Einde olietijdperk, begin van de ellende?

[Kalkoen]

Waar het mij om gaat is de idee dat kleine dingen niet zouden helpen, het "wat maakt dat ene......... nou uit".

Ook iets kleins keer 6,5 miljard maakt wel degelijk iets uit.

Hadden de microben in der tijd ook zo gedacht en geen O₂ hebben liggen uitstoten, dan hadden we nu niet geleefd. Als iets niet echt strikt noodzakelijk is, dan zou ik het niet doen, maar als ge toch zin zou hebben om iets te doen dat vervuilend kan zijn... het zij zo. Een vliegtuig zal niet minder vliegen als gij beslist om geen ticketje te kopen. En als dat vliegtuig éénmalig een paar duizend kilometers heeft gevlogen, dan heeft die meteen zoveel brandstof verstookt als jij gedurende 1 jaar. Daarbij, als we toch zo een tekort aan olie hebben, dan moet ge vanaf nu alles wat ook maar synthetisch is, en dat is heel wat, achterwege laten. Zaken als zeep, computers, shampoos, deurklinken en dergelijke meer, worden eveneens gemaakt uit aardolie-derivaten. Brandstof is een, weliswaar belangrijk percentage van rafinage, maar stoppen met olie pompen, heeft meer gevolgen dan alleen het stilvallen van uw wagen.

Drankkartons zijn zowel gemaakt uit synthetische stoffen met papierbijmenging... maar als we glazen flessen gebruiken, die om de zoveel tijd hersmolten worden met brandstof, hebben we ook ons aandeel in de CO2 uitstoot. Kortom, het heeft weinig zin om uzelf veel confort te ontzeggen. Tenzij u een moestuin aanlegt, uw woning uit leem en bananenbladen optrekt, een waterput boort en een dynamo door middel mankracht laat draaien, is de hoeveelheid werkelijke besparing die u uitoefend op de olieproductie nihil.

Maak uzelf vooral niets wijs: elke besparing is een economisch gegeven om uw geweten te sussen, de held van de natuur zult ge er zeker niet door worden. Als ge het uitdrukt in de vorm van "ik bespaar geld" ipv in de vorm van "ik bespaar energiekosten en daarmee ook CO2", dan mag u voor mijn part doen wat u niet kan laten aan "ecologische maatregelen".

[Jan van de Velde]

Brandstof is een, weliswaar belangrijk percentage van rafinage, maar stoppen met olie pompen, heeft meer gevolgen dan alleen het stilvallen van uw wagen.

En dat is precies het probleem: Al die handige olie opmaken door het stomweg te verbranden.

Maak uzelf vooral niets wijs: elke besparing is een economisch gegeven om uw geweten te sussen, de held van de natuur zult ge er zeker niet door worden.

En het is precies die stellingname waartegen ik mij heftig verzet. Want daarmee los je ten eerste niks op, ten tweede doe je zo niks om het besef te laten doordringen dat het nou zo zoetjes aan écht 5 voor twaalf is, en ten derde stel je de klap ook niet uit.

Vergeet niet, als je vol in de remmen moet als je een betonmuur nadert, kan een seconde extra remtijd het verschil betekenen tussen gele auto's met blauwe zwaailichten of zwarte auto's met dito vlaggetjes.

[Kalkoen]

En het is precies die stellingname waartegen ik mij heftig verzet. Want daarmee los je ten eerste niks op, ten tweede doe je zo niks om het besef te laten doordringen dat het nou zo zoetjes aan écht 5 voor twaalf is, en ten derde stel je de klap ook niet uit.

Is dat zo?

[Knockingonheavensdoor]

Ik denk als je alleen kernenergie gebruikt voor transport (vervoer op elektriciteit) je niet ontkomt om over een energiebron (brandstof) die vervoerbaar is. Waterstof lijkt me hiervoor geschikt welke wordt opgewekt middels kernenergie. Je zult immers niet op allerlei bouwplaatsen of in “ontgonnen” gebieden beschikken over elektriciteit. Opslagtanks met waterstof als brandstof voor het benodigde materieel is dan noodzakelijk.

Heb je perse "hydrogen fuel cells" nodig?. Das toch alleen noodzakelijk als je er elektriciteit weer uit wilt trekken?. Waterstof kan volgens mij gewoon ingespoten worden in motoren (zoals LPG). Elektriciteit zou je rechtstreeks van de kerncentrale kunnen halen. Of anders middels generatoren op waterstof.

Kernenergie zal er niet in voldoende mate kunnen komen om daarmee wereldwijd waterstof 'op te wekken', niet alleen omdat het een proces is met een lage EROEI (waterstof is immers een energiedrager). Men verwacht dat kernenergie ongeveer 6% van de wereldwijde energieleverantie blijft, omdat binnenkort veel kerncentrales moeten worden vervangen wegens ouderdom en de energievraag (en het aantal auto's) sterk toeneemt. Tevens is uranium niet onbeperkt voorhanden en uitputbaar. Sommigen zien een 'waterstofeconomie' door waterstof opgewekt met CSP als de toekomst. Wegens de grootschaligheid van het project zijn we dan al decennia verder. Omdat men niet weet welke kant men op moet zal het te lang duren voor er knopen worden doorgehakt. En er is geen samenwerking of ontkenning of optimisme gevoed door o.a. CERA en het EIA.

Opslagtanks voor waterstof heb je toch nodig, al was het alleen maar bij de tankstations. Het aanleggen van een nieuwe infrastructuur voor waterstof kost triljoenen en heel veel tijd.

Ook kernenergie is niet de oplossing, maar dat zijn alternatieve energie (duurzame) opwekkers ook niet (op de schaal waarop wij energie verbruiken, en de beschikbaarheid die we hieraan eisen als we ook backup willen).

Hier spreek je jezelf tegen met wat je hierboven hebt geschreven. Duurzame energie is de enige kans op den duur, maar het back-up probleem is inderdaad groot.

Als we uitstoot van broeikasgassen als een werkelijk probleem zien, en deze ten koste van alles willen terugbrengen. Dan deel ik het doembeeld op de ellende die de wereldbevolking zal ondergaan.

Het peak-oilprobleem zal binnenkort het probleem van klimaatverandering totaal van de kaart vegen.

Kalkoen,

ja, het is 5 voor 12. Of twaalf uur nou 2010, 2012, 2015 of 2020 is maakt in dit geval niet zo veel verschil.

[Thonan]

Aangaande de SUV discussie:

Ik denk dat het belangrijk is om te definieren wat de uitgangspunten zijn van het gebruik van een (grote) auto. In principe heeft een grote auto maar in 1% (denk ik) van de gevallen voor de gemiddelde persoon toegevoegde waarde, namelijk het vervoeren van (veel) spullen/mensen. Het uitgangspunt van een auto: transport, is verleden tijd geworden op het moment dat marketeers de wereld zagen. Door mooie praatjes zijn het statusverhogende objecten geworden die volledig langs hun werkelijk doel schieten. Sommige mensen krijgen een fijn gevoel als ze het geluid van een ronke motor horen terwijl ik eerder enthousiast wordt van een stille elektromotor die zachjes wegzoemt. Ik bedoel maar, wat zoek je in een auto? Transport of ook plezier.

Dan het moment wanneer we 70-80kg mens willen verplaatsen nemen we graag ~1000kg staal (!!) mee. Ik bedoel maar dat het hele concept vervoer allang verleden tijd is. Blijkbaar wil de gemiddelde mens of liever gezegd afnemer van een auto (lees leasemaatschappijen etc) graag een dergelijk object. Daarmee ligt het probleem dus meer bij de mens zelf dan ook maar ergens anders. Hoe verandert dit?

Oppoksen tegen gevestigde belangen/machten is erg moelijk. Daarnaast spelen beschermende nationale economische belangen een rol. Voor zover ik het kan overzien speelt dat binnen de hele energiewereld. Als individu/land kan je initiatieven nemen, maar het blijft inderdaad wel een wereldwijde aangelegenheid. Ik geloof dat het al eerder gezegd is dat als jij het niet gebruikt, iemand anders het wel doet. Zie weer hoe de mens in elkaar steekt.

Ik heb uiteraard niet DE oplossing maar zo wel mn ideeen over hoe het eventueel beter kan. Over het algemeen zullen deze idealen overeenkomen met WF-leden. En mochten er geen goede oplossingen komen dan zijn scenario's zoals mechanieker ze beschrijft denk ik zeker niet uit te sluiten.

[Kalkoen]

Ik neem pakweg bij Renault de Twingo (een dwergje) en de Scenic (een MPV). Bij KIA heb ik een SUV gevonden.(www.renault.be en [url=http://www.kia-motors.be)]www.kia-motors.be)[/url]

Renault SCÉNIC Family 1.5dCi 85 (diesel)

CO2 (g/km) 135

Stadscyclus (l/100 km) 6,2

Wegcyclus (l/100 km) 4,7

Volledige cyclus (l/100 km) 5,1

TWINGO Authentique 1.2 (benzine)

CO2 (g/km) 130

Stadscyclus (l/100 km) 7,1

Wegcyclus (l/100 km) 4,6

Volledige cyclus (l/100 km) 5,5

Kia Sportage 2,5l (diesel, MT)

CO2 (g/km): 209

In de stad (l/100 km): 10,0

Gemengd (l/100 km): 7,9

Buiten de stad (l/100 km): 6,7

Mja, ik stel vooral vast dat:

1. Benzine meer verstookt. Dus heeft u een kleine goedkope benzinewagen, dan verstookt u alleszins meer als een diesel en mag u zichzelf al beginnen zweepslagen dat uw gierigheid extra naft gebruikt.

2. De SUV van Kia, een diesel, gebruikt inderdaad een aantal litertjes meer. Betreffende personen zullen dat voelen aan de pomp. Als ge het kunt betalen, tja. Wet van vraag en aanbod. De petroliummaatschappijen zullen er niet rouwig om zijn dat hun putten sneller op zullen zijn dankzij uw SUV-drang. Als men echt inzit met het overdreven olieverbruik, tja, dan moet men de olie maar ransoeneren.

[Knockingonheavensdoor]

Aangaande de SUV discussie:

Ik stel voor om voor de SUV discussie en benzine/diesel verbruik i.h.a. een nieuw onderwerp te starten of dat in het cafe te doen. Het heeft niets te maken met dit onderwerp, nl. de gevaren van peak-oil.

Door een zuinigere auto te kopen verandert men de gevolgen van peak-oil niet.

Ik ben het overigens wel grotendeels eens met het verhaal van Thonan; de mens verander je niet. Er zal noodgedwongen

veel veranderen, o.a. door uit de pan rijzende olie-prijzen en rantsoenering van benzine/diesel.

[Helly1975]

Hier spreek je jezelf tegen met wat je hierboven hebt geschreven. Duurzame energie is de enige kans op den duur, maar het back-up probleem is inderdaad groot.

Nou ik ben niet van mening dat ik mezelf tegen spreek, het kernenergie verhaal welke ik bracht was gebaseerd op het terugdringen van uitstoot van broeikasgassen. Duurzame energie op termijn is de enige kans. Echter die kans lijkt mij nihil. In 2005 was de energievraag in NL, 914 miljard kWh.

Dat is niet iets wat je met alleen windmolens van b.v. 5MW (met een rendement van 44%) zou willen realiseren, dan heb je het over +/- 47.500 windmolens. Als je in staat zou zijn elke dag zo'n molen te plaatsen incl. infrastructuur etc. Dan realiseer je dit over 126 jaar. Als we met z'n allen 50% van ons totale verbruik zouden besparen, dan zouden we nog zo'n 24.000 nodig zijn. Of te wel als we ze elke dag zouden kunnen plaatsen dan heb je het over nog 64 jaar. En ik denk dat er niet een molen kan worden ontworpen welke een levensduur van 64 jaar heeft. Dan heb je het nog niet eens over de kosten, die gigantisch zullen zijn. En de backup zal ook gerealiseerd dienen te worden.

En het is precies die stellingname waartegen ik mij heftig verzet. Want daarmee los je ten eerste niks op, ten tweede doe je zo niks om het besef te laten doordringen dat het nou zo zoetjes aan écht 5 voor twaalf is, en ten derde stel je de klap ook niet uit.

Ik begrijp je verzet tegen de stellingname. Dat energiebesparen en het bewust worden van het individuele energie verbruik noodzakelijk is. Echter krijg ik de laatste tijd de indruk dat energiebesparen dé oplossing schijnt te zijn.

Ik vraag me af voor welk probleem is energiebesparen de oplossing?. Want dit lost ook niets op, je zult inderdaad meer besef hebben over de afhankelijkheid / luxe van de olietijdperk en ja je stelt de klap uit. Energiebesparen levert m.i. alleen "gevoelsmatige" tijd op. Stel als we een nieuwe duurzame energievorm ontdekken, dan zouden we weer gigantische energievraag krijgen om deze te kunnen maken als gehele "chain of production" en dat over de gehele wereld. In dit laatste geval is energiebesparen natuurlijk een betere oplossing dan het erdoor te jagen, maar of het zoden aan de dijk zet?. Het is in elk geval het beste alternatief, dat wel. Ik realiseer me nu, dat ik volgens mij retorische vragen aan het stellen ben

[Jan van de Velde]

Echter krijg ik de laatste tijd de indruk dat energiebesparen dé oplossing schijnt te zijn.

volgens je beweringen wél in elk geval:

Duurzame energie op termijn is de enige kans. Echter die kans lijkt mij nihil.

In dit laatste geval is energiebesparen natuurlijk een betere oplossing dan het erdoor te jagen, maar of het zoden aan de dijk zet?. Het is in elk geval het beste alternatief, dat wel.

En ik ben het met je eens. Als we een zachte landing uit het olietijdperk willen maken moet er iets anders de energievoorziening over kunnen nemen. We komen in die ontwikkeling vrij traag op gang, om het maar eens eufemistisch te stellen. Elk klein beetje uitstel is dus meegenomen.

[prospector]

Mijn ‘SUV’ verbruikt per kilometer één jeneverborreltje van 32 milliliter meer benzine dan de Opel Astra van Jan van de Velde. Dat borreltje stelt mij in staat om grotere voorwerpen en meer personen en volume te vervoeren, een aanhangwagen te trekken, mijn schoonvader te helpen met zijn boswachters- en schapenkwekerswerk... Mijns inziens is dan het aantal afgelegde kilometers een veel belangrijkere factor dan het verbruik op zich. Maar dat wordt blijkbaar niet geteld en als onbelangrijk aanzien. Wanneer op een feestje het onderwerp auto wordt besproken, is het altijd eerst het verbruik dat telt: dat moet zo laag mogelijk zijn. En kort daarna gaat het over het aantal kilometers per jaar. Dat moet dan weer zo hoog mogelijk zijn om iets of wat te betekenen in de wereld. ‘t Is allemaal relatief toch, niet?

[Mechanieker]

@Helly: Waarom ik een doembeeld heb? Omdat ik twee dingen altijd goed uit elkaar probeer te houden, namelijk theorie en praktijk. Even een grapje om de sfeer wat luchtig te maken:

"En jongen vraagt zijn vader: wat is het verschil tussen theorie en praktijk? De vader antwoord: "ga eens aan je moeder vragen of ze voor 500.000 EURO met de buurman zou vrijen." De zoon keert later terug en zegt: "ja papa, dat zou ze doen." Dan zegt de vader: "ga eens aan je zuster vragen of ze voor 500.000 EURO met de buurman zou vrijen." Weer keert de zoon terug met hetzelfde antwoord. "Welnu," zegt de vader, "In theorie zijn we miljonairs, maar in de praktijk leven we met twee hoeren in huis."

Wat ik wil zeggen is dat je nooit mag vergeten dat hooguit 0.1% van de wereldbevolking actief nadenkt over heden, verleden en toekomst. Dat betekent dat het verschil tussen theorie en praktijk inzake de richting van de ontwikkeling van de mensheid levensgroot is. Cruciaal is te realiseren dat de menselijke beschaving zich *altijd* ontwikkelt langs het pad van de minste weerstand, op basis van tijdloze economische wetmatigheden, zelfs als dat pad regelrecht de verdoemenis inloopt. Om dit te zien en te weten en naar te handelen om de doem te vermijden gaat niet, zolang het besef hierover niet algemeen is, zeker in een democratie. Iedereen die opmerkt dat het totaal mis dreigt, wordt als roepende in de woestijn gemeden en heeft daar alleen zichzelf mee. Thomas Hardy verbeeld dit voor mij schitterend in In Tenebris, dus dat quote ik graag even in zijn geheel:

WHEN the clouds' swoln bosoms echo back the shouts of the many and strong

That things are all as they best may be, save a few to be right ere long,

And my eyes have not the vision in them to discern what to these is so clear,

The blot seems straightway in me alone; one better he were not here.

The stout upstanders say, All's well with us; ruers have nought to rue!

And what the potent say so oft, can it fail to be somewhat true?

Breezily go they, breezily come; their dust smokes around their career,

Till I think I am one born out of due time, who has no calling here.

Their dawns bring lusty joys, it seems; their evenings all that is sweet;

Our times are blessed times, they cry: Life shapes it as is most meet,

And nothing is much the matter; there are many smiles to a tear;

Then what is the matter is I, I say. Why should such a one be here?...

Let him in whose ears the low-voiced Best is killed by the clash of the First,

Who holds that if way to the Better there be, it exacts a full look at the Worst,

Who feels tht delight is a delicate growth cramped by crookedness, custom and fear,

Get him up and be gone as one shaped awry; he disturbs the order here.

We moeten eerst een 'full look at the worst' durven nemen, maar zijn daar niet toe in staat. Sterker nog: pessimisten krijgen in de regel nergens een voet aan de grond en kunnen dus geen invloed uitoefenen. Vandaar dat ik er van uitga dat alles eerst zal instorten voordat de weg voortwaarts en naar boven weer gevonden zal worden. Dat lange en scheurende proces van ineenstorting gaan wij hier allemaal nog meemaken, als we nog een paar decenia meegaan, volgens mij.

Is het nuttig om dat te denken of daarvan uit te gaan? Daar kun je natuurlijk over twisten...

[Knockingonheavensdoor]

Nou ik ben niet van mening dat ik mezelf tegen spreek, het kernenergie verhaal welke ik bracht was gebaseerd op het terugdringen van uitstoot van broeikasgassen. Duurzame energie op termijn is de enige kans. Echter die kans lijkt mij nihil.

Je schreef dat voor waterstofauto's de waterstof opgewekt kan worden met kernenergie en in de volgende alinea dat kernenergie niet de oplossing is. Kernenergie zal inderdaad niet de oplossing zijn. Het noemenswaardig uitbreiden ervan neemt vele decennia in beslag en tegen die tijd loopt men op tegen peak-uranium. De winst op broeikasgassen valt in het niet door de toename van kolencentrales want het opvangen van CO2 op grote schaal is nog ver weg en zal beperkt worden door de kosten.

In 2005 was de energievraag in NL, 914 miljard kWh.

Dat is niet iets wat je met alleen windmolens van b.v. 5MW (met een rendement van 44%) zou willen realiseren, dan heb je het over +/- 47.500 windmolens. Als je in staat zou zijn elke dag zo'n molen te plaatsen incl. infrastructuur etc. Dan realiseer je dit over 126 jaar. Als we met z'n allen 50% van ons totale verbruik zouden besparen, dan zouden we nog zo'n 24.000 nodig zijn. Of te wel als we ze elke dag zouden kunnen plaatsen dan heb je het over nog 64 jaar. En ik denk dat er niet een molen kan worden ontworpen welke een levensduur van 64 jaar heeft. Dan heb je het nog niet eens over de kosten, die gigantisch zullen zijn. En de backup zal ook gerealiseerd dienen te worden.

Ik heb gelezen dat op dit moment de energievraag in Nederland ongeveer 25.000 MW is. Daarvoor zijn iets van 10.000 grote windmolens nodig. Als MW (vermogen) en kWh (energieverbruik) met elkaar vergeleken worden, moet men omrekenen. Makkelijker is het daarom alleen te werken met MW. Als het begint te lopen zal men zeker meer dan 1 molen/per dag kunnen plaatsen en moet het binnen 20 jaar te realiseren zijn. Op dit moment is de grootste 'bottleneck' het gebrek aan fabrieken die windturbines maken. Verder is er een logistiek probleem (waar zet je al die windmolens neer) en later zal de snelle beschikbaarheid van staal een probleem kunnen worden. De back-up zal verzorgd moeten worden door (nieuwe) energiecentrales. In 2020 moet met rekening houden met een energievraag van ruim 30.000 MW, maar als men massaal overstapt op electrische auto's nog veel meer. Misschien heeft de Maglev windmolen toekomst. Deze schijnt een vermogen van 1000 MW te hebben. Het energieprobleem is niet makkelijk oplosbaar, maar nog groter wordt het 'liquid fuel' probleem.

[Knockingonheavensdoor]

Wat ik wil zeggen is dat je nooit mag vergeten dat hooguit 0.1% van de wereldbevolking actief nadenkt over heden, verleden en toekomst. Dat betekent dat het verschil tussen theorie en praktijk inzake de richting van de ontwikkeling van de mensheid levensgroot is. Cruciaal is te realiseren dat de menselijke beschaving zich *altijd* ontwikkelt langs het pad van de minste weerstand, op basis van tijdloze economische wetmatigheden, zelfs als dat pad regelrecht de verdoemenis inloopt. Om dit te zien en te weten en naar te handelen om de doem te vermijden gaat niet, zolang het besef hierover niet algemeen is, zeker in een democratie. Iedereen die opmerkt dat het totaal mis dreigt, wordt als roepende in de woestijn gemeden en heeft daar alleen zichzelf mee.

We moeten eerst een 'full look at the worst' durven nemen, maar zijn daar niet toe in staat. Sterker nog: pessimisten krijgen in de regel nergens een voet aan de grond en kunnen dus geen invloed uitoefenen. Vandaar dat ik er van uitga dat alles eerst zal instorten voordat de weg voortwaarts en naar boven weer gevonden zal worden. Dat lange en scheurende proces van ineenstorting gaan wij hier allemaal nog meemaken, als we nog een paar decenia meegaan, volgens mij.

Is het nuttig om dat te denken of daarvan uit te gaan? Daar kun je natuurlijk over twisten...

Wat mechanieker schrijft, is het kernprobleem. Ik denk dat het eerder 0,01% is van de bevolking die nadenkt (na zich eerst op de hoogte te hebben gesteld van de situatie: er schijnen ongeveer 1 miljoen mensen wereldwijd te zijn die het begrip peak-oil kennen en begrijpen). De beschaving volgt de weg van de minste weerstand en dat was er deze keer een van heel weinig weerstand gesmeerd verlopen door de olie. Hierdoor is de bevolkingsexplosie mogelijk geworden (transport +voedsel). De J-vormige groeicurve van een soort, bijna onvermijdelijk gevolgd door sterke en snelle afname.

Pessimisten worden gemeden als de pest en als er al met een half oor naar wordt geluisterd gaat het bij de meesten het andere oor weer uit.

Ik denk dat het nuttig is om een 'full look at the worst' te nemen. Op grond daarvan kan men anticiperen. Er zijn mensen die b.v. een stuk landbouwgrond hebben gekocht en/of gaan wonen in een van de landen die de beste overlevingskansen

biedt. (zie voor land-adviezen de site 'wolfatthedoor').

[Bart]

Ik heb gelezen dat op dit moment de energievraag in Nederland ongeveer 25.000 MW is.

Getallen zijn zeker niet je sterkste kant? Het gemiddelde in Nederland is ongeveer 12 tot 13 GW (de helft dus van wat jij zegt). De maximale vraag is ongeveer 15 GW en de minimale ('s nacht) vraag 8 GW

De back-up zal verzorgd moeten worden door (nieuwe) energiecentrales.

Enig idee wat zo'n grapje kost en wat de opstarttijden van centrales zijn?

In 2020 moet met rekening houden met een energievraag van ruim 30.000 MW, maar als men massaal overstapt op electrische auto's nog veel meer.

Onderbouw die cijfers eens.

Misschien heeft de Maglev windmolen toekomst. Deze schijnt een vermogen van 1000 MW te hebben.

Zullen we het op 5 MW maximaal houden

[prospector]

Ik ben bij dit onderwerp al eens goed offtopic gegaan met mijn SUV. Ik bedank daarom de moderator en de deelnemers voor hun geduld met mij. Maar tegelijk wil ik toch nog eens een tweede relativeringspoging wagen.

Vooraf gesteld: ik ben het grotendeels met Mechanieker eens, ik deel dus zijn ongerustheid. En daarom probeer ik al vele jaren te leven met weinig rijden en reizen, weinig consumeren, weinig verwarmen, weinig vlees enz enz...

Máár! Wanneer álle mensen dat op dezelfde manier hadden gedaan in de voorbije 50 jaar, dan had de economie in het westen zich nooit zo sterk kunnen ontwikkelen. Dan was er geen sprake van overvolle rekken in de grootwarenhuizen, overboekte dure restaurants, drukke evenementen, citytrips en goedkope vliegtuigverplaatsingen, de mode-industrie, de filmindustrie, de wapenindustrie... en zo kan ik mijn lijstje nog wel wat langer maken. Kortom dan zouden wij in het westen lang niet zo rijk zijn als nu het geval is. Dan zouden we hoogstwaarschijnlijk nu ook niet op internet zitten discussiëren want niemand die computers zou willen of kunnen ontwikkelen of produceren.

Ik bedoel maar: we zitten met z'n allen te sakkeren op de consumptiemaatschappij en het veel te hoge brandstof- en energieverbruik dat ermee in verband staat, terwijl we onze welstand, wetenschap, gezondheidszorg, sociale voorzieningen daar juist aan te danken hebben!

Ik weet wel: het zou allemaal beter verdeeld moeten zijn. En dat is in theorie ook gemakkelijk mogelijk. Maar zoals Mechanieker schrijft: de mens kiest nu eenmaal voor de gemakkelijkste weg. En toevallig heeft dat nu geleid tot het punt waar we nu staan. Het arme zuiden, het inhalende oosten, het rijke westen, en bijna geen olie en frisse lucht meer.

Niemand is daarvan echt de schuldige. De toekomst zal uitwijzen of we met z'n allen creatief genoeg zijn om verder te kunnen zetten. Ik denk zelf van wel! En eigenlijk is deze manier van denken de enige optie die we hebben, niet?

Dus Mechanieker: maak je maar niet ál te veel zorgen. Jouw en mijn voorouders hadden het nog vele malen erger te verduren: zij hadden ook geen olie, zij konden niet eens lezen of schrijven, deontologie bestond toen nog niet en moord en doodslag waren alom tegenwoordig, en ze hebben het ook gehaald. Daarvan zijn we zelf het sprekende bewijs!