Herkomst vrijmetselarij

[Alexander Hartmans]

De vrijmetselarij is een organisatie met als doel de mens aan zichzelf te laten werken, zodat deze hoe langer meer kan gaan betekenen voor heet geheel. Vrijmetselaren proberen antwoorden te vinden op de vragen wat mensen en volken vereent en zij trachten weg te nemen wat de geesten de gemoederen verdeelt.

Sinds wanneer bestaat de vrijmetselarij, ik heb eens het jaar 1499 gezien, maar volgens mij is dit ouder dan ik denk en vanwaar is de vijmetselarij afkomstig. Zijn er tevens ook voorbeelden te vinden in historisch opzicht, dat de vrijmetselarij voor mekaar heeft gekregen, of grote invloed heeft gehad?

[Stephaan]

Google geeft sites onder andere over de geschiedenis van "vrijmetselarij" als je dat woord intikt.

[Boaz]

Even snel dan;

Officieel ontstaan in Engeland begin 1700 en in Nederland in 1734. Voor de oorspong vind je meerdere verklaringen. De meest gehoorde is dat de vrijmetselarij is ontstaan vanuit de katadralenbouw. Vandaar ook de metafoor met stenen, leerling/gezel/meetser, werkplaats, etc. De naam vrijmetselaar is afkomstig van het engelse free-mason wat weer kort is voor freestone mason. Zo werd vroeger de steenhouwer genoemd die uit steengroeven gehouwen ruwe steenblokken bewerkte tot bruikbare en mooi gevormde bouwstenen voor grote bouwwerken.

Andere verklaring is een afsplitsing van de tempeliers of een voortzetting in andere vorm. De vrijmetselarij is een mysterieschool zoals ook de ritus van de oude Egyptenaren en achtereenvolgens de school van Pythagoras, Socrates en Plato, het oerchristendom, de gnosis, de katharen, de rozenkruisers. En ergens daartussen dan nog de tempeliers en vrijmetselaars. Er zijn er nog meer, maar dit zijn de bekendste. De overeenkomsten tussen de methodes en riten/ritualen is groot, vandaar dat ook wel gedacht wordt dat het één een voortzetting is van het ander of dat ze met elkaar verstrengeld zijn.

Historisch voorbeeld: Amerika (de grondleggers/oprichters waren voor het merendeel vrijmetselaar)

Klein detail, ik ben vrijmetselaar, voor vragen daarover, ik kan de meeste wel beantwoorden.

Algemene info: www.vrijmetselarij.nl

[Anonymous]

Ehhhh ja...

Ok ik zou de vrijmetselaars iets graag iets minder in het occulte willen trekken. In principe is het gewoon een groep mensen die al voor de grote revoluties volgens een "verlichte" denkwijze handelden. De enige rede dat ze dus geheime bijeenkomsten organiseerden was omdat het toen niet door de aristocratische en/of absolute heersers getolereerd werd deze nieuwe ideeen over het leven te verkondigen. De idealen van de vrijmetselaars zijn allang niet meer zo bijzonder in onze moderne tijd.

-$tijn

[Boaz]

Ehhhh ja...

Ok ik zou de vrijmetselaars iets graag iets minder in het occulte willen trekken. In principe is het gewoon een groep mensen die al voor de grote revoluties volgens een "verlichte" denkwijze handelden. De enige rede dat ze dus geheime bijeenkomsten organiseerden was omdat het toen niet door de aristocratische en/of absolute heersers getolereerd werd deze nieuwe ideeen over het leven te verkondigen. De idealen van de vrijmetselaars zijn allang niet meer zo bijzonder in onze moderne tijd.

-$tijn

Waar zit het occulte precies? En welke idealen zijn niet meer zo bijzonder? De intolerantie kwam overigens niet direct uit de hoek van aristocratische heersers alswel uit de richting van de kerk.

[Knownothing]

Moet er niet een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen de historische oorsprong van de vrijmetselarij in de 17e-18e eeuw en de 'wortels' in een ver verleden die sommige oprichters en leden zich toedichtten?

Ik denk hier bij oorsprong specifiek aan de min of meer geheime/geheimzinnige genootschappen of broederschappen van vrijdenkers of zogenaamde 'libertijnen' die bijvoorbeeld rondom de herenclubs en coffeehouses in het achttiende-eeuwse Engeland ontstonden.

Wat dateert van voor de 17e eeuw kunnen we volgens mij onmogelijk als 'onstaan' van de vrijmetselarij aanduiden, eventueel wel als 'inspiratie' ervan. Net zomin als dat we de Antieke cultuur als ontstaan van het humanisme kunnen aanduiden.

Vraagjes aan Boaz, maar dan persoonlijk: in België heb je vier belangrijke types van vrijmetselarij, hoe zit dat bij jullie? (Meningsverschillen over de 'Opperbouwmeester' bijvoorbeeld?)

Je hebt ook een typisch onderscheid tussen mensen die openlijk lid zijn van een loge en andere die het om gelijk welke reden privé houden: hoe evalueer jij dat? (Ik geloof dat de algemene regel is dat iedereen zelf moet uitmaken of hij zijn lidmaatschap bekend wil maken).

[Boaz]

Wat dateert van voor de 17e eeuw kunnen we volgens mij onmogelijk als 'onstaan' van de vrijmetselarij aanduiden

Ik zei ook niet ontstaan van voor de 17de eeuw, maar een afsplisting van... maar dat terzijde. De officiele 'leer' is de kathedralenbouw.

Vraagjes aan Boaz, maar dan persoonlijk: in België heb je vier belangrijke types van vrijmetselarij, hoe zit dat bij jullie? (Meningsverschillen over de 'Opperbouwmeester' bijvoorbeeld?)

Vrijmetselarij is nogal breed. Ik zou niet zeggen dat wij vier types hebben. Er zijn veel graden waar in gewerkt word, zo'n 90 graden, waarvan de eerste 33 het meest bekend zijn. Dat zijn allemaal zogenaamde 'rode' graden, ofwel een soort specialisaties. De basisgraden zijn altijd blauwe graden. Je moet eerst de drie basisgraden hebben doorlopen om vervolgpaden in te kunnen slaan.

De opperbouwmeester is vrij te interpreteren. Gelovigen zien daar god in, anderen een eenheid, weer anderen een sturende wet, etc. Met opperbouwmeetser (The great architect in het engels) wordt slechts datgene aangeduid wat ons heelal en zijn inhoud vorm heeft gegeven. Dat mag dus een natuurkundige wet zijn of god, dat is de (nederlandse) vrijmetselarij om het even.

Je hebt ook een typisch onderscheid tussen mensen die openlijk lid zijn van een loge en andere die het om gelijk welke reden privé houden: hoe evalueer jij dat? (Ik geloof dat de algemene regel is dat iedereen zelf moet uitmaken of hij zijn lidmaatschap bekend wil maken).

Je hebt het goed verwoord. Het is dus niet verboden bekend te maken dat je V.m. bent. Nog sterker, na elke bijeenkomst wordt ons op het hart gedrukt ons te doen kennen als vrijmetselaar. M.a.w., spread the word. Dat heeft niet als doel ledenwerving. Daar doen we niet aan en is zelfs 'not done'.

Het heeft slechts tot doel mensen aan te zetten tot denken. Maar ieder zijn eigen weg. Overigens zal geen v.m. hetzelfde antwoord geven op je vragen. Als we ons als v.m. ergens van bewust zijn is het wel de vrije interpretatie, de onbekende werkelijkheid, en de subjectiviteit van ervaring. Niemand heeft de waarheid in pacht, en daarom is ieders mening en idee evenveel waard. Deze laatste woorden gelden in dit geval voor de laatste alinea.

[OneStepForward]

Ik vraag me toch af hoe bepaalde doomdenkbeelden en paranoïde verhalen als:

- Vrijmetselarij hebben de VS of zelfs de wereld in hun macht

- Vrijmetselarij staat in verband met satanisme

De Iluminatie is een voorberijding om de macht over te nemen

Etc.

Hoe is dit alles zo tot stand gekomen vraag ik me af.

Omdat het iets miserieus is en mensen dus al snel dingen gaan denken?

Of heeft de Vrijmetselarij zelf ook wat van die geruchten de wereld in geholpen?

[Boaz]

De grondleggers van de VS waren vrijmetselaren en veel machthebbers in Amerika zijn vrijmetselaar, maar daarmee hebben de vrijmetselaren de VS niet in hun macht. Net zoals veel vrijmetselaren in nederland ook bij de Lions of Rotary zitten. Hebben ze daarmee de Rotary overgenomen? Welnee, die mensen zoeken verdieping én een (zakelijk) netwerk.

Satanisme is moeilijk te definieren. Zoals elders al eens bediscussieerd, is satanisme oorspronkelijk te zien als verlichting. Vandaar ook het synoniem lucifer voor satan. Lucifer betekend 'brenger van licht'. In die context zou vrijmetselarij gezien kunnen worden als satanisme. Vrijmetselaren 'zoeken naar het licht', een metafoor die je zelf uit mag leggen. Maar denk daarbij aan 'de verlichting' van een paar eeuwen terug.

De illuminati zijn net als in het boek van Dan Brown moeilijk te vinden. Ook binnen de vrijmetselarij zijn er mensen die geloven dat ze bestaan en dat Bush met vrienden daar lid van is. Ze nemen dan dus niet de macht over, die hebben ze al. Illuminati en vrijmetselarij zijn totaal verschillende organisaties die niets met elkaar te maken hebben.

De geheimen van de vrijmetselarij zijn niet alleen geheim voor de buietnwereld, maar ook voor veel metselaren zelf. Er is nl geen definitie van wat die geheimen dan wel zijn. Er is wel een geheimhoudingsplicht. Alles wat binnen de 'loge' gezegd wordt, dient daar ook te blijven. Maar til er niet te zwaar aan. Het klinkt heftiger dan het is. We bespreken geen politiek en geen godsdienst aangezien dat gevoelige onderwerpen zijn. Ons doel is meer inzicht te krijgen en niet om elkaar te overtuigen. Er vindt dus ook geen discussie plaats maar gedachtenwisseling. En discussie ontstaat al snel bij gevoelige onderwerpen.

De vrijmetselarij heeft niet zelf de geruchten de wereld in geholpen. Er zijn altijd mensen die overal wat in zien. Ik kan net zo makkelijk zeggen dat Bush zelf die vliegtuigen het WTC in heeft gestuurd. Ik kan daar zelfs nog wel aannemelijke argumenten voor verzinnen. Er zijn ook mensen die geloven dat Amerika zelf tsunami's maakt en aardbevingen veroorzaakt. Nou denk ik dat ze veel kunnen, maar dat zal ik ze niet aanrekenen. En het is altijd makkelijk schreeuwen zonder te weten waar het over gaat. Er zijn massa's informatie te vinden over de vrijmetselarij, op het internet, in bibliotheken en via bronnen als deze. We hebben niets te verbergen, maar dat wil de (bij)gelovige mens liever niet geloven. Het is leuker daar een smeuig verhaal over te verzinnen...

[Anonymous]

Waar zit het occulte precies? En welke idealen zijn niet meer zo bijzonder? De intolerantie kwam overigens niet direct uit de hoek van aristocratische heersers alswel uit de richting van de kerk.

Het occulte zit hem in dat gedoe over duistere rituelen en wereldoverheersingscomplotten, de idealen van de verlichting (de idealen die iedereen nu normaal vindt), en toen was kerk en staat nog niet gescheiden dus was de absolute heerser of het aristocratisch machtsbestel direct verbonden met de kerk.

-$tijn

[Boaz]

Waar zit het occulte precies? En welke idealen zijn niet meer zo bijzonder? De intolerantie kwam overigens niet direct uit de hoek van aristocratische heersers alswel uit de richting van de kerk.

Het occulte zit hem in dat gedoe over duistere rituelen en wereldoverheersingscomplotten, de idealen van de verlichting (de idealen die iedereen nu normaal vindt), en toen was kerk en staat nog niet gescheiden dus was de absolute heerser of het aristocratisch machtsbestel direct verbonden met de kerk.

-$tijn

We hebben (voor de buitenstaander) vage rituelen, dus dat klopt. De complotten, tsja.... De idealen van de verlichting vind ik een erg vage term. Als je bedoelt afrekenen met heersende dogmatische geloofsovertuigingen, dan is dat idd normaal geworden. Maar vrijmetselarij gaat wel verder dan dat. Want ook de wetenschap wordt niet blind geaccepteerd. Hoewel de loge waar ik lid van ben vrij veel wetenschappers bevat, is de vrijmetselarij geen groep die vanuit een wetenschappelijk perspectief de wereld benaderd, maar meer vanuit een filosofische hoek. En dat is wel een verschil met 'de idealen die iedereen nu normaal vind'.

Wat betreft de intolerantie, kerk en staat waren idd niet gescheiden, maar de intolerantie was niet politiek van aard, hooguit gedeeltelijk. Dat was wat ik bedoelde te zeggen. Overigens was dat niet per sé de reden van geheimhouding. Vrijwel alle mysterie scholen door de eeuwen heen waren gesloten, dus geheim. Maar dat heeft een eigen reden.

[Anonymous]

Ok, maar het ging over de herkomst, en daar heeft wat jullie NU doen dan niet veel meer mee te maken dan als je het mij vraagt.... Ik bedoel, het is toch gewoon een hobby-club geworden, het is toch allang geen geheim genootschap meer die er een serieuze wereldverbeterende agenda op nahoudt of wel?? Ik bekijk de wereld ook vanuit filosofisch perpectief, en ik denk dat sinds de belangrijke veranderingen die plaatshadden dankzij grote denkers als Locke, Montesqieu, Rousseau en Voltaire (die wellicht zelf vrijmetselaars geweest zouden kunnen zijn) de vrijmetselarij gewoon niet meer uniek is zoals dat was, omdat de ideeen van deze "verlichte denkers" bijna identiek waren aan de ideeen van de vrijmetselarij in die tijd. Juist die ideeen maakte volgens mij de vrijmetselarij iets heel speciaals, wat het nu dus niet meer is. En als je niet weet wat ik bedoel met "idealen uit de verlichting" dan zou ik me nog maar eens wat meer of verder verdiepen in de herkomst van de vrijmetselarij waar je ook nog eens zelf lid van bent.

-$tijn

[Boaz]

En als je niet weet wat ik bedoel met "idealen uit de verlichting" dan zou ik me nog maar eens wat meer of verder verdiepen in de herkomst van de vrijmetselarij waar je ook nog eens zelf lid van bent.

Tuh, tuh, nou niet gelijk hoog van de toren blazen. Mijn vragen suggereren niet dat ik niet zou weten wat 'onze' idealen zijn. Maar jij suggereert het allemaal precies te weten. Het zijn wel min of meer de idealen die uit die tijd stammen, maar ik zie ze niet echt terug in onze huidige samenleving zoals jij suggereert. Daarom mijn vragen wat volgens jou dan die idealen zijn. Je mag gerust van me aannemen dat ik heel wat boeken over vrijmetselarij en zijn herkomst heb gelezen. Daar komt bij dat één van onze broeders (helaas recentelijk overleden) jaren eindredacteur is geweest van een stichting (ritus en tempelbouw) die als enige doel heeft de historie en authenticiteit van de vrijmetselarij te onderzoeken en waarborgen. Dat is een uitermate betrouwbare bron van informatie. Deze man, de stichting (waar ik regelmatig uitgaven van krijg), plus een aantal respectabele boeken hebben mij meer dan voldoende inzicht gegeven in de achtergronden van de vrijmetselarij. Ik zou graag van jou horen wat je precies denkt over die idealen en wat de vrijmetselarij doet/voorstelt.

Ok, maar het ging over de herkomst, en daar heeft wat jullie NU doen dan niet veel meer mee te maken dan als je het mij vraagt....

Dat is dus een verkeerd uitgangspunt. De vrijmetselarij is geen specifiek conservatief genootschap, maar wel een traditioneel genootschap. De grondwaarden en het streven van de metselaren is onveranderd door de loop der eeuwen. Nog sterker, de gebruiken, teksten en uitgevoerde ritualen zijn overal ter wereld hetzelfde. En niet alleen maar hetzelfde, maar sterk overeenkomstig met riten en uitgangspunten die teruggaan tot de oude egyptenaren. Waarmee ik dus niet zeg dat we daar onze wortels hebben...

Het is nog wel degelijk een geheim genootschap in die zin dat wat we daar precies doen, de riten en gedachtenwisselingen, niet voor niet-ingewijden beschikbaar is.

het is toch allang geen geheim genootschap meer die er een serieuze wereldverbeterende agenda op nahoudt of wel?

Normaal gesproken post ik nu: "Waarom denk je dat?". Maar om je voor te zijn wil best wel gelijk vertellen dat dat dus nog steeds het geval is. Het streven is een betere wereld. En hoe cliche, die begint bij jezelf. Daar begint dus ook de vrijmetselarij. Een hobbyclubje is niet de meest vleiende term en ik zou zelf ook de voorkeur geven aan een andere titel, maar als dat de naam is waar je je goed bij voelt vind ik dat prima. Het is een vrij serieuze club mensen (niet overal en niet allemaal) die een oprechte poging doet antwoorden te vinden op vragen die meer filosofisch van aard zijn. Boeken als de 'Galaxy to the highway' zijn boeken die een beetje de manier van denken aangeven. Het antwoord is 42... Veel tussen de regels, beetje humor en een open mind voor onwaarschijnlijke dingen. De grot van plato is nog een mooi voorbeeld hoe er binnen de metselarij 'gewerkt' wordt.

Maar nogmaals, van metselaar tot metselaar verschillen de ideeen en opvattingen over wat vrijmetselarij is, wat het zou moeten zijn en waar de wortels liggen. Maar mede dat is iets wat me aantrekt, de vrijheid.

[Knownothing]

Die graden, was niet specifiek waar ik op doelde. De Belgische vrijletselarij is verdeeld in 4 organisaties die min of meer vijandig tegenover elkaar staan, hun meningsverschillen betreffen (oppervlakkig?) vooral het lidmaatschap van vrouwen en (dieper?) de plaats van de Opperbouwmeester. Eén van hen heeft de Opperbouwmeester bijvoorbeeld volledig uit hun statuten geschrapt.

Over de vermeende relaties met satanisten: google eens naar het verhaal van Leo Taxil en lach u een kriek

[Boaz]

Die graden, was niet specifiek waar ik op doelde. De Belgische vrijletselarij is verdeeld in 4 organisaties die min of meer vijandig tegenover elkaar staan, hun meningsverschillen betreffen (oppervlakkig?) vooral het lidmaatschap van vrouwen en (dieper?) de plaats van de Opperbouwmeester. Eén van hen heeft de Opperbouwmeester bijvoorbeeld volledig uit hun statuten geschrapt.

Dat klinkt heftig. Nee, er is niet zo'n sterke verdeling binnen de nederlandse vm. Het is wel zo dat er mannen bij zijn die de vrouw in dit soort organisatie's niet ziet zitten. Er is ook een vrouwelijke 'vrijmetselarij', 'de oude weefsters' en een gemengde 'Le Droit Humain' (voor degenen die geen frans spreken, het recht van de mens. Ontstaan uit een ruzie van vm die de vrouw wel wilden toelaten in hun loge in Parijs, en dat ook deden. Daarmee hun erkenning als loge verloren en op die manier een nieuwe stroming vormden. Maar dat terzijde.)

Er is voor zover ik weet geen discussie gaande over de plaats van de opperbouwmeester. Het schrappen uit de statuten klinkt mij dusdanig drastisch in de oren dat zij dan geen vrijmetselarij meer zijn. Het is niet zo maar een grondslag in de vrijmetselarij, de vrijmetselarij is er op geënt. Waarbij de Engelse titel mij meer aanspreekt, The Great Architect.

Leo Taxil... En zo zijn er vele.