beleid rond jodiumtabletten

[Jan van de Velde]

https://www.vosabb.nl/scholen-krijgen-geen-jodiumtabletten/
 

jodium 1994 keer bekeken

(klik voor leesbaar venster)
 
ik heb vertrouwen in de techniek, maar ik heb toch een paar vragen over bovenstaande. 
 

Scholen krijgen niet automatisch jodiumtabletten toegestuurd, ook niet als ze in een gebied liggen dat als eerste kan worden getroffen door een kernramp. Ze kunnen deze tabletten wel aanvragen.
De rijksoverheid meldt het niet nodig te vinden dat scholen, bedrijven of andere groepslocaties jodiumtabletten voorradig hebben. Met deze tabletten kan de schildklier worden beschermd tegen radioactiviteit. Vooral voor kinderen en jongeren tot 18 jaar is dat belangrijk.
 

Desalniettemin vindt men het niet nodig dat scholen de tabletten voorradig hebben. Hoewel daar een grote risicogroep 5 dagen in de week rondloopt. 
Bij calamiteiten is het eerste advies "naar binnen gaan, ramen en deuren sluiten, radio aanzetten".
 
Hier lezen we:

Mocht zich toch een ongeval voordoen, dan verwachten experts dat er voldoende tijd beschikbaar is om maatregelen te nemen. Mensen kunnen dan bijvoorbeeld naar huis gaan en de tabletten daar aan zichzelf en hun kinderen toedienen’, aldus de rijksoverheid.
 

Niet dat ik me zorgen maak over een kernongeval (toch woon en werk ik notabene midden tussen de centrales van Borssele en Doel, in vogelvlucht liggen die 40 km uiteen). 

BD 1967 keer bekeken

Maar de jongens en meisjes in mijn klassen wonen niet zelden 3 kwartier fietsen van school. Als de wind een beetje verkeerd zit hangt de fallout van Doel of Borssele binnen het uur boven de school, en een alarm zal er toch ook wel minstens een halfuurtje over doen voordat duidelijk is wat er gedaan dient te worden?
 
Experts van de Rijksoverheid zeggen dan het niet nodig is tabletten op school te hebben, maar diezelfde Rijksoverheid stelt wel een aanvraagformulier beschikbaar voor mijn school om tabletten aan te vragen.
 
Wat is de wetenschap achter al deze paradoxaal lijkende zaken? 

[Beresteyn]

Ik ben absoluut geen expert op dit gebied, maar ik denk direct aan pure geldbesparing. Geen idee wat die tabletten moeten kosten, maar dat lijkt me nou geen overbodige luxe in dat soort risicogebieden. Bovendien, wat je inderdaad al zegt, bij een eventuele calamiteit zouden die schadelijke deeltjes (afhankelijk van welke materie gebruikt wordt, de wind, etc.) zich al snel kunnen verspreiden over de omgeving. Ga d'r maar vanuit dat er in de praktijk bij zo'n ramp zich niemand gaat druk maken om wat tabletjes. Dat is pas iets waar ze in secundaire instantie over gaan nadenken. Dat ze het toch aanbieden, als je er zelf werk van maakt, pleit ze vrij van eventuele verwijten achteraf (als het mis is gegaan). Dan kunnen ze gewoon zeggen dat ze de tabletten wel degelijk hebben aangeboden. 
 
Overigens vind ik het een raar advies dat je naar binnen moet gaan. Ik zou juist zorgen dat je zo snel mogelijk het gebied evacueert, maar dat is natuurlijk volledig afhankelijk van het materiaal dat ze gebruiken in de betreffende centrale. Als het materiaal deeltjes vrijgeeft bij nucleair verval, wat niet door muren/glas kan, dan is het wel een goed advies (in principe).
 
Nogmaals, ik heb er dus geen verstand van maar ik zou die tabletten gewoon aanvragen als het kan en anders particulier bestellen voor je eigen kinderen. Die tabletten kunnen ze standaard in hun tas stoppen. Die paar euro zijn je gezondheid wel waard. Wat betreft de 'genoeg tijd om maatregelen te nemen': ga daar nooit van uit. 

[Benm]

Die tablette zelf kosten vrijwel niets, er zit alleen ca 100 mg kaliumjodide in en dat is qua prijs vergelijkbaar met keukenzout. Gezien je een doosje van 20 tabletten paracetamol kunt kopen voor 1 euro zou ik niet verwachten dat de kosten per tablet hoger zijn dan een paar cent - waarschijnlijk zijn de verzendkosten hoger dan de kosten voor fabricage van de tabletten incl alle hulpstoffen, machines, doordrukstrips en dergelijke. 
 
Wat de beste aanpak is bij een kernramp verschilt natuurlijk sowieso naar de aard van de kernramp, maar bij een worst case situatie waarin radioactief materiaal de lucht in wordt geblazen en je binnen een paar tiental kilometer van de ramp zit: ik zou niet naar binnen gaan, maar mn auto in stappen en wegrijden. 
 
Mijn logica daarachter is dat je sneller kunt rijden dan een stof of gaswolk normaliter kan waaien (tenzij je net een enorme storm te pakken hebt oid), dus als je met gemiddeld 100 km/h weg komt ontsnap je het meeste besmettingsgevaar. 
 
Daarnaast is een auto voorzien van inlaatfilters, dus rijden met de ventilatie aan zodat eventueel stof niet gemakkelijk binnen kan dringen (tegen gassen helpen die filters niet, maar tegen stofdeeltjes wel). 
 
De overheid zal dit advies nooit geven: als veel mensen het opvolgen staat het acuut klem op de wegen en ontkomt niemand met mogelijk ernstiger gevolgen (verkeersdoden etc) als gevolg dan de feitelijke kernramp zou hebben. Dit is zo'n geval waarbij je individuele keuze voordeliger is zolang de rest niet diezelfde keuze maakt

[Jan van de Velde]

 
Wat de beste aanpak is bij een kernramp verschilt natuurlijk sowieso naar de aard van de kernramp, maar bij een worst case situatie waarin radioactief materiaal de lucht in wordt geblazen en je binnen een paar tiental kilometer van de ramp zit: ik zou niet naar binnen gaan, maar mn auto in stappen en wegrijden. 
 

Dat is niet de kern van mijn vraag: "we" gaan kennelijk wel de huishoudens van tabletten voorzien, maar de scholen vinden "we" niet nodig, ook niet in de streken die op zeer korte tijd in de fallout zouden kunnen zitten. Wat is dus voor een jongere "voldoende tijd" (citaat) tussen het rondlopen in die radioactieve wolk en het innemen van zo'n tablet, zodanig dat het risico van opname van ¹³¹I in de schildklier van zo'n jongere minimaal is? Wat is de wetenschap achter de opname van radioactief jood in die schildklieren en het voorkomen daarvan?
 
Je kunt je verder nog de vraag stellen: zometeen liggen die tabletjes 10 jaar ergens thuis opgeborgen voor er wat gebeurt. In welk percentage van de huishoudens zijn die dingen in de tussentijd kwijt, variërend van al dan niet per ongeluk weggegooid tot "waar hebben we die dingen ook alweer gelaten?" . 
 
En mocht dat allemaal toch niet zo heel dringend zijn, waarom wordt dan toch aan scholen de optie gelaten zélf die dingen aan te vragen? Het gaat om verwaarloosbare bedragen per leerling, een "better safe than sorry" politiek lijkt me toch wel wijs? 

[Benm]

Het idee achter die tabletten is dat je zoveel niet-radioactieve jodiumionen binnen krijgt waardoor het percentage wel radioactieve veel lager wordt, met als gevolg minder opslag van radioactieve ionen in schildklier en dergelijke. 
 
Het is niet per se noodzakelijk de tabletten in te nemen voordat de wolk radioactief materiaal je bereikt, ook kort na blootstelling hebben die tabletten nog steeds effect gezien het metabolisme van jodium niet zo snel gaat, en het in gasvorm biologisch ook niet heel beschikbaar is (in tegenstelling tot inname als ionen uit de tabletten). 
 
Wat de politiek motiveert weet ik overigens niet, ik vrees dat men geen antwoord heeft: ergens is het devies ramen en deuren sluiten en binnen blijven, maar scholen hebben sowieso geen voorzieningen om dat langdurig te kunnen doen. Als je veronderstelt van wel zul je naast jodiumtabletten ook moeten voorzien in een voorraad voedsel en water waardoor mensen daadwerkelijk langdurig in een schoolgebouw kunnen verblijven. Zo niet kunnen ze beter naar huis gaan en/of vluchten. 

[klazon]

Gezien je een doosje van 20 tabletten paracetamol kunt kopen voor 1 euro

Ze zijn nog goedkoper, 50 voor 1 euro.

[Pinokkio]

Dat is niet de kern van mijn vraag: "we" gaan kennelijk wel de huishoudens van tabletten voorzien, maar de scholen vinden "we" niet nodig, ook niet in de streken die op zeer korte tijd in de fallout zouden kunnen zitten.
......
......
En mocht dat allemaal toch niet zo heel dringend zijn, waarom wordt dan toch aan scholen de optie gelaten zélf die dingen aan te vragen? Het gaat om verwaarloosbare bedragen per leerling, een "better safe than sorry" politiek lijkt me toch wel wijs? 

Ik denk dat het er ook mee te maken heeft dat de overheid liever de ouders laat beslissen of men hun kinderen pillen wil geven of niet. Vergeet niet dat Zeeland in de bible belt ligt waar sommige ouders tegen inenten zijn en dus waarschijnlijk ook niet willen dat de school op eigen initiatief pillen aan hun kinderen gaat uitdelen waarmee, in de ogen van sommige ouders, de wil of straf van god tegengewerkt wordt. En dan heb je tegenwoordig ook nog de linksekerkers die wat dat betreft bijna net zo erg zijn.
 
Als er in Zeeland fallout uit Borsele of Doel aan komt waaien dan wordt alles maar dan ook alles radioactief besmet, niet alleen met ¹³¹I maar met nog veel meer troep.
Ik ben het Benm eens dat vluchten dan de enig zinnige actie is. Die jodiumpillen zijn niet meer dan een doekje voor het bloeden.

[Benm]

Het zou inderdaad wel kunnen dat men het op scholen niet doet omdat die geen medicijnen aan leerlingen mogen geven, in ieder geval niet zonder toestemming van ouders. Niet dat kaliumjodide wat 'doet', maar formeel gezien denk ik dat het in tabletvorm toch een medicijn is. 
 
Radioactief jodium is wel een relatief gevaarlijk product van kernsplijting: de meeste producten zijn vaste stoffen, maar dit is een gas, dat bovendien langdurig in het lichaam wordt opgeslagen. In die zin zijn die tabletten wel een goede voorzorg mocht er ooit een reactorvat ontploffen, al is dat met dit type centrale vrijwel onmogelijk. 
 
Water-gemodereerde reactoren zijn fundamenteel anders dan het grafiet-blok type in chernobyl waarbij de hoofdreactie de boel opblaast. Het enige dat kan gebeuren is wegvallen van koeling waardoor reactieproducten onder hun eigen radioactiviteit smelten. Als het helemaal mis gaat heb je een fukushima-achtig scenario waarbij het wel even duurt voor er radioactief materiaal ontsnapt, geen acute explosie die een berg splijstof de lucht in schiet. 

[Jan van de Velde]

Het is niet per se noodzakelijk de tabletten in te nemen voordat de wolk radioactief materiaal je bereikt, ook kort na blootstelling hebben die tabletten nog steeds effect gezien het metabolisme van jodium niet zo snel gaat, en het in gasvorm biologisch ook niet heel beschikbaar is (in tegenstelling tot inname als ionen uit de tabletten). 

niet dat ik je niet vertrouw,maar weet jij daarover ergens betrouwbare en tevens leesbare bronnen?
 

Als het helemaal mis gaat heb je een fukushima-achtig scenario waarbij het wel even duurt voor er radioactief materiaal ontsnapt, geen acute explosie die een berg splijstof de lucht in schiet. 
 

Chernobyl is ook niet geëxplodeerd, wel is er bij het ineenzijgen van die kokende reactor veel materiaal de lucht in geblazen. Ik heb wel opgevangen dat de risico's dat de Doel- en Borsseletype reactoren oververhit raken inherent veel kleiner is, maar de gevolgen als het tóch misgaat kunnen toch nauwelijks anders zijn? 

[Thionyl]

In Nederland kun je geen joodtinctuur meer kopen. Dat had een reden. Nu delen ze dus Joodtabletten uit. 
Kan die reden erachter, uitmaken voor hun voorzichtigheid hierin? Of ben ik te kriptisch?
 
Overigens kun je de prijs ervan niet echt vergelijken met NaCl, het is toch effe een faktor tig duurder, maar peanuts in vergelijking met het voordeel.

[Benm]

niet dat ik je niet vertrouw,maar weet jij daarover ergens betrouwbare en tevens leesbare bronnen?
 
Chernobyl is ook niet geëxplodeerd, wel is er bij het ineenzijgen van die kokende reactor veel materiaal de lucht in geblazen. Ik heb wel opgevangen dat de risico's dat de Doel- en Borsseletype reactoren oververhit raken inherent veel kleiner is, maar de gevolgen als het tóch misgaat kunnen toch nauwelijks anders zijn? 

 
Dat de relatieve biologische beschikbaarheid laag is in vergelijking met innamme van tabletten met jood in zoutvorm weet ik nog uit mijn opleiding rond radiologische veiligheid, al weet ik niet of dat nog ergens op papier terug te vinden is (vast wel ergens in cursusmateriaal maar ik zou niet weten waar). 
 
De gevolgen van een incident zijn compleet anders: De reactor in chernobyl gebruikte een enorm blok grafiet als moderator, types die wij hier hebben gebruiken water als moderator. Dat heeft belangrijke verschillen:
 
- bij oververhitting kookt het water en daarmee zit er geen moderator meer tussen de spijtstof waardoor de hoofdreactie onmiddelijk stopt, je zit wel met zeer radioactieve splijstof die, nu ongekoeld, kan smelten onder haar activiteit (meltdown). 
 
- je hebt geen blok grafiet met kanalen met splijstof daarin, dat vlam vat en vervolgens verbrand en daarmee een enorme wolk radioactiviteit de lucht in blaast. 
 
Chernobyl is 'ontploft' in de zin van het scheuren van het reactorvat, geen nucleare explosie maar 'gewoon' door overdruk. 
 
Waarom men nu toch jodiumtabletten gaan verspreiden is me niet geheel duidelijk, misschien is men bang dat materiaal vrij kan komen als gevolg van een aanslag of iets dergelijks. 

[Pinokkio]

De Belgische kerncentrales zijn de laatste jaren vaak door technische problemen in het nieuws geweest en ze beginnen oud te worden. De ongerustheid van de bevolking in gebieden in Nederland en Duitsland die aan België grenzen is daardoor toegenomen. Het is dan voor de overheid een simpele maatregel om jodiumpillen te verspreiden. Daarmee demonstreert men dat men er wat aan doet (?) en iedereen kan weer gerust zijn. Die pillen verminderen echter alleen het risico van radioactief jodium maar doen niets tegen alle andere radioactieve stoffen die gelijktijdig vrij kunnen komen.
 
Er staat mij bij dat in de jaren zeventig (of begin jaren tachtig) ook al eens jodiumpillen verspreid zijn in mijn woonomgeving. Het advies was toen om ze in de meterkast te bewaren zodat ze niet zoek zouden zijn als ze nodig waren. Maar daar liggen ze al lang niet meer en ik ben nu volgens de overheid te oud om nieuwe te krijgen. Tsja.

[Beresteyn]

Alsof ze naar je geluisterd hebben Jan

[Jan van de Velde]

Alsof ze naar je geluisterd hebben Jan

nog meer verwarring creërend, althans bij mij
 

straal 1983 keer bekeken

 
1,1 miljoen huishoudens in een ruime straal rond die centrales krijgen die pillen als daar kinderen onder de 18 rondlopen,  maar de 68 000 huishoudens binnen een straal van 20 km van een centrale krijgen ze sowieso: kinderen of niet lijkt volgens dat filmpje geen criterium.
Hoezo? Ik meende dat het voor ouderen (volgroeide schildklier) geen serieus probleem was ? 
 
en wat betreft het tijdstip van innemen, althans als we bevestiging zoeken voor  de informatie van Benm dienaangaande, worden we ook niet veel wijzer:
 

niet van te voren 1992 keer bekeken

 
Ik begrijp dat het geen enkele zin heeft die pil vandaag te slikken voor een kernongeval dat over 2 jaar plaatsvindt. Maar zou het bjivoorbeeld nog veel zin hebben als je al een halve dag ¹³¹I hebt lopen inademen? 

[Benm]

Het heeft ook nog zin als je al blootgesteld wordt, in de zin van het concurrentie-effect met het radioactieve jood in metabolisme, maar hoeveel te laat je bent hoe minder het helpt. Als evacuatie praktisch niet mogelijk is, is het dus nog steeds nuttig te nemen zelfs als je al blootgesteld wordt. 
 
Een meer praktisch punt is dat het, afhankelijk van afstand en wind, wel even duurt voordat een wolk radioactief gas je bereikt. Zinnig zou dus zijn om onmiddelijk na zo'n uitbreuk iedereen te instrueren direct de tabletten te slikken, bijvoorbeeld ook via smartphone alerts die nu beschikbaar zijn. 
 
Vooraf innemen heeft wel degelijk nut, bijvoorbeeld als je dat een uur (of dag) vooraf kunt doen, een jaar vooraf heeft geen enkel nut. 
 
 
Ik weet niet hoe het beleid hier tot stand is gekomen, maar het lijkt vooral een politieke kwestie. Wellicht heeft het van doen met fukushima, al is dat een situatie die hier vrijwel ondenkbaar is, en daar eenvoudig voorkomen had kunnen worden. De ramp in fukishima was de tsunami die een enorm dodental opleverde, maar daarbij mag wel genoteerd worden dat er -niemand- is gestorven aan acute blootstelling aan radioactiviteit. Als iemand zich bedacht had dat dieselgenerators onder water (als gevolg van die tsunami) niet werken was er uberhaupt niets gebeurd. 
 
Hier leggen ze centrales al stil bij een vermoeden van scheurtjes in het binnenste reactievat, terwijl daar nog een vat en vervolgens een betonnen gebouw omheen zit. Wereldwijd zijn er een stuk of 500 kerncentralies voor energieleverantie, en die zijn er al decennia. Vrijkomen van radioactief materiaal in de lucht is extreem zeldzaam.
 
Het verstrekken van jodiumtabletten hier is vergelijkbaar qua met het verstrekken van helmen om je te beschermen tegen meteorieten - compleet idioot en nutteloos, maar blijkbaar politiek wenselijk. Dit zal, statistisch gezien, niemands leven redden.