Bloedtransfusie en geloof

[qrnlk]

Dat het geven van bloed veel personen hun leven heeft gered is een vaststaand feit waar geen discussie over kan zijn. Te weinig bloed impliceert te weinig slagvolume en haemoglobine, dit leidt onherroepelijk tot de dood.

Het klinkt logisch maar de feiten ondersteund het niet. Maar wellicht kun je verwijzen naar een onderzoek die deze stelling ondersteund? Een paper die het bewijst en daarbij de patienten minimaal een jaar gevolgd heeft bijvoorbeeld. Tenzij je natuurlijk "hun leven heeft gered" zeer beperkt definieert zodat alle slachtoffers van bloedtransfusie niet geteld worden omdat ze pas weken later dood gaan.

Een bloedtransfusie geeft in het ideale geval een zeer tijdelijk en kunstmatig voordeel, terwijl de veel zwaarder wegende nadelen pas weken later zichtbaar worden. Een patient die voor een alternatief kiest is er in eerste instantie slechter aan toe, maar heeft een vrijwel gelijke kans om het de eerste dagen te overleven en zal achteraf geen nadelige gevolgen ondervinden van zijn keus. In netto heeft, over het eerste jaar, iemand die bloedtransfusie accepteert een 6 keer grotere kans om te overlijden dan iemand die de voorkeur geeft aan een van de beschikbare alternativen.

Wat we hier hebben is een geval waarbij "common sense" (de patient heeft bloed verloren dus die moet worden aangevuld met vreemd bloed) in tegenstrijdigheid is met de realiteit. Vooral de impliciete aanname dat "Baat het niet, dan schaad het niet" blijkbaar nergens op gebaseerd is geweest en nu overduidelijk bewezen onjuist is gebleken.

Gegeven dit bovenstaande lijkt mij het niet onrealistisch dat men in de toekomst bloedtransfusie zal afschaffen en er op terug zal kijken zoals men op veel behandelingen die achterhaalt zijn terug kijkt, als iets uit een barbaarse tijdens toen men nog geen evidence based medicine bedreef.

[scimzahizzel]

Ik vraag me - met alle respect - af in hoeverre je over "eigen keuze" en "zelf beslissen" kan spreken wanneer kinderen reeds sinds hun geboorte ondergedompeld (om het grof te zeggen: gebrainwasht) zijn in een cultuur die negatief staat tegenover bloedtransfusies.

En het gemiddelde westerse kind wordt gebrainwasht in een cultuur die positief staat tegenover bloedtransfusies. Zo kun je het ook zien.

Wat is 'brainwashen' eigenlijk?

In het westen is het voor de meeste mensen bijvoorbeeld 'vies' of 'gay' als jongens elkaar een zoen geven, terwijl in andere landen dit heel normaal is zonder homoseksuele connotaties.

Totaal ander soort iets, maar het principe is hetzelfde.

Zoveel dingen die we als normaal aanvaarden zijn een kwestie van opvoeding.

Ik heb zelf ook wel eens twee jonge Jehova meisjes aan de deur gehad. Hun ouders hadden ze gewoon de vrijheid gegeven om dingen zelf uit te zoeken, andere geloven te bestuderen. Is echt niet zo zwart wit als de vooroordelen ons soms hebben gebrainwashed

[ypsilon]

Dat stellingnames beïnvloed worden door opvoeding, is één zaak. Dat maakt nog niet alle stellingnames evenwaardig: de vraag is of er rationele grond is om bloedtransfusie te verbieden door geloofsvoorschriften.

[qrnlk]

Dat stellingnames beïnvloed worden door opvoeding, is één zaak. Dat maakt nog niet alle stellingnames evenwaardig: de vraag is of er rationele grond is om bloedtransfusie te verbieden door geloofsvoorschriften.

Dit is een in wezen een strikvraag (ook al denk ik niet dat dit met opzet was).

Als men geloof heeft in een bepaalde godheid en vertrouwd op de correctheid van diens advies, geboden en verboden dan is het opvolgen van een gebod of verbod van deze godheid een rationele keuze; Het zou juist irrationeel zijn om een dergelijk machtig wezen te beledigen door een van zijn geboden te overtreden. Vooral als deze godheid jouw een beter leven beloofd voor gehoorzaamheid.

Er is dus een rationele grond om een bloedtransfusie op grond van geloofsvoorschriften te weigeren.

Als iemand geloof heeft in de kundigheid van de arts die hem verteld dat hij een bloedtransfusie nodig heeft om te overleven dan is de keuze om deze te accepteren rationeel. Maar ze is gebaseerd op het geloof of vertrouwen die hij stelt in het advies van de arts. Dit advies kan incorrect zijn of gebaseerd zijn op op nooit onderzochte aannames. De patient heeft geen mogelijkheid om dat te beoordelen: Hem wordt een voortzetting van zijn leven belooft door zijn arts als hij deze behandeling accepteert.

Er is dus een rationele grond om een bloedtransfusie te accepteren op grond van een medisch advies.

De rationaliteit van een keuze kun je niet los zien van de kennis en overtuigingen die de persoon die deze keuze maakte bezit. Omdat niemand kan zeggen dat hun kennis en inzicht alles omvattend en onfeilbaar is kunnen we niet anders dan iedereen de vrijheid geven om hun eigen keuzes te maken. Je kunt de rationaliteit van een individuele keuze niet objectief bezien.

De basis is echter in beide gevallen een vertrouwen of geloof in de kennis, goede bedoelingen, zorgvuldigheid en waarachtigheid van iemand anders. De rationaliteit hiervan is moeilijk te bepalen: Hoe redelijk is het om aan te nemen dat jouw arts voldoende kennis heeft? Hoe rationeel is het om te geloven in een bepaalde godheid en diens leer te accepteren?

Men zou kunnen overwegen om dit te onderzoeken: Bijhouden wat er gebeurt naar een operatie met bloedtransfusie en een operatie zonder bloed? Maar juist dit soort onderzoek is tot nu toe amper gedaan. De rationaliteit van het voorschrijven van bloed komt daarmee op losse schroeven te staan. Mocht bovendien, uit toekomstig onderzoek, blijken dat bloed inderdaad slecht voor je is dan wordt het geloof en vertrouwen in de wijsheid van deze godheid versterkt (dit wordt rationeler of minder irrationeel). Het gebruik van bloed zou zelfs in strijd zijn met het beginsel: "do no harm".

NB: Dat een keuze rationeel is maakt het nog niet de juiste of goede keuze. Soms heb je maar keuze uit twee slechte opties en kun je geen goede of juiste keuze maken. De beste keuze kan nog steeds een slechte keuze zijn.

(dit is een veel te lange post voor op vakantie... *zucht*)

[de grijze muis]

...........

Ik heb zelf ook wel eens twee jonge Jehova meisjes aan de deur gehad. Hun ouders hadden ze gewoon de vrijheid gegeven om dingen zelf uit te zoeken, andere geloven te bestuderen. .........

Dat verhaaltje geloofde jij direct en onvoorwaardelijk na het zien van hun reebruine ogen?

[qrnlk]

Wat betekend "vrijheid"?

Ben je werkelijk vrij om te kiezen als je keuze bepaalde consequenties heeft?

Waarom zou je überhaupt ergens voor kiezen als je keuze toch geen consequenties zou hebben? Kun je vrij zijn als je keuzes irrelevant zijn voor wat er gaat gebeuren? Is het immers niet juist vanwege de consequenties dat mensen de vrijheid willen hebben om hun eigen keuzes te maken?

Je hebt de vrijheid om van een hoge toren af te springen, maar deze keuze heeft consequenties. Als je het doet zonder een vangnet of luchtkussen op de grond onder jouw kunnen dit vervelende consequenties zijn.

Maw. Die meisjes kunnen best wel de vrijheid hebben om hun eigen keuzes te maken maar ze waren zich waarschijnlijk heel bewust van de consequenties van elke optie die ze hadden. Op geen enkele manier kan men echter op grond van deze opties stellen dat ze niet de vrijheid hadden om te kiezen. Je kunt hooguit stellen dat ze sterk gemotiveerd werden om een keuze te maken die overeenkomstig de voorkeur van hun ouders was.

Ik hoor tegenwoordig te vaak mensen het argument maken dat ze geen keus zouden hebben terwijl ze wel degelijk meerdere opties hebben om uit te kiezen. Wat ze eigenlijk bedoelen is dat ze de vrijheid willen hebben om te kiezen voor alleen maar de positive consequenties en zonder de negative consequenties: De high zonder de verslaving, de alcohol zonder de kater, de adrenaline zonder het risico, de sprong van de toren zonder de crash, het nirvana zonder de goede daden, het paradijs zonder de religie, etc. In wezen zijn deze mensen laf, want ze ontlopen het maken van een keuze omdat ze hopen dat er opeens een magische onrealistische optie zal verschijnen met alleen maar positive consequenties. Maar kiezen om niet te kiezen is ook een keus.

De vrijheid om te kiezen betekend niet dat men vrij is om de consequenties van onze keuzes te kiezen, in plaats daarvan betekend dat we uit een (meestal beperkte) set realistische opties, die elk zowel positive en negative consequenties hebben, de optie kunnen kiezen die onze voorkeur heeft.

(Het enige onrealistische aan de opmerking van die meisjes is dat hun ouders hun deze vrijheid zouden hebben gegeven. Hun ouders zouden hun deze vrijheid niet kunnen geven of onthouden: Het is de inherente vrijheid van elk mens om de opties te onderzoeken en een eigen keuze te maken; Men is zelfs vrij om niet te onderzoeken welke opties men heeft.)

[ypsilon]

Wat betekend "vrijheid"?

Ben je werkelijk vrij om te kiezen als je keuze bepaalde consequenties heeft?

Waarom zou je überhaupt ergens voor kiezen als je keuze toch geen consequenties zou hebben? Kun je vrij zijn als je keuzes irrelevant zijn voor wat er gaat gebeuren? Is het immers niet juist vanwege de consequenties dat mensen de vrijheid willen hebben om hun eigen keuzes te maken?

(...)

Maw. Die meisjes kunnen best wel de vrijheid hebben om hun eigen keuzes te maken maar ze waren zich waarschijnlijk heel bewust van de consequenties van elke optie die ze hadden. Op geen enkele manier kan men echter op grond van deze opties stellen dat ze niet de vrijheid hadden om te kiezen. Je kunt hooguit stellen dat ze sterk gemotiveerd werden om een keuze te maken die overeenkomstig de voorkeur van hun ouders was.

Met alle respect qrnlk, maar dit soort rationalisaties begraaft het probleem dat het heel erg moeilijk is om een keuze te maken die ingaat tegen de doctrine van sektes. Noem "vrijheid" van mijn part een kwestie van gradaties. Als heel je sociale netwerk afhangt van het volgen van bepaalde regels, en als deze regels onbreekbare wetten zijn, is alleen al het onderzoeken van alternatieven voor die wetten een gevaarlijke bezigheid. Kan je de keuze maken om die wetten te breken? Zeker. Maar je kan niet zeggen dat je hierbij dezelfde keuzevrijheid geniet als bij, pakweg, de vraag: "Zou ik eens van de kerk springen of niet?"

[qrnlk]

Natuurlijk is vrijheid een relatief begrip, dat is juist het punt dat ik in mijn vorige post maakte.

Wat jij bedoeld is dat de opties waaruit ze konden kiezen hun keuze vrijwel onvermijdelijk maakte. Je merk terecht op dat de opties waar ze uit kunnen kiezen sterk beperkt waren en zwaar beladen.

Maar realiteit is dat niemand vrij is om te kiezen uit welke opties je kunt kiezen.

Als ik bijvoorbeeld kon kiezen om de optie te hebben om goed te kunnen lopen dan zou ik die ook verkiezen, maar helaas, ik kan niet lopen. Ik moet mijn keuzes maken binnen de opties die voor mij open staan.

De vrijheid om te kiezen staat los van de opties die de realiteit je geeft. Of het nu een bug in je DNA is of de religieuze voorkeur van je ouders of de plaats waar je geboren wordt: Je moet kiezen uit de opties die het leven je geeft. Iedereen wenst dat ze betere opties zouden hebben en een enkeling krijgt het voor elkaar om te bereiken wat in eerste instantie onmogelijk leek.

Merk ook op dat, ongeacht hoe anderen (zoals jij en ik) hier ook tegen aan mogen kijken, in dit geval hadden deze meisjes zelf het idee dat ze deze vrijheid hadden. En het lijkt er op dat ze hun opties zelf niet onredelijk achten. Anderen zullen hier waarschijnlijk anders over denken, maar ik neem aan dat voor wie zo denkt de keuze om de religie te verlaten aantrekkelijker zal lijken dan voor iemand die kiest te blijven. Ik neem aan dat je het met mij eens bent dat zowel een religie verlaten als er in blijven zowel positive als negatieve consequenties zal hebben. Het is aan het individu om te bepalen aan welke consequenties men de voorkeur geeft.

Daarnaast... hoe groter/populairder een religie wordt hoe minder strikt het kan zijn: Dit is een natuurlijke consequentie van groei. Hoe kleiner de groep hoe sterker de invloed van de fundamentalisten en extremisten, hoe groter de groep hoe sterker de invloed van de gematigden. Zolang een religie er naar streeft om haar leer onder mensen te verspreiden door ze op te zoeken en en gesprek aan te gaan en overduidelijk wenst te groeien moet je dit eigenlijk juist aanmoedigen. Groei is de snelste manier waarop een religie haar scherpe kantjes kwijt raakt. Juist als een religie zich begint te beperken in aantallen, zich gaat isoleren en een dialoog uit de weg gaat of via politieke macht haar leer aan andere wens op te dringen wordt het erg snel scherp en vervelend.