Puzzel Puzzels
vijv
Artikelen: 0
Berichten: 872
Lid geworden op: wo 09 sep 2020, 14:39

Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Groepen zijn een basisconcept in de abstracte algebra en heel wat andere structuren (ring, velden (lichamen in Nederland) vectorvelden) zijn groepen met extra axioma's.
In de literatuur wordt heel dikwijls gesteld dat groepen een abstractie zijn van symmetrieën. Maar is dat wel zo?
Is de groep niet eerder de abstractie van acties met de eigenschap dat ze kunnen worden teruggedraaid? En is symmetrie hier een voorbeeld van.
Als bijvraag in deze discussie : Waarom is associativiteit zo belangrijk in de definitie van een groep, en meer algemeen in de wiskunde?

ads

Steun Sciencetalk Sony PS5 DualSense draadloze controller – Chroma Indigo

Sony PS5 DualSense draadloze controller – Chroma Indigo

Bekijk product

Steun Sciencetalk Brepols bureau agenda 2026 - SATURNUS LUXE [0.216] - LIMA - Bureau agenda - 1 dag op 1 pagina - Dagoverzicht - Blauw - 13.3 x 20.8 cm

Brepols bureau agenda 2026 - SATURNUS LUXE [0.216] - LIMA - Bureau agenda - 1 dag op 1 pagina - Dagoverzicht - Blauw - 13.3 x 20.8 cm

Bekijk product

Steun Sciencetalk Nationale Keuze Cadeaukaart - 50 euro

Nationale Keuze Cadeaukaart - 50 euro

Bekijk product

Gebruikersavatar
Bart23
Artikelen: 0
Berichten: 376
Lid geworden op: di 07 jun 2016, 20:16

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Elke (abstracte) groep is isomorf met een deelgroep van de de groep van permutaties van de elementen van de gegeven groep. In die zin gaat een verzameling over in zichzelf, wat het essentiële idee is van een symmetrie
. Zonder assocaitiviteit kan je echt niet veel doen, dus dan kan je niet echt een interessante theorie krijgen.
Scispace Scispace

Scispace is dé ai voor wetenschappers en onderzoekers. Ga naar SciSpace en profiteer van één van de beste ai's.

Scispace

vijv
Artikelen: 0
Berichten: 872
Lid geworden op: wo 09 sep 2020, 14:39

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Bart23 schreef: ma 13 okt 2025, 08:08 Elke (abstracte) groep is isomorf met een deelgroep van de de groep van permutaties van de elementen van de gegeven groep. In die zin gaat een verzameling over in zichzelf, wat het essentiële idee is van een symmetrie
Dus alles wat beschreven kan worden door een groep bezit een symmetrie?
Bart23 schreef: ma 13 okt 2025, 08:08 . Zonder assocaitiviteit kan je echt niet veel doen, dus dan kan je niet echt een interessante theorie krijgen.
Dat is nu juist mijn vraag, waarom geeft dit geen interessante theorie. Wat maakt associativiteit zo fundamenteel?
Gebruikersavatar
Bart23
Artikelen: 0
Berichten: 376
Lid geworden op: di 07 jun 2016, 20:16

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

In abstracte zin kan je dat idd zeggen. Maar het concept is van concrete symmetrieën (van oplossingen van veeltermen - Galois) gaandeweg geëvolueerd.

Associativiteit is vanzelf fundamenteel omdat je niet zonder kan.
vijv
Artikelen: 0
Berichten: 872
Lid geworden op: wo 09 sep 2020, 14:39

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Bart23 schreef: ma 13 okt 2025, 10:32 In abstracte zin kan je dat idd zeggen. Maar het concept is van concrete symmetrieën (van oplossingen van veeltermen - Galois) gaandeweg geëvolueerd.

Voor mij gaat dit over de abstracte zin. Vanwaar het concept van groepen oorspronkelijk komt is minder belangrijk in deze discussie
Bart23 schreef: ma 13 okt 2025, 10:32 Associativiteit is vanzelf fundamenteel omdat je niet zonder kan.
De vraag maakt wat maakt het zo fundamenteel
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.732
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

De belangrijkste symmetrieen in de fundamentele natuurkunde zoals de Poincare groep die de symmetrieen van ruimtetijd beschrijft en de interne symmetriegroepen uit het standaardmodel zijn nu eenmaal allemaal associatief. Gelukkig maar, want dat zorgt voor een veel mooiere theorie.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.732
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

vijv schreef: ma 13 okt 2025, 07:54 In de literatuur wordt heel dikwijls gesteld dat groepen een abstractie zijn van symmetrieën. Maar is dat wel zo?
Is de groep niet eerder de abstractie van acties met de eigenschap dat ze kunnen worden teruggedraaid? En is symmetrie hier een
Symmetrie verwijst naar een eigenschap van een systeem die onveranderd blijft onder bepaalde transformaties. Hiervoor wordt wiskundige gebruiik gemaakt van het concept van een groep. Een groep is een verzameling van transformaties waarop een binaire operatie is gedefinieerd die voldoet aan vier basisvoorwaarden: associativiteit, het bestaan van een identiteitselement, het bestaan van inverse elementen, en de sluitingseigenschap. Er zijn structuren zoals het vectorieel product die niet niet associatief zijn. Ik vroeg aan chat of er symmetrieen zijn die niet associatief zijn, ze sprak van quasigroepen en octonionen. In snaartheorie zou er soms van gebruik gemaakt worden, maar daar ken ik niets van.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
vijv
Artikelen: 0
Berichten: 872
Lid geworden op: wo 09 sep 2020, 14:39

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Wnvl1,

Bedankt voor je reactie. Misschien om misverstanden te vermijden. Ik ben bekend met groepentheorie. maar wil dieper ingaan op het waarom van de axioma's sluiting, eenheidselementen en inversie is makkelijk te vatten maar bij associativiteit heb ik een stemmetje in mijn achterhoofd dat zegt dat ik hier de diepere betekenis niet helemaal vat. Vandaar mijn vraag.
flappelap
Artikelen: 0
Berichten: 1.791
Lid geworden op: za 30 dec 2017, 10:49

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

vijv schreef: wo 15 okt 2025, 08:09 Wnvl1,

Bedankt voor je reactie. Misschien om misverstanden te vermijden. Ik ben bekend met groepentheorie. maar wil dieper ingaan op het waarom van de axioma's sluiting, eenheidselementen en inversie is makkelijk te vatten maar bij associativiteit heb ik een stemmetje in mijn achterhoofd dat zegt dat ik hier de diepere betekenis niet helemaal vat. Vandaar mijn vraag.
Ik zie groepentheorie ook als een abstractie van het uitvoeren van transformaties. En dan is associativiteit heel natuurlijk, als je b.v. naar rotaties kijkt.

Maar misschien dat er ook toepassingen zijn waarbij je die associativiteit laat varen. Dat gebeurt immers ook bij b.v. uitproducten tussen vectoren. Voor groepen ben ik echter nooit zoiets tegengekomen wat handig is in de natuurkunde (waar ik groepentheorie voor heb bestudeerd).
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.732
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Ik denk dat je de vraag dan ook niet kan beantwoorden. De symmetrieën van de natuur worden beschreven door groepsstructuren die associatief zijn. Je kan dat alleen maar vaststellen. Dat is te fundamenteel om er nog een diepere verklaring voor te vinden.
Chatgpt kan wel een paar exotische 'symmetrieën' opsommen die niet associatief zijn, maar dat zijn zaken waar de meeste leden op dit forum (zoals ik) nog nooit van gehoord zullen hebben.
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
vijv
Artikelen: 0
Berichten: 872
Lid geworden op: wo 09 sep 2020, 14:39

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Eentje van chatgtp om over na te denken :

"Associativiteit = topologische invariantie van samenstelling"
Gebruikersavatar
wnvl1
Artikelen: 0
Berichten: 5.732
Lid geworden op: di 20 jul 2021, 21:43

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Dat gaat dan over Lie groepen veronderstel ik?
Bij het opstellen van mijn bijdragen maak ik regelmatig gebruik van AI als hulpmiddel voor analyse en formulering
flappelap
Artikelen: 0
Berichten: 1.791
Lid geworden op: za 30 dec 2017, 10:49

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

Er is overigens de laatste jaren wel wat te doen om zogenaamde "gegeneraliseerde symmetrieën", zie b.v.

https://www.quantamagazine.org/a-new-ki ... -20230418/

Je moet me de details niet vragen, maar blijkbaar zijn er aanwijzingen dat de huidige notie van symmetrie wel eens te beperkt zou kunnen zijn.
vijv
Artikelen: 0
Berichten: 872
Lid geworden op: wo 09 sep 2020, 14:39

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

wnvl1 schreef: wo 15 okt 2025, 23:41 Dat gaat dan over Lie groepen veronderstel ik?
Neen over functies op topologische ruimtes

ads

Steun Sciencetalk Samsung Galaxy Tab A11 Plus - Wi-Fi - 256GB - Silver + 1 jaar extra garantie

Samsung Galaxy Tab A11 Plus - Wi-Fi - 256GB - Silver + 1 jaar extra garantie

Bekijk product

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - 75 euro - HiepHiep

bol cadeaukaart - 75 euro - HiepHiep

Bekijk product

Steun Sciencetalk MSI MAG 242C - Full HD Curved Gaming Monitor - 180hz - 24 inch

MSI MAG 242C - Full HD Curved Gaming Monitor - 180hz - 24 inch

Bekijk product

vijv
Artikelen: 0
Berichten: 872
Lid geworden op: wo 09 sep 2020, 14:39

Re: Groepen , abstractie van symmetrie of niet

flappelap schreef: do 16 okt 2025, 09:40 Er is overigens de laatste jaren wel wat te doen om zogenaamde "gegeneraliseerde symmetrieën", zie b.v.

https://www.quantamagazine.org/a-new-ki ... -20230418/

Je moet me de details niet vragen, maar blijkbaar zijn er aanwijzingen dat de huidige notie van symmetrie wel eens te beperkt zou kunnen zijn.
Interessant.
Wat ik er van begrepen heb is dat de symmetrieen waar we vertrouwd mee zijn een groepsstructuur hebben, dit wil zeggen dat ze associatief zijn, een eenheidselement en invers element hebben.
Blijkbaar zijn er ook nog symmetrien die niet associatief zijn, of in een ander geval geen inverse hebben.

Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Terug naar “(Lineaire) Algebra en Meetkunde”

Sciencetalk: Leer, deel of groei. Volg of geef een cursus op Sciencetalk!