Het advies wat ik tijdens mijn EHBO-lessen kreeg is dat eender welke luchtdichte zak goed werkt tegen hyperventilatie.
Bij compensatoire hyperventilatie (niet sterk waarneembaar voor een ander) is de hyperventilatie getriggerd door een te hoge CO2-spanning (= concentratie).
CO2 is een zuur. Het enzym koolzuuranhydrase doet CO2 met H2O reageren tot H2CO3 wat vervolgens 1 of 2 protonen (H+) afstoot wat dus voor een verzuring zorgt.
Als de ademhalingsfrequentie of de ademhalingsdiepte stijgt dan vind er een sterkere uitwisseling plaats tussen de lucht in de alveolen (ongeveer gelijk met die van het bloed) en de omgevingslucht. Aangezien in de omgevingslucht de O2-spanning hogers is en de CO2-spanning lager is is het netto resultaat dat je jouw overtollige CO2 sneller kwijtraakt en de pH van het bloed sneller terug stijgt naar de fysiologische (normale) waarde (7,4). Die pH-regeling wordt door het lichaam enorm belangrijk gevonden en is zeer efficiënt, het krijgt zelfs prioriteit boven de volume- en osmoseregeling.
Hier moet ik bij vermelden dat het enzym koolzuuranhydrase enorm belangrijk is voor de zuurstofdistributie, de ionenuitwisseling, de volumaire- en osmotische regeling. Het is dus een zeer belangrijk enzym om te kunnen overleven.
Ik heb het hier dus over hyperventilatie als compensatiemechanisme, maw de hyperventilatie is het gevolg van een trigger.
Dit moet je niet verwarren met de hyperventilatie waar de meesten aan denken; een persoon die in paniek is enorm luidruchtig ademhaalt en toch het gevoel heeft dat hij lucht te weinig krijgt.
In dit geval is de oorzaak van hyperventilaitie psychisch/emotioneel en dient het niet als een compensatiemechanisme. Het gevolg is dat CO2-spanning in jouw alveolen (en dus ook in het bloed) te laag wordt en jouw bloed-pH stijgt (minder zuur CO2 dus stijging pH).
In dit geval wil je de daling van de CO2-spanning tegengaan. Dit kan je dus doen door in een plastic zak te ademen. Hierdoor blijft alle uitgeademde CO2 in de buurt (het diffundeert niet weg naar de relatief oneindig grote ruimte) waardoor de CO2-spanning hoger is in de lucht in de zak dan dat die is in de omgevingslucht, dit doordat de uitgeademde CO2 behouden blijft. Hierdoor zal na een paar minuten de CO2-spanning in jouw alveolen weer normaal worden waardoor jouw pH ook normaal wordt.
Hier moet ik nog bij vertellen dat een 2de gevolg van de hyperventilatie is dat de calciumconcentratie te laag wordt waardoor je een tintelend gevoel krijgt in jouw handelen.
Als ik het mij goed herinner van mijn fysiologiecursus dan is één van de plausibele redenen daarvoor dat er bij een hoger pH minder protonen zijn waardoor er minder protonen aan bepaalde eiwitten binden en die bindingsplaatsen bezet worden door het calcium. Van dit laatste ben ik echter niet zeker.
Het ademen in een luchtdichte zak is zeer efficiënt. Het nadeel is dat volgens veel medici de CO2concentratie te snel stijgt. De tegenwoordig aanbevolen behandeling is dan ook om te proberen de onderliggende oorzaak weg te halen (spanning, angst, pijn verminderen enz.).
Puzzels