Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Weergave uitklappen Voorafgaande berichten: Diffractie door een zijden doekje

Re: Diffractie door een zijden doekje

door jkien » ma 02 jan 2023, 17:05

Ook bij fijne vitrage is diffractie waarneembaar met het blote oog. Ik heb een lichtsnoer met gekleurde leds gefotografeerd door 'extra fijne' vitrage, van 3 draden per mm. De leds zijn hier bijna puntbronnen. Het blauwe diffractiepatroon is compacter dan het rode diffractiepatroon, omdat blauw licht een kleinere golflengte heeft. De gemeten hoek tussen de diffractiestippen komt overeen met de berekende waarde, θ = λ / d.

vitrage2
Diffractiepatroon van puntbronnen gezien door 'extra fijne' vitrage; en een vergroot beeld van het vitrageweefsel.

vitrage_laser
Op de muur geprojecteerd diffractiepatroon van een rode laserbundel die door de vitrage schijnt.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door Xilvo » wo 11 nov 2020, 11:04

jkien schreef: di 10 nov 2020, 23:10 In een voorafgaande opgave werd gegeven dat wit licht een gemiddelde golflengte van 590 nm heeft. (1)
Ik had nog niet in de link gekeken. In de vorige opgave staat inderdaad 589,3 nm, maar daar gaat het over natrium licht.
Het lijkt of informatie over de golflengte in de opgave van de koplampen ontbreekt.
Zijn er ooit (op grotere schaal) natriumlampen als koplampen van auto's gebruikt?

Het is natuurlijk verder niet belangrijk, maar het maakt me nieuwsgierig wat er nu bedoeld wordt.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door jkien » wo 11 nov 2020, 10:53

Je hebt gelijk, het klopt alleen met een golflengte van precies 500 nm. Of het 5e orde beeldje is hetzelfde als het 4e orde spectrum, want het centrale 1e orde beeldje is geen spectrum.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door Xilvo » wo 11 nov 2020, 09:30

Klopt het sommetje dan wel?

Re: Diffractie door een zijden doekje

door jkien » di 10 nov 2020, 23:10

In een voorafgaande opgave werd gegeven dat wit licht een gemiddelde golflengte van 590 nm heeft. (1)

Re: Diffractie door een zijden doekje

door Xilvo » di 10 nov 2020, 22:33

Was de golflengte geen gegeven in de opgave?
Blijkbaar gaan ze uit van een golflengte van 500 nm.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door jkien » di 10 nov 2020, 22:20

Misschien had Minnaert een zijden paraplu; nylon paraplu's verschenen pas na de oorlog.

In boeken van 1900-1960 die zakdoektralies (handkerchief gratings) bespreken wordt vaak specifiek gezegd dat diffractie te zien is bij een zijden paraplu. Bovendien moet de lichtbron bijna puntvormig zijn, zoals een verre lantaarn, of een koolstofbooglamp (in 1900 kwam je zulke lampen tegen). Nooit wordt gezegd dat de zon een diffractiepatroon gaf, dus het aantal draden per mm van een zijden paraplu zal niet veel verschillen van de 4 per mm van een moderne paraplu. Sterker, een oefensommetje in "Fundamental Physics" uit 1943 luidt:
The headlamps of an automobile are 1 meter apart. The diffraction patterns produced when these lights are observed through a silk umbrella overlap. An observer 100 meters away notes that the fifth-order image of one light falls squarely on the other light. What is the spacing of the threads of the umbrella?
. Het antwoord staat erbij: 4 draden per mm.
Geoliede zijde was waterdicht en doorzichtig, blijkt uit onderstaande advertentie; en uit een tekst uit 1875: "een jong banaanblad wordt door verhitten boven vuur even dun, doorschijnend en ondoordringbaar voor water als geoliede zijde." (1)

oiled silk
1934 (2)

Re: Diffractie door een zijden doekje

door Xilvo » zo 08 nov 2020, 18:30

Met m'n huidige paraplu lukt het ook niet meer.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door Xilvo » zo 08 nov 2020, 15:07

jkien schreef: zo 08 nov 2020, 14:57 Dan herinner je je dus een paraplu waar je doorheen kon kijken, je kon de huizen en de bomen er doorheen zien, en je zag ze met dubbelcontouren, net zoals bij een tralie.
Nee, het was een zwarte paraplu en ik kon er niet doorheen kijken voor zover ik me herinner.
Alleen als je keek richting een heldere "puntbron" (lantarenpaal of iets dergelijks), dan kreeg je een stippenpatroon te zien als in jouw eerste bericht.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door jkien » zo 08 nov 2020, 14:57

Bijzonder. Een duidelijk interferentiepatroon betekent dat je minstens het 0e orde en 1e orde beeld van elk lichtpunt zag. Dan herinner je je dus een paraplu waar je doorheen kon kijken, je kon de huizen en de bomen er doorheen zien, en je zag ze met dubbelcontouren, net zoals bij kijken door een tralie.

Ik herinner me alleen ondoorzichtige paraplu's. Afgezien van paraplu's van doorzichtig pvc, maar die gaven geen dubbelbeelden.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door Xilvo » zo 08 nov 2020, 10:53

Ik ga ook eens kijken wat mijn huidige paraplu doet.

Ik weet dat ik vele tientallen jaren geleden duidelijke interferentiepatronen heb gezien, als ik door de paraplu naar een verre lichtbron keek.

Heel goed mogelijk dat intussen stof en/of nabehandeling veranderd is.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door jkien » zo 08 nov 2020, 00:18

Vandaag in het NRC schrijft Karel Knip in zijn rubriek 'Alledaagse wetenschap' over diffractie door zijden doekjes en paraplu's. (1) In Natuurkunde van het vrije veld, "dat intussen even onaantastbaar is als de Bijbel", vermeldt Minnaert het. Met een knipoog naar de lezer citeert Knip wat deze bijbel voorschrijft dat de waarnemer moet waarnemen:
Kijk door een droge paraplu naar een heldere lantaren, voldoende ver en daardoor puntvormig. U ziet een mooi buiging- en interferentiepatroon. Als de draden vertikaal en horizontaal gericht zijn, staan de buigingsbeelden in horizontale en verticale rijen gerangschikt. ... U ziet vermoedelijk door uw paraplu lantarens op alle afstanden. De kleine, ver verwijderde, vertonen een scherp buigingspatroon

Hoe zou het toch komen dat ik dat nooit waarneem bij paraplu's? De paraplu's van nu zijn vast op een of andere manier anders dan die van vroeger. Als ik door een paraplu in de richting van een puntvormige lichtbron kijk is dat een vage vlek van ongeveer 2°. Ik vermoed dat het verschil met vroeger is dat moderne paraplu's geimpregneerd zijn met een melkachtig middel dat de spleten tussen de draden opvult, wat het licht diffuus verstrooit, en wat interferentie verhindert. Ik heb wel eens harmisol gebruikt, dat was melkachtig. Je kunt met je mond op de paraplu er nauwelijks lucht doorheen blazen, dat wijst er ook op dat de spleten opgevuld zijn. In de tijd van Minnaert was dat blijkbaar nog niet het geval. Verre lantarens gezien door zijn paraplu zagen eruit als een puntbron, en zijn paraplu moest droog zijn.

combi
Links: voorwerpen zoals schroefjes zijn vrij goed zichtbaar als je er naar kijkt door het zijden doekje, al zijn de randen verdubbeld door de diffractie. Maar door een paraplu kun je geen enkel schroefje zien, de lichtverstrooiing is te sterk (niet weergegeven in deze afbeelding).

Re: Diffractie door een zijden doekje

door jkien » di 27 sep 2016, 00:17

Om te zien of de diffractie bij een paraplu magnifiek is heb ik lapjes geknipt uit diverse paraplu's. Alle lapjes hebben ongeveer 4 draden per mm, net als het zijden doekje. Maar het diffractiepatroon van die draden ontbreekt, er is geen stippenatroon met een tussenafstand van circa 0.13°. Er is alleen maar een vaag kruis van verstrooid licht, zonder duidelijke interferentieminima en -maxima. Dat kruis is zichtbaar als een laserbundel door de paraplu op de muur schijnt, en ook als je met het blote oog door de paraplu in de richting van een puntvormige lichtbron kijkt.

Onder de microscoop is te zien dat de platte weefdraad uit een tiental filamenten bestaat. De spleten tussen de weefdraden zijn 2x smaller dan bij het zijden doekje, daardoor halveert de intensiteit van het diffractiepatroon, maar dat zou nog wel zichtbaar zijn. Kennelijk is er een belangrijker, maar nog onbekend, verschil met het zijden doekje.

paraplu1
paraplu1 10571 keer bekeken
Links: op de muur geprojecteerd diffractiepatroon van groene laserbundel die door de paraplu schijnt, de bundel waaiert kruisvormig uit; rechts: microscoopbeeld van het parapluweefsel. Horizontale weefdraden bestaan uit 11 filamenten, verticale uit 15.

Waarschijnlijk is het weefsel polyester, veel paraplu's zijn van polyester.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door efdee » za 24 sep 2016, 00:26

Stof van een paraplu (geen plastic) doet het ook magnifiek.

Re: Diffractie door een zijden doekje

door jkien » zo 04 sep 2016, 15:58

Zijn het dan wellicht de haakjes van de baardjes?
Wellicht, maar in tekeningen wordt meestal het beeld geschetst dat haakjes op het distale deel van de baardjes haakjes zitten, niet op het proximale deel (de 'basis' van de barbule). Maar op de foto zag ik de stippen juist bij het proximale deel van de barbules.
hooklets
hooklets 10531 keer bekeken

Bovendien zouden haakjes zichtbaar moeten zijn op scanning electron microscopy (SEM) foto's van een duivenveer, haakjes worden niet onzichtbaar door het opdampen van een metaalfilm. Maar op SEM-beelden zijn de stippen onzichtbaar, zoals hier: 1

Misschien komen de stippen overeen met wat in de onderstaande anatomische tekening van een duivenveer "plaatjes" van de basis van de barbule wordt genoemd:
veer4
Bron van figuren: 2, 3