🏛️ Vertalingen van en naar het Latijn

[TD]

Het is Latijn niet (het verschrikkelijke) "latijns".

[Troy]

Zonder enige garantie (naar Latijn vertalen wordt eigenlijk gewoon niet aangeleerd), toch een poging :

"Qui hoc legit, insanus est."

Mijn kennis van de Latijnse grammatica is ook in grote mate weggezakt, maar volgens mij moeten er ten minste twee dingen veranderd worden.

'Qui' betekent 'hoe', het juiste woord is 'quis'.

'Insanus' moet hier in de 4de naamval, 'insanum' dus.

"Quis legit hoc, insanum est."

[evilbu]

'Qui' betekent 'hoe', het juiste woord is 'quis'.

Ja, dat is waarschijnlijk juist.

'Insanus' moet hier in de 4de naamval, 'insanum' dus.

"Quis legit hoc, insanum est."

Dat laatste durf ik in twijfel trekken? Waarom accusatief? Het is toch geen lijdend voorwerp?

Vergelijk bijvoorbeeld eens het aantal hits in Google met "ego sum lux" en "ego sum lucem"

[ypsilon]

'Insanus' moet hier in de 4de naamval, 'insanum' dus

De vierde naamval is niet de accusatief

Misschien is er een beter woord voor gek dan "insanus", want dat betekent eerder "ongezond".

[evilbu]

Ondertussen begin ik toch weer te denken dat ik gelijk had met die "qui".

"Quis" is volgens mij het vraagwoord, als in "wie spreekt?"

"Qui" betekent "wie" in zinnen als "wie zwijgt, moet..." en is ook een betrekkelijk voornaamwoord "die"

Om mijn gelijk te bewijzen, zou ik naar de bekende spreuk "qui tacet, consentire videtur"="wie zwijgt, schijnt in te stemmen" verwijzen.

Deze tabel op deze site lijkt me te steunen :

http://www.orbilat.com/Languages/Latin/Gra...d_Relative.html

Zij zetten de accusatief op de vierde plaats. Zelf zou ik de volgorde nominatief, accusatief, genitief, datief, ablatief gekozen hebben, met de vocatief ergens helemaal vooraan of achteraan (vocatief is toch bijna hetzelfde). Kortom, ik schrik zelf een beetje maar blijkbaar beschouwen sommigen de accusatief inderdaad als de vierde taal.

Wat betreft die "insanus", het zou kunnen dat dat niet de beste vertaling is. Wat dacht je van "amens":

Conclusie : ik zou gaan voor :

"Qui hoc legit, amens est."

[Troy]

'Insanus' moet hier in de 4de naamval, 'insanum' dus

De vierde naamval is niet de accusatief

Misschien is er een beter woord voor gek dan "insanus", want dat betekent eerder "ongezond".

Zeker wel, zie bv. Wikipedia:

"De accusatief (Latijn accusare = aanklagen), accusativus of vierde naamval ..."

Maar ik heb inderdaad al eerder gelezen dat men in Vlaanderen een andere volgorde aanleert. Niet echt handig, want internationaal gezien wordt bijna altijd de 'Nederlandse' volgorde aangehouden. Zie bijvoorbeeld de Duitse in-je-hoofd-stamprijtjes (der-des-dem-den), waarbij duidelijk een nom-gen-dat-acc-volgorde wordt gebruikt.

Je lijkt inderdaad gelijk te hebben dat in dit geval de nominativus gebruikt moet worden:

In Latin, it is important to understand that predicate nouns and adjectives be in the same case as the subject. Usually this means that predicate nouns and adjectives are in the nominative case, because this is usually the case for the subject in the Latin sentence. But you know that the subject of an infinitive is in accusative case, which means that predicate nouns and adjectives are in the accusative case when the verb is an infinitive.

Over het qui/quis: o.a. hier wordt de door jou geciteerde uitspraak vermeld als 'quis tacet...'. Nu weet ik het ook niet meer.

[evilbu]

Zeker wel, zie bv. Wikipedia:

"De accusatief (Latijn accusare = aanklagen), accusativus of vierde naamval ..."

Maar ik heb inderdaad al eerder gelezen dat men in Vlaanderen een andere volgorde aanleert. Niet echt handig, want internationaal gezien wordt bijna altijd de 'Nederlandse' volgorde aangehouden. Zie bijvoorbeeld de Duitse in-je-hoofd-stamprijtjes (der-des-dem-den), waarbij duidelijk een nom-gen-dat-acc-volgorde wordt gebruikt.

Wij hebben in Duits ook de accusatief net na de nominatief geleerd. Ik kan maar alleen maar argumenten voor vinden eigenlijk. Zowel in het Duits als in het Latijn is de accusatief (op vocatief eventueel na) het meest gelijkend op de nominatief.

Je lijkt inderdaad gelijk te hebben dat in dit geval de nominativus gebruikt moet worden:

Over het qui/quis: o.a. hier wordt de door jou geciteerde uitspraak vermeld als 'quis tacet...'. Nu weet ik het ook niet meer.

[/quote]

Ja, maar op diezelfde pagina die jij aanhaalt staat er ook "Qui desiderat pacem, praeparet bellum."

Mijn uitleg : ze hebben een klein foutje gemaakt daar.

http://en.wikipedia.org/wiki/Vice_versa#vice_versa bewijst ook mijn gelijk : men gebruikt "quis" enkel om vragen te stellen. Hier schrijft men ook "Qui tacet consentire videtur"

[Troy]

Wij hebben in Duits ook de accusatief net na de nominatief geleerd.  Ik kan maar alleen maar argumenten voor vinden eigenlijk.  Zowel in het Duits als in het Latijn is de accusatief (op vocatief eventueel na) het meest gelijkend op de nominatief.

Ik vind anders één groot argument tégen: in de meeste grote talen wordt nom-gen-dat-acc aangeleerd. Het leidt alleen maar tot verwarring om een andere volgorde te gebruiken.

'Bewijs':

Engels: nom-gen-dat-acc 11.500 hits, nom-acc-gen-dat 567 hits

Frans: nom-gen-dat-acc 57 hits, nom-acc-gen-dat 54 hits

Duits: nom-gen-dat-acc 645 hits, nom-acc-gen-dat 402 hits

Nederlands: nom-gen-dat-acc 59 hits, nom-acc-gen-dat 6 (zes!) hits

Dit lijkt me toch wel een duidelijke voorkeur voor nom-gen-dat-acc, met als toppunt het Engels waarin slechts 5% de 'Vlaamse' variant gebruikt.

[evilbu]

Ik vind anders één groot argument tégen: in vrijwel alle talen wordt nom-gen-dat-acc aangeleerd. Het leidt alleen maar tot verwarring om een andere volgorde te gebruiken.

'Bewijs':

Engels: nom-gen-dat-acc 11.500 hits, nom-acc-gen-dat 567 hits

Frans: nom-gen-dat-acc 57 hits, nom-acc-gen-dat 54 hits

Duits: nom-gen-dat-acc 645 hits, nom-acc-gen-dat 402 hits

Nederlands: nom-gen-dat-acc 59 hits, nom-acc-gen-dat 6 (zes!) hits

Dit lijkt me toch wel een duidelijke voorkeur voor nom-gen-dat-acc, met als toppunt het Engels waarin slechts 5% de 'Vlaamse' variant gebruikt.

Dat wil ik best geloven. Maar jouw argument is gewoon "dat is nu eenmaal de conventie". Mijn argument is dat de accusatief gewoon veel beter gelijkt op de nominatief dan de genitief en de ablatief en de datief. Ik zeg niet dat het zo is, ik zeg dat er wel iets voor te vinden zou zijn om het wel zo te doen.

Maar wat de oorspronkelijk vraag betreft, blijf ik voorlopig bij "Qui hoc legit, amens est."

[gjt]

Beste mensen,

Is iemand in staat onderstaande vers van 21 kwatrijnen van het Latijn naar het Nederlands te vertalen? Het komt van een oud perkament dat ik gevonden heb maar wordt er geen wijs uit. Je zou mij er een enorm plezier mee doen.

(een niet volledige vertaling ben ik ook al erg blij mee!)

Groetjes,

Geert

alabastrum reficitur

a cyreneo traditur

per manus primae columbae

rapitur foras galilae

bonis supernis implevit

Quos falce sua redimit

Burgaragio videtur

Diurne comburano robur

gallinae voce prae gallo

Antequam impleret cursum

Aquam eduxit de ramo

Et plasmavit florem merum

de rota septemtrionis

urbe electa inter aquas

fines circuli terminas

quo nucleum concupiscis

hedera hic radicavit

Sed fructum suum non dadit

Saltare didicit longe

Sicut haedus in aethere

vexillum bello dat signum

Vespae ascendunt ab austro

Acumen equitum fractum

Sidus suspensus in caelo

Zelatores arcanorum

Ab oculis absconditem

Non adspiciunt margaritam

Quae occurrit ad figulum

Hemeridis ad radices

In medio olte collies

Revolvitur vernus lapis

Ad conculcandum capites

Terribilis domus ista

Quo limen tangit tartara

Ancilia custodit ostium

Ferens coronam sanctorum

Janua noctis patitur

Sera temporis frangitur

Iter patet ad inventum

Sed mane iterum clausum

Cardine anni vespere

Sub tutela turriculae

Regina noctis exorta

Scutum verberat lancea

Latere Fisso tumuli

Rivulus manta lacrimas

Statim silice voratas

Donoc resurgent temport

Mutata vinum in aqua

Per occultas subterrenas

Emundat radices sacras

Pergens rursus perlucidam

Nive albescuntur saxa

Lepra senescunt arbores

Via sindone sepulta

Praeter cruciformi fonts

Soporatus sub tegmine

Exspectat pastor oblitus

Ut liquefactis ab luce

Ovibus fiat proevinus

Ait bodie cras negat

Ut in foramina petrae

Sub aeditua fodiat

Conam passa luciferoe

Pharetra jacta panditur

Sagittae carent sepulcro

Arcus intentus in fulgur

Alitur jactu ignea

Seminarit in lacrimis

Magdalena super montem

Quo posit(?) in tenebris

H (?) manet (?)sque ad finem

Quadraginta septem annis

Involutus regis pannis

Sceptro ferreo imperat

Draconem aeris conculcat

Rheda leoni dat viam

Plostrum majus junctum bovi

Falco ruit super praedam

Agnum extorquet homini

Si speluncam ingressus est

Jam luce non fulgidus est

Neque sole neque luna

Intus rorabunt oscula

[Troy]

Dat wil ik best geloven.  Maar jouw argument is gewoon "dat is nu eenmaal de conventie".  Mijn argument is dat de accusatief gewoon veel beter gelijkt op de nominatief dan de genitief en de ablatief en de datief.  Ik zeg niet dat het zo is, ik zeg dat er wel iets voor te vinden zou zijn om het wel zo te doen. [rr]

De vraag is of je er wel logica achter moet zoeken. Bij volgorden van rijtjes is er vaak gewoon sprake van conventie: iemand heeft ooit een volgorde bedacht en om het niet moeilijker te maken dan nodig houdt iedereen zich daaraan. Zo hebben we in de geneeskunde "de eerste ziekte", "de vijfde ziekte" etc. Voorzover ik weet is er geen specifieke reden waarom erythema infectiosum de 5de ziekte en rubeola de 1ste ziekte is; dat is gewoon de volgorde waarin ze op de lijst staan.

[Polgara]

Hier staat de engelse vertaling: http://www.perillos.com/latindocument.html, misschien dat je daar wat mee kan.

[Johan2]

Beste Git/Geert,

ook jij kunt je beter vervoegen op seti2.nl.

Kun ja naar hartelust gaan puzzelen met zielsverwanten.

Laat je het ons weten als je de Graal gevonden hebt?

[Phys]

Het komt van een oud perkament dat ik gevonden heb maar wordt er geen wijs uit.

Waar heb je dat perkament gevonden

[ZonnTroLL]

nominatief

vocatief

genitief

datief

accusatief

ablatief

Zou heb ik (Vlaming) het geleerd in mijn lessen Latijn. Maar wij spraken niet echt van 'de vierde' of 'vijfde' naamval. Wij zeiden gewoon: accusatief.