Jooken schreef:Een dergelijke proef is gruwelijk onnauwkeurig, omdat het waxinelichtje de lucht in ht jampotje dermate opwarmt, dat het niet mogelijk is om nauwkeurie volumemetingen te doen.
Een beter alternatief is het verbranden van witte fosfor, dat P2O5 vormt, hetgeen reageert met en oplost in het water. Dit is echter een nogal gevaarlijke reactie, die zeker niet moet worden uitgevoerd door een onervaren persoon.
Als je echt een nauwkeurige reactie wil, doe dan het volgende (ook nog eens een stuk minder gevaarlijk dan verbranden van P
4).
Los 1 gram pyrogallol (1,2,3-trihydroxybenzeen) op in weinig water.
Voeg een matig geconcentreerde oplossing van enkele grammen NaOH toe aan deze oplossing.
Bepaal het totale volume van de oplossing (vooraf gewoon apart het volume van de NaOH oplossing en de pyrogallol oplossing bepalen).
Gooi de oplossing in een pot van een paar honderd ml (met bekende inhoud) en schroef direct het deksel strak er op, zodanig dat er geen lucht naar binnen wordt gezogen, als er onderdruk in de pot komt. Dan een tijdje schudden. De vloeistof wordt vrijwel zwart.
Nu de pot op de kop onder water houden en deksel losschroeven. Het water zuigt naar binnen. Deksel er weer op schroeven (en zorgen dat er geen luchtbellen uit borrelen). Vervolgens meten hoeveel vloeistof er in de pot is gezogen. Je weet hoeveel lucht er eerst in zat (volume van pot minus volume van NaOH/pyrogallol oplossing). Dit geeft aan hoeveel procent van de lucht uit zuurstof bestaat.
Mits goed uitgevoerd, kun je hier heel aardig de hoeveelheid zuurstof in de lucht mee bepalen. Er is geen sterk exotherme reactie die de lucht doet uitzetten en je hebt geen systematische fout door overblijven van een beetje zuurstof (heb je wel bij die kaars, die gaat uit voor de zuurstof concentratie naar nul gaat).
Heb je geen pyrogallol? Met catechol zal het ook wel gaan, alleen dit lost wat minder gemakkelijk op in water. Eventueel zou het ook willen met hydrochinon, maar deze reactie verloopt veel langzamer, dus dan lang schudden.
De NaOH/pyrogallol oplossing absorbeert zuurstof in een ongelooflijk tempo, het zuigt gewoon de zuurstof uit de lucht. Met catechol heb je een vergelijkbaar effect, alleen iets minder sterk. Deze stoffen worden gebruikt als fotografie-ontwikkelaars en als zodanig worden ze ook verkocht aan het publiek.
Let wel op, NaOH is corrosief, pyrogallol en catechol zijn redelijk giftig, hoewel vergeleken met witte fosfor die giftigheid niet veel voor stelt. Toch wel even opletten dat je die vloeistof niet aan je huid krijgt.