Dat is, met alle respect, vooral semantiek. Geen enkele ervaring staat los van taal en dus van conceptualisering. Als James de term 'divine' gebruikt, dan is dat al een 'religieuze' invulling van die ervaring. Het woord 'mystiek' is dat ook.
Is dat zo? Het verschil tussen een bord Brinta en een leeslampje noem je toch ook geen kwestie van semantiek. Hiermee geef je aan volstrekt niet op de hoogte te zijn van de begrippen zelf en wat daar door de eeuwen heen voor waarde aan is gegeven.
De mystieke ervaring staat geheel los van taal. Bestudeer eerst het onderwerp voordat dat je dit soort vreemde uitspraken doet.
Als James het heeft over 'divine' dan heeft hij het over het 'iets'. Lees James zou ik zeggen. Het is jouw projectie die daar het religieuze label aan hangt.
Termen als 'dualisme' en 'gestolde concretisering' zijn gewoon religieuze termen. Je suggereert dat je pre-religieus bezig bent, maar zoals ik al eerder aangaf: je presenteert simpelweg een nieuw soort religie...... .
Wat ik presenteer is niets nieuws. Het is gewone kost voor elke theologie- wijsbegeertestudent. Maar wat je hier tegen gaat staan is het algemeen voorkomende trekje dat je geen theologie hoeft te hebben gestudeerd om er iets over te kunnen zeggen. Dat is misschien op zekere hoogte zo, maar zodra je iets onder de oppervlakte duikt blijkt direct waarom je met lege handen komt te staan. Zegt de uitdrukking 'schoenmaker hou je bij je leest' iets? En nee, dit is geen arrogantie, maar van dezelfde orde die elke vaktechnicus ervaart als een leek een deuntje mee wil spelen.
...een religie die blijkbaar ontkent dat er gevaarlijke kanten kunnen zitten aan 'mystieke' ervaringen en die ook demonen ontkent.
Afgezien dat het propedeusewerk is, lijkt het je te storen dat de vraag of God bestaat niet dezelfde is als de vraag of de duivel bestaat. De mystieke ervaring kan geen demonen ontkennen. Ze bestaan daar niet. Wel in de religieuze ervaring met alle gevolgen van dien.
Nu, dat is mij allemaal prima (ook al vind ik het naïef om de mogelijke gevaarlijke kanten van mystiek te ontkennen), maar zet het nu niet af tegen religie.
Er zitten geen gevarlijke kanten aan mystiek maar wel aan 'religieuze' ervaringen. Maar nogmaals loop eens een universiteitsbibliotheek in en zoek het verschil eens op.
Er zijn genoeg christelijke mystici (om het daarbij even te laten) die behoorlijk te kampen hadden met wat zij ervoeren als demonische aanvechtingen.
Is dat misschien de duivel, die evenveel bestaansrecht heeft als God? Gelden hiervoor de dezelfde uitgangspunten als waarom God zich zo broerd laat kennen tot op het verstoppertje spelen af? Je weet gewoon niet waar je het over hebt.
Als de christelijke mystici spreken over demonen dan plaatsen ze dat binnen de context van de mens zelf. De mens kan, zoals Thomas K. dat stelt, verworden van mens tot duivel. Zie je een analogie voor je dat de mens in een andere richting tot God kan verworden? Hoe verhoudt zich dat tot de algemene doctrine? Wat zou er in de Theologica Germanica bedoeld worden met: In de hel brandt slechts het zelf? En jij zegt dat ik met een nieuwe religie kom!?
Maar misschien noem jij dat dan een 'religieuze ervaring' en geen 'mystieke'.
Nou, niet zo zeer speciaal ik, maar iedereen die me voor is geweest.
Mijn vraag dan: waarom zou een ervaring die wordt geïnterpreteerd als 'demonisch' nu 'religieus' zijn en een ervaring die in zijn conceptualisering geen ruimte laat voor demonen ineens 'mystiek' (en dus niet 'religieus')?
Dat had ik in de post waarop jij nu reageert al uitgelegd.
Dat geldt vooral voor oosterse mystiek. En voor neo-platonisme.
Hoe kom je daar nu toch bij? Zie mijn tweede antwoord.
Geheel en al Plotinus. Maar niet zozeer een universele waarheid, lijkt mij.
Laat nu net bijvoorbeeld Perovich de Enneaden aanhalen om te stellen dat dit universeel is in de mystiek. Lees Jan van Ruusbroec eens, je zal je verbazen.
Het lijkt me dat Johannes hier simpelweg bedoelt een criterium te geven om te onderscheiden tussen ware en valse profetie en q.q. ervaring.
De meeste exegeten zijn het er wel over eens dat Johannes dit betrekt op het kennen van de Logos. Zijn aanwijzing heeft niets uit te staan met welke mystieke of religieuze ervaring dan ook. Het gaat om de volhardendheid om zich op die Logos te blijven richten. Zie in dat verband Barth.
Wiens 'bedoeling'? Ook hier ontkom je niet aan conceptualisering en dus aan religie.
Nu sprak ik vanuit de observatie. De bedoeling en waar hij op volgt had ik al aangegeven. Wat men ziet is dat de personen die de mystieke ervaring ondergaat vrijwel zonder uitzondering dit in hun hele leven laten doorwerken als ware het bijna een persoonsverandering. Daar komt nog geen religie aan te pas. Je begint met je afsluitende zin direct te roeren in de oersoep. Dat is veel te prematuur.
Bedoel je hier dat elke kritische impuls t.a.v. mystieke ervaringen 'inferieur' is? M.a.w.: op de bodem van het bestaan is er geen goed of kwaad meer, alleen het Ene? Op wiens gezag moet ik dat aannemen? Je lijkt niet te beseffen dat je hier volop rondstruint in religieuze tradities, nl. die uit India.
Ik laat mij niet uit over waarheden of de waarde van het Ene of hoe men dat ook ziet. Dat is in dit topiconderwerp niet aan de orde. Die kant wil je wel elke keer op maar daar moet ik me toch krachtig tegen verzetten. Open een nieuw topic zou ik zeggen.
Maar nogmaals, dat komt niet alleen uit 'India'. Het vormt de basis van het hele christendom. Of meen je nu plots dat God een dualiteit kent? Dat is dan wel de meest bizarre gevolgtrekking voor het christendom. Weet je zeker dat jij het niet bent die een eigen religie vorm aan het geven is?
Puzzels
