invloed is maar de exacte bewoording in het Frans ontgaat me even.

EDIT: vermoedelijk is het zoiets "Comment dirais-je"

[klazon]

Ik vind het wel komisch om te zien dat Vlamingen aan de ene kant hun stinkende best doen om Franse woorden te vermijden, en aan de andere kant Franse invloeden stilletjes laten binnensluipen.

Een befaamd voorbeeld is de centrifuge. Nederlanders gebruiken dit woord zonder schroom, maar Vlamingen hebben het woord droogzwierder bedacht, om maar zo ver mogelijk bij het Frans weg te blijven. Aan de andere kant zie je dat de Vlamingen probleemloos de woorden vijs en vijzen gebruiken, die regelrecht van het Franse vis zijn afgeleid. Waarschijnlijk hebben de meesten niet eens in de gaten dat vijs eigenlijk een Frans woord is.

[Jan van de Velde]

En mijn hond is een stratière.

En eerlijk gezegd weet ik niet of dat nou een of ander knipoogwoord is dat ingang vond, of serieus breder wordt gebruikt. Ik spreek niet vaak genoeg met Vlamingen van bezuiden de Zeeschelde denk ik.

[E.Desart]

http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlands_taalpurisme

Nederland en Vlaanderen

Vanwege de politieke scheiding van het Nederlandse taalgebied sinds 1830, heeft het dagelijks taalgebruik zich verschillend ontwikkeld. Maar ook voordien was er al verschil tussen noord en zuid. De invloeden van de Franse, Engelse en Duitse taal liet andere leenwoorden en zegswijzen na in beide landen. Ook werden bepaalde woorden in Vlaanderen weggezuiverd, maar in Nederland behouden en andersom. Vanwege de grotere inmenging van het Frans in België werd het Nederlands in Vlaanderen meer 'bedreigd' door vreemde woorden, terwijl ook de weerstand ertegen groter was dan in Nederland. Een voorbeeld is het Franse woord réception, dat in Noord-Nederlands receptie werd, maar in Vlaanderen moest wijken voor onthaal. Het woord embêtant werd echter in Zuid-Nederlands ambetant, terwijl men in Nederland vervelend behield. Ook een Frans woord als content(e) wordt in Vlaanderen wel gebruikt, maar zelden in Nederland. De ontkenning ervan, malcontent(e) of mécontent(e), kan behalve met het in het noorden gebruikelijke ontevreden of misnoegd vertaald worden met het zuidelijke mistevreden.

Soms lijken Zuid-Nederlands en Hoogduits beter op elkaar aan te sluiten dan het Noord-Nederlands met beide anderen. Bijvoorbeeld het gebruik van onderricht (Duits: Unterricht) in plaats van het Noord-Nederlandse onderwijs. Het is echter waarschijnlijk dat dit geen Duits leenwoord is, maar oorspronkelijk Germaans en in Nederland in onbruik geraakt, terwijl het in Vlaanderen en het Duitse taalgebied alledaags is. Dan weer neigt een Engels-Frans woord als education naast onderwijs en onderricht te worden gebruikt als educatie.

Een lezing in Antwerpen in 2005:

Verschillen tussen het Nederlandse en het Belgische Nederlands

Peter Debrabandere

http://www.itidutchnetwork.org/documents/A...012-06-2005.pdf

[317070]

Of recenter: http://www.hln.be/hln/nl/960/Buitenland/ar...omgekeerd.dhtml

[E.Desart]

Uit jouw link:

Taalpolitiek

Dat Vlamingen de Nederlandse variëteiten beter verstaan dan omgekeerd heeft volgens Impe vooreerst een taalpolitieke oorzaak. "We zijn altijd normatief georiënteerd geweest op het Nederlands. Vlamingen horen het Nederlandse Nederlands immers meer dan dat omgekeerd het geval en we zijn er meer mee vertrouwd", aldus de onderzoeksters in de Dagkrant van de K.U.Leuven. Daarnaast vinden Vlamingen 'het Nederlands Nederlands' belangrijker dan dat Nederlanders de Belgische standaardtaal.

Zo heb ik het ook steeds aangevoeld

Verborgen inhoud

Beetje uitdagen: 't was steeds duidelijk dat wij de "goei" waren.

[jhnbk]

Ik vind het wel komisch om te zien dat Vlamingen aan de ene kant hun stinkende best doen om Franse woorden te vermijden, en aan de andere kant Franse invloeden stilletjes laten binnensluipen.

Een befaamd voorbeeld is de centrifuge. Nederlanders gebruiken dit woord zonder schroom, maar Vlamingen hebben het woord droogzwierder bedacht, om maar zo ver mogelijk bij het Frans weg te blijven.

Que? Als Antwerpenaar gebruik ik ongelooflijk veel woorden met Franse invloed. (En communautaire problemen trek mij het minst mogelijk aan.)

btw: zulke woorden bestempel ik dan al snel als te 'Hollands'

Nog voorbeelden uit het Antwerpse (en sommige wss gangbaar over heel Vlaanderen) dan maar:

lijkwagen = corbillard

lift = ascenseur

verlof = congé

biljart = billiard (Vooral uitspraak verschil!)

vrachtwagen = camion

kapper = coiffeur

Dit zijn enkele voorbeelden die waarschijnlijk niet over heel Vlaanderen gebruikt worden. Ik heb hier een lijstje, samengesteld door een samenwerking tussen Walen en Vlamingen op een Frans taalkamp, waar nog een kleine 300 woorden opstaan die gewoon volledig transparant zijn. Zoals centrifuge dus. Ik kan van veel van deze woorden geen synoniem vinden dus ik denk dat het zoeken van 'Vlaamse' woorden echt niet zo vaak wordt gedaan.

Aan de andere kant zie je dat de Vlamingen probleemloos de woorden vijs en vijzen gebruiken, die regelrecht van het Franse vis zijn afgeleid. Waarschijnlijk hebben de meesten niet eens in de gaten dat vijs eigenlijk een Frans woord is.

Goh, vijs en vis ligt toch al ver uit elkaar dus is het naar mij mening, gezien de belabberde kennis van de Franse taal, dat het gros (ook Franse invloed) van de Vlamingen dat niet weet.

Nog extra voorbeelden uit de muziek:

Hersteld = bécarre

Herhaling = reprise

Kruis = dièse

Notenleer = Solfège

(In volgorde van gebruik.)

[Jan van de Velde]

Goh, vijs en vis ligt toch al ver uit elkaar

ligt de uitspraak van een klinker uit elkaar, meer niet toch?