Freshman schreef:
Bestaat er een (on)geschreven regel die je kunt hanteren voor de opbouw van een argument zodat je overzichtelijk je standpunt kunt overbrengen, zoals bijvoorbeeld:
- Onderwerp
- Inleiding
- Verdieping
- Conclusie
- Bronvermelding
Dat is op zich een prima structuur, maar je kunt er wat zaken uit weglaten of op een andere manier toepassen. Wat je hier opschrijft is de structuur die geschreven artikelen zoals betogen en essays hebben. Een argument in een discussie zal dezelfde opbouw hebben, alleen is het benoemen van het onderwerp niet nodig, en de inleiding kan kort zijn of ook weggelaten worden. Bronvermeldingen zijn zeker op zijn plaats, maar hoeven niet als formeel bronnenoverzicht aan het eind van het argument. Deze verschillen komen voort uit het feit dat een betoog of essay "eenrichtingsverkeer" is, terwijl een discussie zich kenmerkt door interactie. Het onderwerp ligt al vast, en de inleiding wordt gevormd door de eerder gegeven argumenten. Uiteraard kan daar nog wel in een paar zinnen naar worden verwezen, zodat de setting van het nieuwe argument duidelijk wordt.
Dat wat bij een betoog of een essay onder het kopje verdieping valt, heeft in een argument in de discussie de vorm van
uitgangspunten, die aan elkaar worden gepraat of geschreven, en waaruit een
conclusie volgt.
Een helder argument kenmerkt zich door het benoemen en bespreken van die uitgangspunten, en het eenduidig formuleren van een conclusie die op logische wijze uit de uitgangspunten volgt. De uitgangspunten moeten op feiten zijn gebaseerd - anders reduceert de onderbouwing zich uiteindelijk tot niets meer dan "dat vind ik nu eenmaal". Om te ondersteunen dat je je daadwerkelijk baseert op feiten kan het handig of zelfs nodig zijn om een bronvermelding te geven.
Of het handig is, of nodig, hangt af van de context. In een gesproken discussie kan een uitgebreide bronvermelding afleiden van de inhoud. Je kunt dan volstaan met een beknopte verwijzing. In een geschreven discussie is het altijd mogelijk om de verwijzing op te nemen in een voet- of eindnoot.
In sommige gevallen is een bronvermelding overbodig, bijvoorbeeld wanneer de genoemde feiten als algemeen bekend mogen worden verondersteld.
Maar belangrijker dan de precieze manier van bronvermelding is dat je je in de argumentatie baseert op bronnen. Baseer je ook vooral op
primaire bronnen. Een voorbeeld: Stel dat je een discussie voert over het associatieverdrag met Oekraïne, waar binnenkort een referendum over is. Op internet en talloze andere media zijn tal van artikelen te vinden: achtergrondartikelen, columns, nieuwsberichten, noem maar op. Je kunt die artikelen prima gebruiken om aan achtergrondinformatie te komen. Maar wanneer de discussie over het verdrag zelf gaat, is het (enkel) van belang wat in het verdrag zelf concreet staat geschreven.
Wanneer het om een geschreven discussie gaat, kan het volgende helpen om structuur aan te brengen: Schrijf eerst op wat je in je gedachten hebt. Lees vervolgens dat wat je hebt geschreven kritisch, en probeer de gedeeltes te analyseren: Is deze zin een inleiding? Is het een uitgangspunt? Is dit een conclusie? Zet vervolgens alle uitgangspunten bij elkaar, en denk na over een logische volgorde.
Schrijf de conclusie helemaal op het eind. Laat zien dat het een conclusie is, door het gebruik van woorden als
hieruit volgt... of
dus. Als alternatief kun je beginnen met je conclusie. Die heeft dan de vorm van een stelling, die je gaat toelichten. Dit kan prima werken, maar vereist een wat andere schrijfstijl. Het risico bestaat dat de conclusie verloren raakt tussen het inleidende gedeelte en de toelichting. Als je wil oefenen in het helder discussiëren is die vorm nog niet aan te raden.
Het bovenstaande stuk kun je ook zien als een argument in een discussie. Kijk er eens kritisch naar: zie je in het bericht de structuur die ik voor een argument schetste? Zitten er tekortkomingen in? Zo ja, wat zou je anders doen?