De rorschach-test

[anusthesist]

De 10 afbeeldingen van de Rorschach-test zijn openbaar gemaakt door een Amerikaanse arts waarmee hij zich de woede op de hals haalt van de psychologische gemeenschap. Hier kun je meer lezen over de kwestie.

Persoonlijk kan ik me wel vinden in de argumenten van de psychologen dat hij hiermee de validiteit van de test onderuit

schopt. In plaats van dat je puur de interpretaties meet van patienten, bestaat nu de kans dat je een geleerd rijtje meet.

Echter, er is natuurlijk altijd een kans op sociaal gewenste antwoorden.

Mijn vragen aan de psychologen hier zijn derhalve:

- In hoeverre wordt deze test (nog) gebruikt in de praktijk, als bijvoorbeeld diagnosticum?

- Hoeveel waarde wordt er aan zo'n test gehecht? Met andere woorden, correleren bepaalde interpretaties goed

met bepaalde psychische karakteristieken (traits)? Hoe is dit dan vastgelegd?

- Hoe wordt onderscheid gemaakt tussen échte antwoorden en sociaal gewenste antwoorden?

- En natuurlijk, wat vinden jullie ervan dat deze 10 afbeeldingen openbaar zijn gemaakt?

[Snow white]

Een geweldige bron:

Hock R. (2005). Forty studies that changed psychology. New York: pearson education.

Van pagina 271 tot 278 vind je een beschouwing van de Rorschach-test waarin ook een onderzoek wordt beschreven waar ik me hier op zal baseren.

- In hoeverre wordt deze test (nog) gebruikt in de praktijk, als bijvoorbeeld diagnosticum?

In Nederland valt het mee. Rorschach wordt qua validiteit enorm ter discussie gesteld. Het gaat dan om de meest simpele definitie van validiteit: meet je wel wat je wilt meten? Het oorspronkelijke doel van de Rorschach test was om iemands proces van perceptie, geheugen en diens associaties te meten.

Tegenwoordig worden Rorschach en varianten daarop vooral gebruikt om een vertekening in de informatieverwerking te ontdekken. Daarmee bedoel ik dat je de Rorschach in kan zetten om te achterhalen waar iemand relatief veel mee bezig is. Stel dat iemand in alle tekeningen seks ziet, terwijl er gemiddeld genomen maar in 10% van de gevallen iets sexueels wordt genoemd, dan is dat toch wel enigszins merkwaardig. Het kan betekenen dat die persoon geneigd is inkomende informatie te verwerken in termen van sex, meer dan je statistisch gezien mag verwachten. Dit is geenszins voldoende om een diagnose op te baseren, maar het helpt je wel een richting te ontdekken.

Tegelijkertijd is het gevaar dat je niet over een objectief 'antwoord' beschikt. Als het een tentamen was, zou je niet kunnen zeggen of iemand geslaagd is of niet omdat je niet weet wat het correcte antwoord zou zijn. Geloof het of niet maar Rorschach is letterlijk gemaakt door inkt over een papier te laten vloeien en dat dubbel te vouwen. Er is dus geen oorspronkelijke afbeelding gebruikt.

- Hoeveel waarde wordt er aan zo'n test gehecht? Met andere woorden, correleren bepaalde interpretaties goed

met bepaalde psychische karakteristieken (traits)?

Zoals gezegd wordt er waarde gehecht aan Rorschach in de zin dat het een instrument is om te achterhalen hoe iemand binnenkomende informatie verwerkt en met welk framework iemand naar de wereld kijkt. Zoals gezegd wordt de waarde van de test tegelijkertijd ook gerelativeerd. De methodologische redenen (validiteit, subjectiviteit) zijn al genoemd.

Wat de correlatie bedraagt tussen traits en wat iemand rapporteert weet ik niet, maar onthoudt wel dat het nooit de pretentie van Rorschach was om traits te meten. Het was diens intentie om het proces van informatieverwerking te meten. Rorschach (de man achter de test) was dan ook nauwelijks tot niet geinteresseerd in de inhoud. Wat hij wel belangrijk vond, was hoe lang het duurde voordat iemand met een antwoord kwam, hoeveel interpretaties er werden gegeven, of er naar vorm, kleur, onderdelen of juist het geheel werd gekeken, of de persoon de afbeelding zelf of de achtergrond gebruikte om tot een antwoord te komen et cetera. Deze dingen zouden dan iets zeggen over hoe iemand de wereld ziet en wat diens perceptieprocessen zijn. Het was dus nooit de claim van Rorschach om traits te meten. In die zin doet een lage correlatie met traits ook niet af aan de waarde van deze test.

- Hoe wordt onderscheid gemaakt tussen échte antwoorden en sociaal gewenste antwoorden?

Niet. Er wordt natuurlijk wel preventief gewerkt door te zeggen dat er geen verkeerd antwoord mogelijk is, dat alles gezegd mag worden en dat de inhoud besloten blijft etc. etc. Dit zijn inmiddels echter standaard instructies bij iedere psychologische test.

- En natuurlijk, wat vinden jullie ervan dat deze 10 afbeeldingen openbaar zijn gemaakt?

Aangezien ik niet vind dat de Rorschach test als werkelijk en enig diagnoseinstrument dient te worden gebruikt - en dit in de praktijk gelukkig ook niet al te veel plaatsvindt - is het prima dat ze openbaar zijn gemaakt. Dat dit de validiteit nog verder in twijfel trekt, trek ik dan weer in twijfel. Informatie over de Rorschach test was allang openbaar. Men had dus allang een lijstje kunnen maken: het maakt immers niet uit wat je rapporteert bij welke afbeelding.

[Dido]

Ik treed je volledig bij!

Het enige waar ik het ietwat moeilijker mee heb, is het zomaar vrijgeven van de test. Al moet ik bekennen dat ik even de plaatjes bekeken heb en het wel fijn vond dit te kunnen doen...

Maar 't heeft meer te maken met het feit dat men nu inderdaad op voorhand kan gaan 'instuderen' wat men wil gaan zeggen. Dat is eigenlijk het enige. Maar zo gaat het nut ervan (in zoverre dat die er al duidelijk was), volledig verloren. Eerlijkheidshalve wil ik er dan wel nog aan toevoegen dat een gemotiveerde cliënt vermoedelijk niet echt een reden heeft om dat te doen. Want uiteindelijk zal hij door sociaal wenselijk te antwoorden, vooral zichzelf benadelen. Als een psychoanalyticus (anderen zullen de test vermoedelijk niet gebruiken) geen info meer kan halen uit de test, dan kan hij in principe de cliënt ook minder goed helpen. Dus werkt het uiteindelijk tegen de cliënt zelf.

Maar, terwijl ik dit neerschrijf, bedenk ik ook dat (zoals Snow White al aangaf) zélfs een psychoanalyticus, zijn diagnostiek niet enkel en alleen maar zal laten afhangen van de resultaten van de Rorsachtest.

Dido

[Snow white]

Dido

Maar 't heeft meer te maken met het feit dat men nu inderdaad op voorhand kan gaan 'instuderen' wat men wil gaan zeggen. Dat is eigenlijk het enige

Hoezo is het een feit dat men nu kan gaan instuderen? Dat kan men al sinds de Rorschach-test bestond, of sterker nog: voordat 'ie ook maar op de wereld kwam. Ook zonder de afbeeldingen te kennen had je een lijstje kunnen maken van bijvoorbeeld tien willekeurige objecten/situaties die je in de tekeningen zou rapporteren te zien.

Dit omdat er geen oorspronkelijk antwoord bestaat; je kan niet fout antwoorden, zelfs niet in een verkeerde richting. Men had hooguit tijdens de test even creatief moeten zijn met welk bedacht verschijnsel aan welke tekening toe werd geschreven.. Meer niet.

Ik snap dus niet hoe vooraf kunnen verzinnen een argument is nadat deze afbeeldingen openbaar zijn gemaakt; het vooraf kunnen construeren van een antwoord is altijd al mogelijk geweest.

[Dido]

Toch zal je niet kunnen ontkennen, denk ik, dat voor sommige platen sommige antwoorden veel meer voor de hand liggen dan anderen.

zie ook: http://nl.wikipedia.org/wiki/Rorschachtest

Je kan natuurlijk om het even wat zeggen bij de 1ste plaat, maar als de psycholoog nadien vraagt aan de cliënt waar hij datgene wat hij vermeldde, meen te zien, dient die daar ook een zinnig antwoord op te geven. En sowieso lukt dat een stuk beter als die vooraf de platen ook werkelijk heeft kunnen zien én heeft kunnen rustig bestuderen.

Ik stel het me gewoon praktisch voor: ik heb de platen nooit gezien en maak een lijstje van wat ik zal kunnen zeggen:

(1) gezin (2) tafel (3) paard (5) bloem (6) boek (7)...

Op het moment dat ik de platen dan echt onder m'n neus krijg, dien ik me te baseren op m'n lijstje. Maar misschien weet ik niet meer zo goed wat ik erin had opgenomen. En vooral, wat zet ik nu bij welke plaat en hoe kan ik er bv. 'gezin' uithalen.

Het zal er dan dus toch weer vaker op neerkomen dat je datgene zal zeggen wat je er echt in ziet. bv. 'vleermuis' in het eerste (en niet jouw ingestudeerde 'gezin')

Als ik daarentegen de plaatjes heb kunnen instuderen dagen vooraf op internet, kan ik die veel beter voorbereiden én onthouden! Dan kan ik idd. ook zien dat die plaat het meeste lijkt op een vleermuis. Als ik een ander antwoord wil zoeken (ik vind 'vleermuis' niet sociaal gewenst), dan heb ik nu rustig de tijd om een ander antwoord te verzinnen die ook echt lijkt op het plaatje.

Een bijkomende opmerking is dat ik echt geen enkel voordeel kan bedenken wat pleit voor het 'bekend maken' van de platen. Misschien zijn er ook niet zoveel nadelen, maar er zijn er wél. Ik vraag me dus af wat precies de bedoeling is geweest van die arts die op een eerste hulp werkt, om daartoe te beslissen. En dan kom ik toch uit bij een bewuste zet om de Rorsach test verder te ondermijnen. Nu is er wel wat (terechte!) discussie over het gebruik ervan, maar ik kan er toch nog wel enkele nuttiger toepassingen in zien.

Een van de klagende artsen beroept zich op een interview met Heilman, waarin ze las dat Heilman het werk van psychologen beschouwt als een 'goochel-show'.

http://www.nos.nl/nosjournaal/artikelen/20...chach_test.html

Dus kom ik mogelijks uit op 'kwade wil' van die arts. En dat lijkt mij maar een flauwe reden te zijn. Het past trouwens ook perfect in de hetze die er sinds enige tijd door sommigen wordt gevoerd om de psychoanalyse met heel z'n hebben en houden af te voeren.

In elk geval vind ik het maar een flauwe manier om zijn visie en zijn zinnetje op die wijze te gaan opleggen aan elke praktijkvoerende psycholoog.

Dido

[Snow white]

Toch zal je niet kunnen ontkennen, denk ik, dat voor sommige platen sommige antwoorden veel meer voor de hand liggen dan anderen.

Beantwoorde ik al met

Men had hooguit tijdens de test even creatief moeten zijn met welk bedacht verschijnsel aan welke tekening toe werd geschreven.. Meer niet

Verder; ik kan juist geen nadeel bedenken van het openbaren van deze informatie. De Rorschach hoort toch een beetje bij het erfgoed van de psychologie, serieus moet je het niet meer nemen. Wat is er dan op tegen dat men de afbeeldingen deelt, eventueel uitprint en boven het bed hangt.. ''zo hebben we er allemaal nog een beetje plezier van''

[Dido]

Verder; ik kan juist geen nadeel bedenken van het openbaren van deze informatie. De Rorschach hoort toch een beetje bij het erfgoed van de psychologie, serieus moet je het niet meer nemen. Wat is er dan op tegen dat men de afbeeldingen deelt, eventueel uitprint en boven het bed hangt.. ''zo hebben we er allemaal nog een beetje plezier van''

Tja, blijkbaar zijn er nog (veel??) psychologen die daar niet mee akkoord zijn:

Veel psychologen zeggen echter dat hierdoor de test minder waard wordt, omdat patiënten zich nu kunnen voorbereiden op de test en hun antwoorden kunnen afstemmen op wat voorgaande patiënten in de afbeeldingen herkenden.

Twee artsen hebben een officiële klacht ingediend bij de medische vereniging en stellen dat hij de test 'beschadigd' heeft en 'disrespect toont tegenover zijn collega's'.

Ik werk en zal vermoedelijk nooit werken met die test. Toch kan ik wel degelijk de onvrede begrijpen van de psychologen die er wél mee werken! Zij geven aan dat de test nu minder waard is geworden. Ik vermoed dat dit samenhangt met het feit dat je de antwoorden nu idd. vooraf perfect kan voorbereiden. Net omdat ik onvoldoende weet wat men er wél uithaalt, zie ik mezelf niet als diegene die vindt dat zij die test nu maar niet meer moeten gebruiken (ik schrijf 'niet meer gebruiken' aangezien ze aangeven dat haar waarde nu veel minder is geworden).

Als die psychologen aangeven dat zij wel degelijk bepaalde zaken uit die test kunnen halen (dmv. een gesprek met de cliënt over die vlekken of door middel van een voor mij om het even welke methode), dan zie ik nog steeds niet in waarom een buitenstaander (een arts die werkt op een eerste hulp) dit, zonder enig overleg met de beroepsgroep zelf, dient te ondermijnen.

Dit getuigt sowieso van weinig respect voor diegenen die ze wél nog gebruiken. Er zijn andere, meer elegante manieren om daar een discussie over los te weken. Z'n manier van aanpakken lijkt me wat achterbaks. En daar blijf ik bij.

Dido

[Henriette]

Ik denk dat ff groot onderscheid gemaakt moet worden tussen nomothetische en idiografische psychodiagnostiek.

Beide kampementen hebben zo hun eigen beargumenteringen hoe je het best kan onderzoeken/beschrijven.

De Rorschach past iig niet in de nomothetische.

[Webdrifter]

Ik heb Rorschach vanaf het moment dat ik ervan hoorde een lachertje gevonden. Het feit dat intelligente mensen dit wilden gebruiken om de psyche van anderen te doorgronden heb ik altijd als verwerpelijk en onbegrijpelijk ervaren. De interpretaties die vanuit Rorsbach worden opgesteld zijn namelijk zo sterk afhankelijk van de psyche van degene die  de test interpreteert dat de test alleen daarom al volledig invalide is. Verder is het volledig onmogelijk met deze test te toetsen of je iemands persoonlijkheid of slechts zijn vermogen tot fantasie en manipulatie test. Of hoe de geteste persoon het wereldbeeld en het normen en waarden patroon van anderen, zoals de tester, beoordeeld. Kortom, een volstrekt waardeloze test, waarvan het gebruik in professionele setting (dus vooral door psychologen, psychiaters, juristen en werkgevers) eigenlijk gewoon wettelijk verboden zou moeten worden.

[Dido]

Meer dan 6 jaar geleden, ondertussen, dat ik op dit bericht reageerde... Ik sta dan ook niet meer achter het antwoord dat ik toen formuleerde.
Als diagnostische test is de Rorschach test inderdaad waardeloos. Misschien valt ze nog ergens te gebruiken voor het starten van een explorerend gesprek met een cliënt als die uit zichzelf vrij weinig praat. Om zo hypotheses te gaan vormen die getoetst dienen te worden. Al lijken er me dan andere en betere manieren te bestaan om een gesprek aan te gaan, zoals de tijd nemen om een goed werkrelatie op te bouwen...
 
Dido

[Benm]

Tegen het gebruik als een soort ijsbreker is natuurlijk niet zoveel te zeggen. Het lijkt me een prima middel om een gesprek te beginnen.

Of het verder informatie geeft: ik denk dat die kans er wel is. Niet over iemands geestelijke gesteldheid, maar wel over iemands dagelijkse leven en wat hij daarin tegenkomt. Als je een patroon moet zoeken in iets dat feitelijk geen patroon heeft zul je denk ik eerder iets 'vinden' waarmee je regelmatig in aanraking komt.

Het zou maar zo kunnen dat bijv biologen in hetzelfde plaatje vaker een vlinder vinden en architecten vaker een piramide of iets in die geest. Dat zegt niet zoveel over hun geestelijke gesteldheid, maar wellicht een aardige manier om iemands interesses te bepalen als diegene ze niet gewoon wil vertellen.