Iedereen heeft het wel eens meegemaakt. De thermometer geeft een best redelijke temperatuur aan, maar zodra je buiten komt voelt het ineens veel kouder. Het is dat nare gevoel dat je jas niet genoeg bescherming biedt en dat de kou rechtstreeks door je kleding heen kruipt. Zeker op vochtige dagen lijkt de kou overal te zitten, alsof de lucht zelf je langzaam afkoelt. Je merkt het tijdens een wandeling, maar ook gewoon als je een paar minuten buiten staat te wachten. Wat de cijfers op het weerbericht ook zeggen, je lichaam ervaart iets heel anders. Dat komt omdat vochtige lucht je warmte sneller weghaalt en kleding minder goed isoleert zodra het klam wordt. Het gevolg is dat je het niet alleen sneller koud krijgt, maar dat die kou ook langer blijft hangen. Hoe dit precies werkt en waarom het verschil zo groot kan zijn, is eigenlijk best interessant.
Een ander voorbeeld van een fabeltje (of feit?): word je ziek als je met nat haar in de kou loopt? (Universiteit van Nederland)
Warmteverlies door vochtige lucht
Water kan ontzettend veel warmte opnemen. Daardoor onttrekt vochtige lucht sneller warmte aan je lichaam dan droge lucht. Je merkt dat vooral tijdens een mistige dag of wanneer de lucht zwaar en vochtig aanvoelt. Je lichaam verliest dan ongemerkt meer warmte, waardoor het kouder lijkt dan het werkelijk is. Dit effect is minder groot bij extreem lage temperaturen, omdat koude lucht simpelweg minder waterdamp kan bevatten. Toch kan een graad of vijf bij hoge luchtvochtigheid soms kouder aanvoelen dan een droge dag met temperaturen rond het vriespunt. Op zulke momenten is het fijn om goed voorbereid naar buiten te gaan. Een regenjas voor dames met een ademende maar waterdichte laag kan helpen om die extra kou wat beter te trotseren. Want hoewel vochtige lucht niet te vermijden is, kun je jezelf wel beter beschermen tegen het warmteverlies dat het veroorzaakt.
Waarom kleding soms niet meer helpt
Vochtige lucht kan ervoor zorgen dat kleding sneller nat of klam wordt. Zodra de stof zijn isolerende werking verliest, ontsnapt je lichaamswarmte veel sneller naar buiten. Iedereen die wel eens met een natte jas of broek heeft gelopen, weet hoe snel je dan begint te rillen. Bij droge lucht blijft kleding meestal beter zijn werk doen, omdat de stof niet verzadigd raakt en de luchtlaag tussen de vezels goed blijft isoleren. Een goede regenjas is daarom geen overbodige luxe. Niet alleen om droog te blijven tijdens een bui, maar ook om te voorkomen dat de kou via vochtige kleding je lichaam bereikt. Zeker tijdens wandelingen of fietstochten merk je direct verschil tussen een jas die vocht doorlaat en eentje die je warm en comfortabel houdt.
Wind maakt het nog kouder
Vaak gaat een vochtige dag ook nog eens samen met wind. Die combinatie zorgt ervoor dat de warme luchtlaag rond je lichaam wordt weggeblazen. Dit fenomeen staat beter bekend als de gevoelstemperatuur. Zelfs bij windstil weer voelt vochtige lucht al onaangenaam koud, maar met een beetje wind koelt je lichaam nog sneller af.
Zon als redding
Droge, koude dagen zijn vaak zonniger omdat er minder vocht in de lucht zit om wolken te vormen. Zodra de zon doorbreekt, warmt je huid direct op en voelt de omgeving een stuk aangenamer. Het contrast tussen een sombere mistige dag en een heldere winterdag is daardoor groot, zelfs als de thermometer dezelfde waarde aangeeft.
