[filosofie] wat is een feit?

[Knownothing]

Toch is het mogelijk. Van de volgende twee uitspraken moet er één een feit zijn:

A) De Aarde is rond.

B) De Aarde is niet rond.

[Tool]

Toch is het mogelijk. Van de volgende twee uitspraken moet er één een feit zijn:

A) De Aarde is rond.

B) De Aarde is niet rond.

Een van die twee moet inderdaad overeenkomen met de werkelijkheid, maar het is toch pas een feit als wij mensen denken te weten dat het de werkelijkheid is?

[Knownothing]

Wat we denken doet niet terzake, want we kunnen ons vergissen.

[Tool]

Wat we denken doet niet terzake, want we kunnen ons vergissen.

Maar je hebt eigenlijk twee definities van een feit, we moeten een van de twee afspreken om verder te kunnen gaan met deze discussie...

1. Gebeurtenis of omstandigheid waarvan de werkelijkheid vaststaat

2. Iets waarover (bijna) alle mensen het eens zijn

En jij vind dat punt 1 de definitie van een feit is, dus dan zal ik daar ook maar even op over gaan voor het gemak.

Ik ben dus van mening dat er in definitie 1 geen feiten bestaan, de werkelijkheid staat niet vast. Zo gauw als de wetenschap vordert, veranderen ook onze opvattingen over de werkelijkheid. Waarschijnlijk blijven bepaalden meningen van de mens voor altijd vast staan, maar zeker weten doe je het niet...

[DVR]

Ik ben niet helemaal met je eens dat er geen feiten bestaan.. Zo is het bijvoorbeeld een feit dat jij zojuist hebt zitten typen..

Ook al kan ik het niet controleren, ik ben er van overtuigd dat jij weet dat het een feit is...

Feiten hoeven niet altijd te gaan over waarneming in wetenschap.. Het is bijvoorbeeld een feit dat J.P. Balkenende nu Minister President van Nederland is.. (helaas, maar waar)

[Knownothing]

Dat is mijn definitie niet hoor, die je daar geeft. Waarom zou een feit voor altijd moeten vaststaan? Een feit kan ook een eenmalige gebeurtenis betreffen. Zo is het bijvoorbeeld denkbaar dat water niet altijd bij 100° kookt, maar het is wel een feit dat ik mijn eitje vanmorgen op 100° gekookt heb.

Het voorbeeld van DvR is ook een eenmalig feit.

[Tool]

Ik ben niet helemaal met je eens dat er geen feiten bestaan.. Zo is het bijvoorbeeld een feit dat jij zojuist hebt zitten typen..

Ook al kan ik het niet controleren, ik ben er van overtuigd dat jij weet dat het een feit is...

Feiten hoeven niet altijd te gaan over waarneming in wetenschap.. Het is bijvoorbeeld een feit dat J.P. Balkenende nu Minister President van Nederland is.. (helaas, maar waar)

Maar filosofisch gezien is het feit van Balkenende MP is gewoon een waarneming die niet per se werkelijkheid hoeft te zijn. Al is het maar vanwege de eenvoudige mogelijkheid dat een dictator ons andere beelden op tv laat zien. Het is een waarneming van ons via tv dat Balkenende MP zou zijn. Overigens heb ik nooit op tv gezien dat hij ook daadwerkelijk regeert maar goed.

Zo is dat met alles, zeker weten dat het werkelijkheid is doe je niet. Het is echter wel een feit omdat wij allen ervan overtuigd zijn!

Maar goed, hierover zullen wij denk ik blijven verschillen in mening, en dat is maar goed ook...

[Knownothing]

Overigens heb ik nooit op tv gezien dat hij ook daadwerkelijk regeert maar goed.

Dat hebben Belgische en Nederlandse politici dan gemeen

[Bruce]

Leuk dat er zoveel gediscusieerd word over dit filosofische onderwerp. Het blijkt dat het niet zo makkelijk is om consistentie te krijgen over wat feiten zijn.

Ik denk dat feiten zijn op te delen in soorten en maten. Dat 1+1=2 zullen de meeste mensen wel een feit vinden, het is alleen gebaseerd op logica.

Laten we dit een feit van de hoogste orde noemen.

Dat de aarde rond is, berust behalve op logica ook op waarnemingen, (die altijd gekleurd zijn). Dit "feit" telt minder zwaar dan een feit dat alleen op logica gebaseerd is.

Het "feit" dat er quarks en gluonen bestaan kunnen we nog lager indelen omdat dit berust op waarnemingen die zeer indirect zijn gedaan (met behulp van heel veel apparatuur) en omdat dit berust op een bedachte theorie.

Mijn moelijkte punt zit m in het feit dat ik nu zit te typen. Of zou dit feit ook in te delen zijn in mijn 2e categorie? Dat ik nu type is slechts gebaseerd op mijn eigen waarneming. Maar jullie die dit lezen weten niet zeker dat ik dit heb getyped, misschien was het wel iemand anders.

Toch weet ik zeker dat dit een feit is.

Ik heb het advies van Erwin maar opgevolgd en de uitsrpaak van David Hume lijkt me wel een goede:

"Geen enkele uitspraak over de reëele wereld kan ooit echt bewezen worden, maar om de zeer juiste uitdrukking van het Angelsaksisch recht te hernemen, kan ze dat boven elke redelijke twijfel. Alleen onredelijke twijfel blijft over"

[jandek]

Een feit is onweerlegbaar.

Ooit heb ikeens een uitspraak van een rechter gezien en die is waarschijnlijk ook voor jou bruikbaar;

"Geloof is de anti-these van gelijk" en dat is een feit !

[emphyrio]

Wat een feit is hangt nauw samen met wat dat niet is. En dat hangt weer af van de contex waarin je iets bekijkt. Vanuit de ene context is iets geen feit en vanuit de andere weer wel. Neem bijvoorbeeld 'moorden'. Het is een feit dat dat niet goed is. Maar wat is moorden dan? Is iemand helpen bij euthanasie moord? Daarnaast heb je ook afgesproken feiten. Een rechte lijn kan niet krom zijn. Omdat wij hebben afgesproken dat een rechte lijn niet krom is. Mensen die in God geloven zien het besaan van God als een feit. Mensen die niet geloven zien God in een heel andere context. Wat een feit is, is eigenlijk vrij subjectief. Wat natuurkundigen als een feit zien (de big bang) zien anderen weer als helemaal geen feit. Natuurlijk zijn er gedeelde meningen. Als je van een 10 meter hoge muur springt, doe je je pijn. Je kunt dat dan een feit noemen. Hoewel er ook mensen zijn die zonder pijn van die muuur af springen. Feiten zijn er vooral om nog een beetje overzicht te houden over alles wat er in het leven gebeurt. Vandaar ook dat mensen zo geschokt zijn als een feit opeens onwaar blijkt. Dan wordt hun leven overhoop gegooid.

[wasbeer]

De betekenis van een woord, ofwel de namen die men aan dingen geeft, is nooit een filosofische kwestie.

Het is een taalkundige zaak.

Je kent de betekenis van een woord, of je kent hem niet.

'feit' kun je in een woordenboek vinden, er bestaat een omschrijving van.

Als de omschrijving vaag of dubbelzinnig is, dan wijst dat op een tekortkoming in de (Nederlandse) taal.

[Bassos]

1 Wie weet een goede definitie van "een feit"?

2 En misschien nog moeilijker: Wanneer is iets een "feit"?

1 feit is dat wat ervaren is.

1a feit is ook de ervaring zelf, alhoewel dat een ander feit is dan het feit waar die ervaring op is gebaseerd.

2 dat wat je ervaart, voordat je erover gaat lullen tegen jezelf.

(de beschrijving is niet feitelijk)

Dus zo gauw als dat geestelijke indelen / waarde toekenning / etc om de hoek komt kijken, stopt iets met feit te zijn.

SM

[Wouter]

Wie weet een goede definitie van "een feit"? En misschien nog moeilijker: Wanneer is iets een "feit"?  

Er is een simpele definitie voor een feit: elke stelling die waarneembaar/controleerbaar is.

Moeilijker moet je het niet maken. dat waarneming (vaak) subjectief is, in filosofische zin altijd, is een ander verhaal.

verder is een veel gemaakte fout is dat "feiten" worden verward met "waarheid". De uitspraak 'het regent hier' is een feit. ook als het niet regent en dit wordt waargenomen. feiten kunnen dus onwaar zijn, het gaat om waarneembaarheid of controleerbaarheid.

mooi laatste voorbeeld is de stelling: "er is leven buiten dit zonnestelsel".

Dit is een feit, wat wij verstaan onder "leven" en "zonnestelsel" is een kwestie van afspraken en kaders. Ondanks dat er wellicht momenteel technologische tekort komingen zijn is dit, met oneindigheid als onderzoekstijd, in principiele zin waar te nemen. Ook als het wordt waargenomen dat er geen leven is (moeilijker aantoonbaar omdat je dan "overal" moet hebben gekeken) dan blijft de stelling een feit. Ze blijkt alleen een onwaar feit.

[dekale]

Iets wat een onwaar feit blijkt te zijn is dus nooit een feit geweest maar een aanname.