Gruwelijke taalzonden

[In physics I trust]

Wat (uiteraard) 'Dat smaakt lekker' moet zijn?

[gulden snede]

Juist.

Is net zoiets, als "Hoe duur kost dat?"

[In physics I trust]

Ja en neen.

De taalfout hoort in dezelfde familie thuis: het zijn beide barbarismen. In het eerste geval dat je aanhaalde is het een germanisme, uit het Duits dus (proeven = schmecken), in het tweede geval een gallicisme, want je haalt het uit het Franse 'ça coûte cher'.

[Erik Leppen]

Maar, "smaakt lekker" is toch dezelfde constructie als "kost duur"?

Waarom is dat eerste dan wel goed? Moet het dan niet "het is lekker" zijn, net zoals "het is duur", of "het smaakt goed" net zoals "het kost veel"?

[In physics I trust]

Neen, dat is een veelgemaakte denkfout. Specifiek is duur kosten trouwens een contaminatie in het Nederlands (gevoed door het hierboven aangehaalde gallicisme).

Onzetaal ondersteunt mijn argumentatie:

http://www.onzetaal.nl/advies/lekkersmaken.php

[Erik Leppen]

Dank voor de uitleg, Trust. Ik denk dat ik 'm snap.

Trouwens, een taalzonde die ik heel vaak zie, is deze: het woordje "hè" wordt heel vaak als "hé" gespeld terwijl uit de context blijkt dat toch echt "hè" wordt bedoeld. Zelf vind ik dit een heel storende fout.

[In physics I trust]

Zou het kunnen dat je in Nederland woont? Want beide varianten zijn op zich correct, en of je verkiest om nu hé of hè te schrijven is enkel een indicatie voor de uitspraak die je ermee associeert. En in Vlaanderen zal men veel sneller hé zeggen dan hè. Maar of het effectief een taalzonde is, zou ik niet durven bevestigen.

[Grote Pieterman]

Wad mij irrideerd, is dad mensen zo vaak d's in plaats van t's gebruiken.

Ik weed niet of deze al eerder is genoemd, maar hed is irridand.

Zo erg als boven vermeld (hier is de d wel correcd) komt het natuurlijk niet voor, maar dat het zelfs in kranten voorkomt, is zeer verontrustend.

Terwijl het zo simpel is: alleen bij een voltooid deelwoord of onvoltooid deelwoord een d (als je het over werkwoordsvormen hebt)!

Ik sla de krant open en lees:

Dit betaald zich uit op den duur...

en dingen in die trend.

Tijdens het typen van de voorgaande zin schoot me nog een tautologie te binnen:

Iets dergelijks in die trend.

Verder nog het "als/dan" probleem, wat te vaak voorkomt. Maar deze gruwelijke taalzonde was al eerder vermeld.

[lauwekoffie]

en dingen in die trend.

Volgens mij is dit fout. Volgens mij moet het zijn: en dingen in die trant/de trant.

Zie ook: http://www.woordvandedag.nl/Woord.aspx/Trantelen

[Dinkydau]

Als mensen ergens verstand van menen te hebben en "wel eventjes" vertellen hoe iets zit, hoor je vaak: "Oh, dat komt omdat..."

En dat is hartstikke fout, het moet namelijk zijn: "Oh, dat komt doordat...". 'Omdat' geeft een reden aan: iets is zo ergens om. Dat is iets heel anders dan een oorzaak, iets waar geen reden achter zit maar gewoon is zoals het is.

Voorbeeld van het verschil tussen 'door' en 'om':

"Waarom is die tafel blauw?" "Die heb ik blauw geverfd omdat ik blauw een mooie kleur vind."

"Waardoor is die tafel blauw?" "Dat komt doordat de verf op de tafel alleen blauw licht weerkaatst."

Strikt genomen zou zelfs de eerste zin van mijn voorbeeld fout zijn, omdat ik daar vraag waarom iets is zoals het is, terwijl alleen menselijke/dierlijke doordachte handelingen een reden hebben. Dat de tafel blauw is is geen doordachte handeling maar een feit. Zo ver zou ik alleen niet willen gaan met genadeloos fout rekenen, al vermijd ik zelf zulk soort situaties normaal gesproken wel altijd.

[317070]

En dat is hartstikke fout, het moet namelijk zijn: "Oh, dat komt doordat...". 'Omdat' geeft een reden aan: iets is zo ergens om. Dat is iets heel anders dan een oorzaak, iets waar geen reden achter zit maar gewoon is zoals het is.

Dat is niet fout, dat is gewoon juist.

Als het al fout zou zijn, is dat gewoon regelneverij, lijkt mij. Het zijn niet de regels of comités die beslissen over taal, het zijn de sprekers zelf die dat doen. Al kan ik inkomen dat een uniforme spelling wel handig is, maar dat mensen woorden op een verkeerde manier zouden gebruiken, kan er bij mij niet in. Dat er mensen zich vervolgens aan ergeren, begrijp ik al helemaal niet.

[Dinkydau]

Op die manier zou je niks meer fout kunnen rekenen zolang de woorden goed gespeld zijn. Er moet dus ergens een grens zijn wat voor fout nog acceptabel is. Jij legt die grens dus blijkbaar lager dan ik. Ik vind dat 'komt omdat' echt fout is.

In ieder geval was het onderscheid tussen omdat en doordat er oorspronkelijk wel, en beide woorden kunnen nog steeds gewoon gebruikt worden, dus ik denk dat het voor formele teksten het beste is om het onderscheid gewoon te maken.

[317070]

Op die manier zou je niks meer fout kunnen rekenen zolang de woorden goed gespeld zijn. Er moet dus ergens een grens zijn wat voor fout nog acceptabel is. Jij legt die grens dus blijkbaar lager dan ik. Ik vind dat 'komt omdat' echt fout is.

In ieder geval was het onderscheid tussen omdat en doordat er oorspronkelijk wel, en beide woorden kunnen nog steeds gewoon gebruikt worden, dus ik denk dat het voor formele teksten het beste is om het onderscheid gewoon te maken.

Ik vind dat de term juist/fout/goed/verkeerd gewoon totaal niet van toepassing op taal, het woord acceptabel al helemaal niet. Als er netwien 'iemand' op die manier verwoordt, mij niet gelaten. Er moet volgens mij helemaal nergens een grens getrokken worden. Ik kan ergens nog inkomen dat je juist kan spellen, want spelling kun je tot op zekere hoogte inderdaad vastleggen, maar betekenis van woorden toch niet?

Ik erger me al een eindje aan dit topic, maar ik reageer nu, omdat je je blijkbaar niet zomaar ergert aan iemand die de taalregels niet volgt, maar je ergert je aan iemand die de taalregels wel volgt, maar waar jij de regels niet eens streng genoeg meer vindt en dan nog eens op basis van een etymologisch argument. Het lijkt me een culminatie van taalpurisme. Of niet?

[In physics I trust]

@317070: je argumentatie over de discussie omdat /voordat volg ik helemaal, je ergernis over dit topic versta ik dan weer niet?

Op zich is het toch een goede zaak je taal correct toe te passen, naar mijn mening, en hoe puurder, hoe beter. Dat betekent voor mij niet dat je bij elke zin een half uur moet nadenken over wat er al dan niet fout is, maar de common mistakes zijn toch de moeite waard om te vermijden?

Wat vind je bijvoorbeeld van de kwestie een foto trekken/nemen?

[Dinkydau]

De betekenissen van woorden zijn wel degelijk vast te leggen, zoals in een woordenboek gebeurt. Gelukkig zijn er woordenboeken, dan kun je een woord opzoeken als je het niet kent. Dan kan het nog steeds gebeuren dat een woord van betekenis verandert of een andere betekenis erbij krijgt, of helemaal verdwijnt. Woordenboeken worden ook regelmatig aangepast.

In vrijwel alle geschreven en vooral formele teksten wordt het onderscheid tussen omdat en doordat nog gewoon gemaakt. Het is goed om te weten dat het woord 'omdat' zowel een reden als een oorzaak kan aangeven omdat je anderen anders vaak niet kunt begrijpen, maar toch vind ik dat een duidelijk onderscheid beter is. Daarom vind ik dat 'komt omdat' fout is.

Jij zegt dat ik me erger aan iemand die de regels volgt. Nou, dat valt wel mee. In het echt (buiten, op straat) heb ik er geen enkele moeite mee als omdat en doordat 'verkeerd' gebruikt worden. Dat is anders als dat in boeken of op posters gebeurt, of op een forum waar je de tijd hebt om je tekst goed te formuleren. Toen ik mijn eerste post hierover schreef hier dacht ik vooral aan die forumsituatie.

Maar dan nog, dit topic is speciaal gemaakt voor 'gruwelijke taalzonden'. Ergens anders op dit forum zou ik hier nooit over begonnen zijn. Ik lees regelmatig 'komt omdat' op forums, maar daar zal ik echt niet over klagen. In dit topic worden de forumleden opgeroepen om gruwelijke taalzonden te posten, en ik voelde me geroepen om daaraan mee te doen. Al was ik leraar Nederlands, dan zou ik 'komt omdat' in een tekst van een leerling niet fout rekenen. Ik heb gewoon mijn kans gegrepen om even duidelijk te maken wat ik van het gebruik van omdat en doordat vind.

Vooral omdat de regels die er oorspronkelijk waren zo onbekend zijn vind ik dit een prima onderwerp om in dit topic op te wijzen.

Je geeft het zelf al aan, maar eigenlijk is dit topic volgens mij überhaupt niks voor jou. Wat er nu gebeurt is een beetje vergelijkbaar met een roker die op een anti-rook-forum gaat vertellen hoe fijn het wel niet is om te roken.