Hoe naar een moderne islam?

[Heezen]

De daden van Osama bin Laden geven een hint of hij het wel bij het rechte eind heeft..

[collegavanerik]

Wat bedoel je met "de theologie is afgesloten". Ook nu zijn er meerdere stromingen binnen de Islam met een afwijkende theologie die bovendien vaak dynamisch is.

Op geloofsafval staat misschien in bepaalde streng islamitische landen de doodstraf, maar dat is geen algemeen gebruik.

Bij gebrek aan officiele vertegenwoordiger is er niemand die een officieel standpunt namens de islam kan verwoorden

ik bedoelde dit artikel

http://www.trouw.nl/deverdieping/letter-ge...goddelijk_bevel

Maar de bronnen van de islam, de Koran en de overleveringen, gelden voor alle stromingen van de islam in een zeer letterlijke vorm. Alleen een paar kleine afsplitsingen zoals de soefi’s, de alevieten, de Ahmadiyya en de korannieten trekken dat enigszins in twijfel. Maar hun aanhang is marginaal en ze worden door de meeste geestelijken niet eens als moslims erkend.

Een moskee, kortom, uit welke richting dan ook, is per definitie orthodox en hanteert de letterlijke interpretatie.

Onder geestelijken en imams tref je weinig hervormers aan. De progressieve moslims die wel bestaan, zijn vooral te vinden onder intellectuelen, filosofen en schrijvers die zich, uit een gevoel van maatschappelijke verantwoordelijkheid, bezighouden met een nieuwe interpretatie van de islam. De vraag is evenwel hoeveel deze intelligentsia in de melk te brokkelen heeft – zeker omdat ze vaak bestreden, verketterd en zelfs bedreigd wordt. En dat vooral door geestelijken en imams die hun grip op de gelovigen niet willen verliezen.

Het bestaan van verlichte of liberale moslims is dus geen bewijs voor het bestaan van een verlichte of liberale islam. Dat moet daarom ook niet als excuus worden gebruikt om ruim baan te geven aan de stichting en de financiering van allerlei islamitische organisaties.

...

Hervormers kunnen koranteksten of geloofsopvattingen niet openlijk en rechtstreeks bekritiseren. Willen ze niet uit de gratie vallen dan moeten ze vaak op eieren lopen om gevrijwaard te blijven van bedreiging en uitsluiting. Altijd heerst de angst voor beschuldiging van afvalligheid en blasfemie – zo niet hier, dan in het land van herkomst. Altijd is er het gevaar voor de eventuele familieleden die daar nog wonen.

Iemand die zegt dat de Koran niet volledig en helemaal het letterlijke woord van God is, telt bovendien niet mee en kan daarom geen enkel gezag uitoefenen.

[JanMeut]

Ik heb het artikel in Trouw gelezen. Het is geschreven door Nahed Selim, een journaliste met een sterk negatieve kijk en mening op/over de Islam. Van een journaliste met een uitgesproken mening mag je geen wetenschappelijke of zelfs maar neutrale feiten verwachten.

Soennieten zullen als regel de letterlijke tekst van de Koran niet in twijfel trekken, maar de uitleg ervan is niet automatisch heilig. De christelijke bijbel is amper gewijzigd sinds ze'ruim 1500 jaar in elkaar geflanst werd, maar de uitleg ervan wel.

Sjiieten zijn wat meer rigide, maar ook daar is er maar weinig echt onveranderd gebleven in de loop van de eeuwen. De progressievere kleinere stromingen vind ik juist het meest treffende bewijs dat het uitstekend mogelijk is om moslim te zijn en een progressieve kijk op de wereld te hebben. Dat dat nog geen mainstream is is denk ik een kwestie van tijd.

[Assassinator]

De daden van Osama bin Laden geven een hint of hij het wel bij het rechte eind heeft..

Ik weet waar je op doelt, maar dat zegt niets, wie zegt dat de Koran dat toch niet rechtvaardigt? Waarom hebben die sites die jij geeft gelijk, en waarom heeft hij niet gelijk? Uiteraard zijn er veel meer interpretaties dan alleen die van Osama, of die van jouw, welke is dan juist?

[oktagon]

Ik ben een zeer beperkte deskundoloog op filosofie-gebied en probeer op mijn manier ergens een lijn te zien.

De westerse maatschappij ontleent zijn wijsgerig denken -genaamd filosofie-aan de oude Grieken met als bekenden Socrates,Phytagoras en vooral Plato met omstreeks het begin van de jaartelling Philo en anderen als Joodse filosofen.

Er werd een bijzonder figuur geboren (J.C.),die een eigen blik had op het godsidee,dat bij hem de basis had uit het jodendom met Mozes als religieus leider.

De Arabieren begonnen de Griekse wijsgeren te bestuderen en namen gedachten over met de aanvang van -voor zover mij bekend- de achtste eeuw nC. De Griekse ideeen pasten goed bij die van de Arabieren en in die tijd werd de profeet Mohammed geboren,die op zijn manier het "Licht" zag,zijn gedachte over het opperwezen Allah.

Het Christendom verspreidde zich over WestEuropa en de kerkelijke religie kreeg met om te beginnen Constantijn veel invloed op de burger via staatsmacht.

Je kreeg toen filosofen als Augustinus ea,die de Scholastiek ontwikkelden met als filosofie het zoeken naar een menselijke identiteit in connectie met het godsbegrip,zoals de kerk die propageerde.

Deze Scholastiek handhaafde zich als universele filosofie en werd toen door wrs.veranderingen in het denken door techn.ontwikkelingen, ter discussie gesteld door "verlichte" figuren uit west europa als Spinoza,Descartes,Hume; en de hoeveelheid denkers in de filosofie nam enorm toe in vooral Duitsland in de 17e en latere eeuwen.

Nu terugkomend op de Islam en het Westen; ik heb het idee dat de Islamitische wereld nu pas begint te ontsnappen aan wat wij de Scholastiek noemen en er zich in hun denken een versnelde grote tweestrijd gaande is,waartegen door de orthodoxie bij de Moslims een laatste groot verzet wordt geboden.

Wij westerlingen zullen heel behoedzaam met die ontwikkelingen moeten omgaan en onze eigen geschiedenis op religiegebied niet moeten vergeten;het duurde bij ons ca.vier eeuwen voordat wij in onze eigen moderne filosofieen zijn beland!

[ypsilon]

Wij westerlingen zullen heel behoedzaam met die ontwikkelingen moeten omgaan en onze eigen geschiedenis op religiegebied niet moeten vergeten;het duurde bij ons ca.vier eeuwen voordat wij in onze eigen moderne filosofieen zijn beland!

...en langer. Van de scholastiek wordt immers dikwijls gezegd dat er vooral gediscussieerd werd over de vraag "hoeveel engelen kunnen dansen op de punt van een naald".

[Heezen]

Ik weet waar je op doelt, maar dat zegt niets, wie zegt dat de Koran dat toch niet rechtvaardigt? Waarom hebben die sites die jij geeft gelijk, en waarom heeft hij niet gelijk? Uiteraard zijn er veel meer interpretaties dan alleen die van Osama, of die van jouw, welke is dan juist?

Als de Islam daadwerkelijk slecht zou zijn zou ik geen Moslim meer zijn. Als de Koran ( en hadith) dat zou rechtvaardigen zou ik mijn heil bij een andere leefovertuiging zoeken.

[Assassinator]

In hun ogen is het niet slecht.

[collegavanerik]

Ik heb het artikel in Trouw gelezen. Het is geschreven door Nahed Selim, een journaliste met een sterk negatieve kijk en mening op/over de Islam. Van een journaliste met een uitgesproken mening mag je geen wetenschappelijke of zelfs maar neutrale feiten verwachten.

De Arabist Hans Jansen dan maar?

http://www.arabistjansen.nl/VOK-20070926.pdf

[Heezen]

In hun ogen is het niet slecht.

Ik heb geen zin om te discussieren of het doden van onschuldige mensen goed of slecht is..

[JanMeut]

Het artikel van Hans Jansen is inderdaad heel wat neutraler, maar Jansen beweert in dit artikel niets over de mogelijkheid van de islam om te veranderen naar een modernere variant. Aangezien hij volgens het artikel bekend is met de moderne koran uitleg weet hij ook dat er meer varianten zijn.

Hij stelt dat mogelijk tienduizenden Nederlandse moslims religieuze bezwaren hebben om te participeren in de Nederlandse maatschappij. Lijkt me heel goed mogelijk, dat komt ongeveer overeen met het percentage waar je zeer behoudende ideeen van verwacht, enkele procenten. De overige moslims hebben kennelijk geen religieuze bezwaren om te participeren.

Ook hier dringt zich weer een vergelijking met het Christendom op. In mijn woonplaats is een grote reformatorische scholengemeenschap waarop leerlingen zitten die in de zeer wijde omtrek worden opgehaald omdat hun ouders geen behoefte hebben om ze al te veel kennis te laten nemen van de Nederlandse maatschappij, laat staan van denkbeelden buiten hun kring. Ook dat is natuurlijk een minderheid, maar ook dat verbaast en verontrust me niet.

Een m.i. meer bij dit topic passend artikel van Hans Jansen is dit artikel.

Maar kan me meer vinden in de mening van een andere arabist, namelijk Youssef Azghari, zie bijvoorbeeld dit artikel over het op één hoop gooien van de islam of deze, waaruit duidelijk blijkt dat je moslims in soorten hebt.

Voor mij is het zowel door iemand als Hans Jansen als door een Youssef Azghari dat er niet één eenduidige en voor iedereen gelijke eeuwig onveranderlijke islam is. De islam verandert door interactie met de omgeving, dat uit zich in zowel liberalere als orthodoxere stromingen. Op dit punt gelijk met het christendom. Ik verwacht dat een groot deel van de moslimwereld liberaler zal worden om de simpele reden dat dat makkelijker is. Ook de moslimwereld kan zich niet zomaar onttrekken aan de realiteit van de omringende wereld en moslims die een minderheid vormen (zoals in Europa) al helemaal niet. Maar uitsluiten dat tegengestelde krachten winnen en er een soort middeleeuwen volgen kan ik natuurlijk ook niet.

[Esera]

Volgens mij heb je soms moeite om iets te snappen.. Ik snap waarom jullie deze mening hebben en ik besef dat ik niet het recht heb om iets ertegen te zeggen aangezien de omstandigheden ervoor gezorgd hebben dat jij die mening hebt.. Niettemin, nodig ik jullie uit om te snappen dat we het op een andere manier doen en dat jullie hier enig begrip voor tonen.. Niet omdat het goddelijk is, persee.. Ik zei niet arrogant tegen je mening, ik zei dat het arrogant was dat je zo neerbuigend neerkijkt op mijn (onze) mening..

Houd je neerbuigende opmerkingen maar voor jezelf. Uit je reactie blijkt dat je het niet begrijpt. Alleen al de opmering 'dat je niet het recht hebt om er iets tegen te zeggen omdat de omstandigheden er voor gezorgd hebben dat we die mening hebben.'

Vergeet het maar snel, vriend. Het zijn niet 'de omstandigheden'' . Het is doodgewoon ons eigen verstand. Ons recht om met ons eigen verstand onze eigen inzichten te vormen is niet op basis van 'omstandigheden'.

Wij snappen heel goed dat jullie het op een andere mnaier doen en we tonen daar meer dan voldoende begrip voor. Jij wilt dat we jouw waarden niet alleen begrijpen, puur intellectueel, maar ook dat we ze als gelijkwaardig zien als onze eigen waarden. Dat is uiteraard onmogelijk. Ik heb nergens neerbuigend neergekeken op jouw mening. Ook het feit dat je niet goed het onderscheid kunt maken tussen een mening en een persoon, toont dat je geen rationele instelling hebt in dit onderwerp.

Je blijft me persoonlijk aanvallen.. Ik vind het niet arrogant omdat jij een andere mening hebt, in vind het arrogant dat je maar niet respect kan tonen voor andermans meningen.. Maar waarschijnlijk eisde dit teveel van je denkvermogen.

Je begint zelf met te vragen naar mijn persoonlijke visie en neemt meteen aan dat'ik 'een hekel heb aan de osmanen'. Net alsof die mensen iets voor me betekenen. Ik heb respect voor jouw mening in zoverre dat het je recht op een andere mening betreft, maar ik heb geen respect voor de inhoud van die mening, omdat die niet te verenigen is met mijn eigen waarden en normen. Als ik anders zou handelen, zou dat niet consistent zijn. Ook hier faal je weer in het maken van het onderscheid. Die opmerking over denkvermogen....kijk eerst naar wat je zelf doet.

En als je dit belachelijk vindt, prima, maar je hebt het recht niet je met de Islam te bemoeien.

Ik heb het volste recht om met de islam te bemoeien. De islam is niet jouw persoonlijk bezit. Zet maar snel uit je hoofd dat je andere mensen kunt verbieden om zich ergens een vrije mening over te vormen. We zijn hier niet in een kalifaat, maar in een westers land.

[Esera]

Wat bedoel je met "de theologie is afgesloten". Ook nu zijn er meerdere stromingen binnen de Islam met een afwijkende theologie die bovendien vaak dynamisch is.

Op geloofsafval staat misschien in bepaalde streng islamitische landen de doodstraf, maar dat is geen algemeen gebruik.

Bij gebrek aan officiele vertegenwoordiger is er niemand die een officieel standpunt namens de islam kan verwoorden

In de negende eeuw is de exegese al afgesloten, maar Gazali maakte dat eigenlijk pas definitief door te verklaren dat alleen letterlijke uitleg van teksten nog toegestaan was en gefilosofeer nergens toe leidde. Vandaar dat de twee naturen leer van Averroes een buitenbeentje vormde en voor Averroes tot een soort veroordeling leidde.

Ik weet niet naar welke stromingen met dynamiek je verwijst, maar daar kunnen in ieder geval geen belangrijke stromingen bij zijn.

Men waakt er natuurlijk wel voor om geloofsafval naar buiten toe te laten blijken. Rushdie bijvoorbeeld beschrijft dat hij op zijn 15de al niets geloofde van de koran, maar liet dat niet merken. Net zoals mensen in Nederland ook niet te koop lopen met het feit dat ze op Wilders stemmen, om de bekende redenen.

[Esera]

Als de Islam daadwerkelijk slecht zou zijn zou ik geen Moslim meer zijn. Als de Koran ( en hadith) dat zou rechtvaardigen zou ik mijn heil bij een andere leefovertuiging zoeken.

Dit is een cirkelredenering. Iedereen vindt zijn eigen geloof of mening de beste, omdat hij anders wel een andere zou nemen.

(1) Mijn geloof is goed, want als het slecht zou zijn, zou ik een ander hebben genomen.

(2) Ik heb geen ander geloof genomen, daaruit blijkt dat het een goed geloof is.

Je kunt zo een uitspraak pas effectief maken indien je geloof A en geloof B zorgvuldig vergelijkt. Als je geloof A alleen maar vergelijkt met geloof A, dan volgt daar altijd uit dat het goed is.

Inzichten veranderen nu eenmaal door de tijd heen. Als je wel verandert van geloof, dan kun je redeneren: hoe kan het nou dat ik niet een jaar geleden al inzag dat een ander geloof toch beter was? Als je dus maar zorgvuldig vermijdt om je te verdiepen in andere meningen en overtuigingen, handhaaf je alleen al daarmee de overtuiging dat je eigen mening/geloof het beste is.

[JanMeut]

In de negende eeuw is de exegese al afgesloten, maar Gazali maakte dat eigenlijk pas definitief door te verklaren dat alleen letterlijke uitleg van teksten nog toegestaan was en gefilosofeer nergens toe leidde. Vandaar dat de twee naturen leer van Averroes een buitenbeentje vormde en voor Averroes tot een soort veroordeling leidde.

Exegese betekent dat je een nieuwe uitleg geeft aan de bestaande woorden en traditie.

Youssef Azghari vult dat bijvoorbeeld zo in:

Zo staat de geloofsbelijdenis, waarin de eenheid van God benadrukt wordt, voor gelijkheid, de sociale armenbelasting afdragen voor broederschap, het bidden voor zelfreflectie en het vasten van de ramadan voor spiritualiteit. De laatste zuil, bedevaart naar Mekka, staat voor de aansporing om buiten je vertrouwde omgeving kennis te maken met andersdenkenden.

Mahmoud Taha gaf deze mogelijkheid aan:

Volgens Taha bevatte de koran een Tweede Boodschap die de diepere en eeuwige religieuze waarheden van de islam vertegenwoordigde en in overeenstemming was met moderne wetenschappelijke inzichten en moderne democratische waarden en mensenrechten. Deze Tweede Boodschap van de islam was verborgen gebleven in de tekst van de koran tot het moment dat de mensheid de graad van ontwikkeling bereikt had waarop ze kon worden toegepast. Dat moment was volgens Taha nu gekomen.

Misschien minder hoopgevend, maar wel een duidelijk voorbeeld dat in de Islam niet alles zomaar vaststaat en er wel degelijk discussie is over de uitleg is de oproep van Tariq Ramadan:

In maart 2005 riep hij in een aantal westerse media de moslimgemeenschap op tot een 'moratorium op de sharia'. De koranische lijfstraffen, redeneert hij, zijn onverteerbaar voor het westen terwijl moslims het onderling niet eens zijn of en onder welke omstandigheden ze moeten worden toegepast. De toepassing van deze voorschriften moet daarom worden opgeschort tot het moment dat de moslimgeleerden een consensus over deze kwestie hebben bereikt.

Dan nog maar een hoopgevend voorbeeldje van Abu Zayd:

Als voorbeeld noemt Abu Zayd het koranvers dat aan de vrouw slechts een half zo groot erfdeel toewijst als aan de man. Aangezien de vrouw voor de komst van de islam helemaal niets kreeg, was dit voorschrift in zijn historische context in feite een revolutionaire stap voorwaarts. Als we de onderliggende intentie van dit vers in het heden toepassen, dan is de boodschap dat we mannen en vrouwen als gelijk voor de wet moeten beschouwen.

Geen direct anwoord op je vraag, maar wel relevant:

Professor Frank Buijs legt uit waarom zoveel mensen het idee hebben dat er geen modernistische islam is:

De zoektocht van moslimjongeren naar alternatieve visies op het geloof vindt vooral plaats op het internet. Daar treffen die jongeren bijna uitsluitend orthodoxe en salafi boeken en geschriften aan. De modernistische denkers manifesteren zich nauwelijks op internet.

Samengevat: zowel in orthodoxe als in progressieve moslimkringen staat de uitleg ter discussie, dit is iets van alle tijden.