Wanneer een inzicht destructief wordt...

[jdr]

In navolging op een vraag die ontstond in het psychologieforum over de vrije wil het volgende;

Ik heb mij hier een paar jaar geleden (oa hier) veel bezig gehouden met het probleem van de 'vrije wil', in mijn optiek kon het niet anders dan dat deze niet zou bestaan.

Nog steeds bestaat deze overtuiging, maar ik heb het los gelaten.

Toen ik daar zo mee bezig was kreeg deze overtuiging behoorlijk vat op mijn dagelijkse leven; de mens (en daarmee ook mezelf) was niet meer de mens zoals ik die daarvoor kende; het werd iets heel mechanisch.

En dat maakte weer dat ik onverschillig werd om de acties van mezelf en anderen; en ik denk ook dat het die functie had dat ik zo op die overtuiging gefixeerd was. Zo hoefde ik geen enkele verantwoordelijkheid meer te dragen voor mijn eigen acties. Geen vrije wil, schuld ligt buiten jezelf. En acties van anderen kon ik daardoor makkelijk (kapot-)relativeren.

Dit kon ik heel makkelijk. Tot iemand in mijn omgeving iets deed wat mij emotioneel zo ontzettend aangreep dat hoe ik het ook probeerde ik er niet om heen kon.

Vanaf dat moment heb ik de manier waarop ik bezig was filosofie te misbruiken om te vluchten voor het echte leven vervloekt, ik raakte vervreemd van mijn eigen omgeving.

Nu denk ik dat we niet voor niks geboren zijn met het idee zeggenschap te hebben over ons eigen handelen; het heeft een duidelijke functie waar je beter af kan blijven...

De mens is weer mens voor mij.

Mijn vraag is eigenlijk; herkent iemand dit of iets soortgelijks. Dat je iets dusdanig kapot hebt beredeneerd dat het (negatief) invloed heeft op je functioneren in het dagelijkse leven?

Hoe zien jullie dit?

[Dido]

jdr, er zijn zelfs enkele wetenschappelijke onderzoeken gebeurd die toch een deel van wat jij toen aanvoelde, bevestigen:

- zie hier Uit deze studie blijkt dat mensen die niet geloven in vrije wil gemiddeld genomen minder behulpzaam zijn en zich agressiever opstellen

- ook dit experiment toont iets gelijkaardigs aan: zulke personen zullen ook vaker liegen en bedriegen...

Dido

[317070]

Mijn vraag is eigenlijk; herkent iemand dit of iets soortgelijks. Dat je iets dusdanig kapot hebt beredeneerd dat het (negatief) invloed heeft op je functioneren in het dagelijkse leven?

Hoe zien jullie dit?

Daar herken ik me zeer zeker in, dat in doorgedreven rationalisatie een soort van immoraliteit zit, the "unbearable lightness of being". Ik denk dat iedereen die al een beetje over het leven nagedacht heeft, dat meegemaakt heeft.

Ik heb me daarover gezet door er nog dieper over door te denken. Ik zie de ander (en mezelf) nu vooral vanuit een "mensje kijken"-perspectief. De mens is in een grote mate een mechaniekje, maar juist daarin schuilt een zekere humor, vind ik. Hoe iedereen op ogenschijnlijke verschillende, maar toch zo gelijkaardige manier probeert om te gaan met de human condition en hoe uit de wisselwerking tussen die mechaniekjes een maatschappij ontstaat, dat een beetje aanmoddert zonder doel. Ik vind er een vorm van (macabere?) humor en esthetiek in terug.

[jdr]

jdr, er zijn zelfs enkele wetenschappelijke onderzoeken gebeurd die toch een deel van wat jij toen aanvoelde, bevestigen:

- zie hier Uit deze studie blijkt dat mensen die niet geloven in vrije wil gemiddeld genomen minder behulpzaam zijn en zich agressiever opstellen

- ook dit experiment toont iets gelijkaardigs aan: zulke personen zullen ook vaker liegen en bedriegen...

Dat maakt mij wel nieuwsgierig hoe dit dan werkt; zijn dat persoonlijkheidseigenschappen die maken dat het idee van de onvrije wil zich makkelijker nestelt zoals ik denk dat het bij mij gewerkt heeft? (het oa wegleggen van schuld en verantwoordelijkheid)

Of komt de mate van dit gedrag met het ontstaan van het idee?

Beiden kan ook natuurlijk.

Het stomme is dat er wel meer speelde wat juist dit onderwerp voor mij zo aantrekkelijk maakte, als het over agressie en egoisme gaat...

Discussiëren kon mij wel een flinke boost in mijn ego geven, de ander een hak zetten daar stelde ik me wel agressief in op om me maar groot te kunnen voelen. Ten koste van de ander...

En juist met dit onderwerp lukte dat zo makkelijk omdat -gelukkig- de meeste mensen niet zo makkelijk hun ziel aan de duivel verkopen als ik.

Ieuw, wat walgelijk van mezelf.

[317070]

En juist met dit onderwerp lukte dat zo makkelijk omdat -gelukkig- de meeste mensen niet zo makkelijk hun ziel aan de duivel verkopen als ik.

Ieuw, wat walgelijk van mezelf.

Nu snap ik niet helemaal wat je daarmee bedoelt (is het ontkennen van vrije wil je ziel verkopen aan de duivel?) Maar er zijn wel meer zulke dingen, zo zijn economiestudenten gemiddeld egoïstischer dan niet-economiestudenten.

[jdr]

Nu snap ik niet helemaal wat je daarmee bedoelt (is het ontkennen van vrije wil je ziel verkopen aan de duivel?)

Nee sorry, ik bedoelde het niet in het algemeen, het ging over mezelf en mijn (wat ik erachteraf van zie) beweegredenen om alle magie uit de mens te rationaliseren. Mijn laatste stukje ziel in ruil tegen gemoedsrust en een opgeblazen ego.

Dat zal niet voor iedereen gelden die tot dezelfde filosofische conclusies komt, de meesten wss niet.