Puzzel Puzzels
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

vijv schreef: vr 11 jul 2025, 16:08 t behoud van impuls en energie geen evidentie in de ART als je er vanuit gaat dat de ruimte zelf niet bijdraagt tot impuls en energie behoud.
Wat bedoel je daar precies mee mbt de richting van de zwaartekracht?

ads

Steun Sciencetalk Kobo Clara Colour - E-reader - 6 inch kleurenscherm - 16GB - Luisterboeken - Wit

Kobo Clara Colour - E-reader - 6 inch kleurenscherm - 16GB - Luisterboeken - Wit

Bekijk product

Steun Sciencetalk Logitech MK235 - Draadloos Toetsenbord en Muis - QWERTY - Donkergrijs

Logitech MK235 - Draadloos Toetsenbord en Muis - QWERTY - Donkergrijs

Bekijk product

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - 15 euro - HiepHiep

bol cadeaukaart - 15 euro - HiepHiep

Bekijk product

Gast
Artikelen: 0

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

HansH schreef: vr 11 jul 2025, 08:21 Je hoeft die grote kracht niet te meten. het enige wat je moet meten is de g waarde en de richting daarvan. want met newton geldt ook F=m.g met m in dit geval de massa van de ster. maar je kunt die g waarde dus ook bepalen met een weegschaal met een massa van bv 1 kg erop. punt is alleen dat je die weegschaal niet op de ster kunt zetten omdat je dan de zwaartekracht van de ster zelf meet. Maar je kunt wel het gedachte experiment doen waarbij je de baan van de andere ster hetzelfde laat en de eerste ster weghaalt op het punt waar je de zwaartekracht wilt meten. dan moet je wel kunstmatig die andere ster in die baan houden en dat kost dan heel veel kracht, maar in een gedachteexperiment kan dat.
En dan?

Via talloze metingen in gedachten zwaartekrachtsvelden in kaart brengen om zo op één of andere manier de niet in werkelijkheid bestaande, dus in ART letterlijk fictieve krachtvectoren heel omslachtig af te leiden?

Je beseft neem ik aan dat F=mg heel wat anders is dan wat je als krachtvectoren in je tekeningen hebt staan en dan wat je met de gravitatiewet berekend tussen twee hemellichamen op afstand.

Ik denk inmiddels dat je veel beter Newton's gravitatiewet helemaal los kan laten. Misschien moet daar een hoefijzer aan te pas komen, maar ik zie niets anders dan dat het je alleen maar in de weg staat voor begrip van zwaartekracht volgens de ART. En verwarring in stand houdt.

Niet lullig bedoeld natuurlijk.
Scispace Scispace

Scispace is dé ai voor wetenschappers en onderzoekers. Ga naar SciSpace en profiteer van één van de beste ai's.

Scispace

Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Het gaat mijn niet om newton. Het gaat me erom te snappen wat er in werkelijkheid gebeurt dus met ART, dus wat er gebeurt als ik bv in een raket zit die geforceerd in een rechte lijn vliegt stel even dat die gelocked is aan het pad van een laserstraal (dus geen geodeet volgt en even aannemende dat het licht van de laserstraal recht loopt) op 10 lichtminuten langs de zon met bv een snelheid van bv 1000km/s tov het referentieframe van de zon. En als ik dan in die raket een massa loslaat. valt die massa dan richting waar ik de zon zie staan vanuit de raket (dus positie van de zon 10 minuten geleden, dat is dus 600000 km verschoven tov de werkelijke positie van de zon) of valt die in een andere richting?
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.809
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

HansH schreef: vr 11 jul 2025, 22:59 En als ik dan in die raket een massa loslaat. valt die massa dan richting waar ik de zon zie staan vanuit de raket (dus positie van de zon 10 minuten geleden, dat is dus 600000 km verschoven tov de werkelijke positie van de zon) of valt die in een andere richting?
Dat is slecht geformuleerd in termen van ART. Wat is de werkelijke positie? Denk eraan er is geen absolute gelijktijdigheid in relativiteit. Het concept richting in deze context ligt ook lastig in relativiteit. Een richting is alleen maar lokaal gedefinieerd.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

wnvl1 schreef: vr 11 jul 2025, 23:24
HansH schreef: vr 11 jul 2025, 22:59 En als ik dan in die raket een massa loslaat. valt die massa dan richting waar ik de zon zie staan vanuit de raket (dus positie van de zon 10 minuten geleden, dat is dus 600000 km verschoven tov de werkelijke positie van de zon) of valt die in een andere richting?
Dat is slecht geformuleerd in termen van ART. Wat is de werkelijke positie? Denk eraan er is geen absolute gelijktijdigheid in relativiteit. Het concept richting in deze context ligt ook lastig in relativiteit. Een richting is alleen maar lokaal gedefinieerd.
Ik neem aan dat je begrijpt welk gedachte experiment ik wil doen? hoe zou jij het dan definieren?
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Een rechte lijn met kortste afstand van 10 lichtminuten tot de zon en 1000km/s lijkt me toch redelijk goed gedefinieerd. dat is dus een rechte lijn in het referentieframe van de zon wat je volgt.
Gast
Artikelen: 0

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Ik denk dat ik je wel begrijp, alleen kennelijk niet met de grote actie-reactie krachten tussen hemellichamen, maar ik denk vooral dat je zelf niet goed doorhebt wat je precies probeert te doen.

Je schreef bijvoorbeeld:

"Eigenlijk komt het dus op het volgende neer;
Hoe vertaalt zich in de ART het effect dan de eindige voortplantingssnelheid van informatie in de juiste richtings en snelheidsverandering van vrij vallende massa's (dat is de equivalente zwaartekrachtsvector in de newton zwaartekracht)."

Simpelweg doordat ook zwaartekracht zich met de lichtsnelheid voortplant, zoals o.a. is aangetoont met zwaartekrachtgolven en dus zo (principieel):



Dit is overigens niet juist:

"Kort gezegd: Bij Newton wijst de positie van de kracht naar de actuele positie van de zon en bij ART niet. Daar gaat de discussie om.
En dit is een wezenlijk verschil en ART gaat hiervoor geen correctie voor invoeren. Als je dat wil moet de correctie bij Newton gelegd worden. Maar dan ga je al vlug uitkomen bij ART."

Dat zie je goed. Wel heeft het allemaal allang niets meer te maken met impulsbehoud en het dus helemaal zo goed als niets meer met relativiteit te maken heeft. En in de ART hebben die krachtvectoren überhaupt geen betekenis. Het verschil zit niet in het wel of niet invoeren van een correctie op de Newtoniaanse krachtvector, maar in het fundamenteel andere karakter van zwaartekracht in de ART.

Maar ik denk dus dat als je het niet gaat om die grote Newtoniaanse zwaartekracht tussen hemellichamen ik je verder wel begrijp, namelijk: je wilt de valversnelling op verschillende plekken meten verschillende sterren en zo een Newtoniaanse kracht afleiden via F=mg. Daar komt het op neer.
Ook al beschrijft het in ART niet een zwaartekracht, maar de kracht die nodig is om een object tegen zijn natuurlijke geodetische beweging in te houden. En alleen maar in het zwakke velden limiet geldig of handig kan zijn.

(Er bestaat zoals je weet geen zwaartekracht in de ART dus sterker nog; \(F=0\) in die zin en dus is er geen sprake meer van een valversnelling, \(g\), in de ART. In plaats daarvan wordt de vierversnelling gebruikt die voor ieder object in vrije val nul is, beetje 'technical':

Newton: valversnelling t.g.v. zwaartekracht \(g = GM/r^2\)

ART (vrij vallend object): geen “\(g\)”: object beweegt geodetisch en \(a^\mu = 0\)

ART (stationair object): 4-versnelling nodig om stil te blijven \(a^\mu = u^\nu \nabla_\nu u^\mu\)

In zwakke velden kun je een Newtonse limiet nemen:

\(g_{00} \approx -\left(1 + \frac{2\Phi}{c^2} \right)\)

Maar dit geldt alleen in zwakke velden en langzame bewegingen.


(Hmm. Wat me trouwens weer even doet denken aan die "factor van 2" m.b.t. lichtafbuiging door zwaartekracht van de zon, al dwaal ik nogal af gezien je al niet eens over sterke velden of precisiemetingen hebt, maar omdat dat imiddels even geleden is valt het kwartje nu misschien:

In 1911 voorspelde Einstein al dat licht zou worden afgebogen in een zwaartekrachtsveld. Hij gebruikte toen nog niet de volledige algemene relativiteitstheorie, maar een soort equivalentiebeginsel plus speciale relativiteit. In die benadering kwam hij op:

\(\theta_{\text{licht}} = \frac{2GM}{rc^2}\)

Dat was de helft van de correcte waarde:

\(\theta_{\text{licht}} = \frac{4GM}{rc^2}\)

Hij had dus alleen het effect van tijdvertraging (\(g_{00}\)) meegenomen, en niet het effect van ruimtelijke kromming (d.w.z. de ruimtelijke metriekcomponenten \(g_{ij}\), waar geen Newtoniaanse equivalent voor is).

Oftewel in een pure Newtoniaanse benadering (waar zwaartekracht als een krachtveld werkt, maar zonder ruimtetijdkromming) zou je verwachten dat de lichtafbuiging door zwaartekracht ongeveer

\(\theta_{\text{Newton}} = \frac{2GM}{r c^2}\)

Einstein’s volledige algemene relativiteitstheorie voorspelt echter

\(\theta_{\text{ART}} = \frac{4GM}{r c^2}\)

In de ART en dus automatisch voor sterke velden of precisiemetingen geldt voor getijdeversnellingen, wat fundamenteler is, dus in plaats van één zwaartekrachtsversnelling, , op een object, spreekt ART over de relatieve- of getijdeversnellingen tussen twee nabije objecten, ook wel 'geodesic deviation' genoemd.

Een vrij vallend object ervaart zelf geen versnellling, maar twee nabijgelegen vrij vallende objecten kunnen ten opzichte van elkaar versnellen door de kromming van de ruimtetijd.

Voor waarnemers die ten opzichte van het object stilstaan, bijvoorbeeld op een vaste straal in een Schwartzschild-ruimte, is er wél een lokaal waarneembare versnelling. Die wordt bijvoorbeeld gegeven door:

\(a = \frac{GM}{r^2} \cdot \left(1 - \frac{2GM}{r c^2}\right)^{-1/2}\)

Deze formule laat zien dat de zwaartekrachtsversnelling afwijkt van de klassieke Newtonse waarde naarmate de veldsterkte toeneemt.

Maar goed, zoals gezegd dwaal ik wat af, maar voor de geadresseerde.))


In ieder geval, je wilt dus niet de volledige gravitatiewet van Newton gebruiken om een actie reactiekracht te berekenen. En ja, dat kun je in principe wel doen, alleen is die valversnelling en daarmee de kracht F overal rondom de (drie) sterren gelijk met de inverse kwadratenwet (m is slecht de evenredigheidsfactor tussen F en g).

En dus krijg je op die manier nooit een specifieke richting tussen iets anders dan je meetapparatuur en de zwaartekrachtbronnen (sterren) zoals in Newtons gravitatiewet en in jouw tekeningen. Die zul je alsnog via het licht van de sterren moeten bepalen. Maar die richting heeft dan geen enkele betekenis meer, immers F en g is bij alle sterren waar je meet in iedere richting zo goed als gelijk.

Het enige wat je dan doet is valversnellingen rondom verschillende sterren meten welke volgens Newton als volgens de ART in het Newtonse limiet gelijk zijn.

Maar waarvoor je dat zou willen doen is me een raadsel. Kun je mij (of misschien ons) dat uitleggen?
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Je zegt:

Hoe vertaalt zich in de ART het effect dan de eindige voortplantingssnelheid van informatie in de juiste richtings en snelheidsverandering van vrij vallende massa's (dat is de equivalente zwaartekrachtsvector in de newton zwaartekracht)."

"Kort gezegd: Bij Newton wijst de positie van de kracht naar de actuele positie van de zon en bij ART niet. Daar gaat de discussie om.
En dit is een wezenlijk verschil en ART gaat hiervoor geen correctie voor invoeren.

Het enige wat je dan doet is valversnellingen rondom verschillende sterren meten welke volgens Newton als volgens de ART in het Newtonse limiet gelijk zijn.


dus in mijn voorbeeld:
voldoet dat voorbeeld aan de newtonse limiet?
zo ja dan moet de valversnelling dus net zoals bij Newton gericht zijn naar de huidige positie van de zon en dus niet naar de positie van de zon zoals je die vanuit het raketvoorbeeld ziet.

je zegt: Maar waarvoor je dat zou willen doen is me een raadsel. Kun je mij (of misschien ons) dat uitleggen?
Precies dus om dat verschil helder te krijgen.

Kan iemand mijn voorbeeld gewoon doorrekenen? of is dat te lastig? wat ik wil zien is een curve die als functie van x alpha berekent. voor newton is alpha gelijk aan 0. is dat voor de ART ook zo?
vertraging
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

op het moment dat ik de massa in de raket los laat gaat die een geodeet volgen. alpha resulteert dus direct in de baan volgens die geodeet. dus als alpha niet 0 is dan volgt de ART dus een andere baan dan Newton. dus als je concludeert dat dat voorbeeld aan de newtonse limiet voldoet dan moet alpha volgens mij 0 zijn, anders zou je met newton een andere baan krijgen dan in de ART en dat is dan niet in overeenstemming met de limiet dat ze gelijke resultaten moeten opleveren.
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Gast schreef: za 12 jul 2025, 07:33

ART (vrij vallend object): geen “\(g\)”: object beweegt geodetisch en \(a^\mu = 0\)

ART (stationair object): 4-versnelling nodig om stil te blijven \(a^\mu = u^\nu \nabla_\nu u^\mu\)
Kun je dan met die formule het antwoord berekenen van mijn vraag?
Gast
Artikelen: 0

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Hans,

Dit:

"Hoe vertaalt zich in de ART het effect dan de eindige voortplantingssnelheid van informatie in de juiste richtings en snelheidsverandering van vrij vallende massa's (dat is de equivalente zwaartekrachtsvector in de newton zwaartekracht)."

"Kort gezegd: Bij Newton wijst de positie van de kracht naar de actuele positie van de zon en bij ART niet. Daar gaat de discussie om.
En dit is een wezenlijk verschil en ART gaat hiervoor geen correctie voor invoeren."

Heb ik geciteerd niet geschreven. Het is wel wat rommelig wat ik geschreven heb trouwens met verschillende typo's e.d.

Maar jouw voorbeeld, ik kan me niet voorstellen dat iemand dat gaat proberen te berekenen. Niet alleen maar vanwege de zinloosheid, maar het is voor mij iig zo onduidelijk als wat. Je haalt bijvoorbeeld de schijnbare (optisch waarneembare) positie en daadwerkelijke positie door mekaar.

Maar dus ook compleet zinloos. Het spijt me dat ik het zeg. Maar het lijkt er ook niet toe te doen wat ik of iemand anders zeg, jij wil jouw probleem (die ik niet zie) per se oplossen via een of ander voor mij vrij onnavolgbaar iets. Ipv de fysica te leren begrijpen.

Misschien lukt het iemand anders om het beter uit te leggen dan ik.
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Gast schreef: za 12 jul 2025, 09:30 Niet alleen maar vanwege de zinloosheid, maar het is voor mij iig zo onduidelijk als wat. Je haalt bijvoorbeeld de schijnbare (optisch waarneembare) positie en daadwerkelijke positie door mekaar.
wat is er dan onduidelijk? misschien had ik er nog bij moeten vermelden dat de hoek alpha de hoek is gezien vanuit de raket. dan moet het toch 100% duidelijk gedefinieerd zijn lijkt mij. de schijnbare positie van de zon is zoals je die ziet vanuit de raket dus de hoek tov de bewegingsrichting vanuit de raket gezien.

Zinloos is het volgens mij allerminst want het geeft toch inzicht in het verschil tussen een geodeet volgen en een geforceerde richting volgen en inzicht in de verschillen tussen newton en ART. Dat vind ik juist erg interessant, juist omdat die 2 hetzelfde moeten opleveren bij zwakke velden en lage snelheden. Misschien vind je het zinloos omdat het hele gedachte proces wat ik erbij heb je ontgaat?
Gast
Artikelen: 0

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Misschien wel, dat laatste. Maar ik denk dat je je hetzelf veel te ingewikkeld maakt en daarmee niet verder zal komen. Wat ik jammer zou vinden.

Hoe dan ook ik kan je iig niet helpen. Hopelijk iemand anders dus.
Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

Omdat we hier toch niet veel verder lijken te komen heb ik het oop op het physics forum gepost: https://www.physicsforums.com/threads/g ... s.1081300/

ads

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - verpakking luxe

bol cadeaukaart - verpakking luxe

Bekijk product

Steun Sciencetalk Sony PS5 DualSense Draadloze Controller - Wit

Sony PS5 DualSense Draadloze Controller - Wit

Bekijk product

Steun Sciencetalk Logitech M220 Silent - Draadloze Muis - Grijs

Logitech M220 Silent - Draadloze Muis - Grijs

Bekijk product

Gebruikersavatar
HansH
Artikelen: 0
Berichten: 8.749
Lid geworden op: wo 27 jan 2010, 14:11

Re: behoud van impuls bij gravitatie in het algemeen

HansH schreef: wo 16 jul 2025, 22:51 Omdat we hier toch niet veel verder lijken te komen heb ik het oop op het physics forum gepost: https://www.physicsforums.com/threads/g ... s.1081300/
Het beeld daar is helder; Wat er gebeurt is dat de raket in mijn plaatje een zwaartekracht voelt die komt van de geextrapoleerde situatie vanuit het moment dat die informatie de zon verliet. Dat betekent dus dat de zwaartekrachtsvector Fz niet wijst naar de zon in het verleden, maar naar de extrapolatie daarvan naar het heden, dus naar het moment dat de informatie de raket bereikt. Omdat de kromming van de ruimtetijd volgt uit de situatie dat de informatie de zon verliet is er geen causaal probleem dus lijkt de zwaartekrachtsvector in mijn plaatje naar de positie van de zon in de toekomst te wijzen tov wat ik als licht informatie ontvang, maar omdat alles ge-extrapoleerd kan worden is er geen causaal probleem. een belangrijk onderdeel daarvan is het feit dat niet alleen positie maar ook snelheid de kromming beinvloedt.

Dus als mijn raket stil staat wijst die vector fz naar de positie van de stilstaande zon en dat is dus altijd dezelde positie, maar in mijn snel bewegende raket wijst Fz naar een posie van de zon meer naar links vanwege de snelheid van de raket die een andere kromming van de ruimtetijd oplevert/ in bide gevallen blijft die fz dus wijzen naar de werkelijke positie van de zon op het moment dat de info de raket bereikt. voor de bewegende raket is dat dan dus een andere positie dan waar ik het licht vandaan zie komen.

Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Terug naar “Relativiteitstheorie”

Sciencetalk: Leer, deel of groei. Volg of geef een cursus op Sciencetalk!