[quote="Michel Uphoff" post_id=1170004 time=1654289259 user_id=28644]Ik kom er dus op terug, maar het kan even duren.
[/quote]

Bij deze, zie de grafieken. Wat kunnen we daar nu uit destilleren?

[attachment=1]outgassing en premeabiliteit 1.jpg[/attachment]
[attachment=0]outgassing en premeabiliteit 2.jpg[/attachment]

Eerst maar meting 1,2,3 op de langere termijn. Er lijkt sprake te zijn van een vrijwel lineair traag oplopen van de druk. M.i. wijst dit op de permeabiliteit van het PMMA.

>> @Marko: Bij een volume van 10-4 m3 en "RT" ongeveer 2500 kJ/mol is de overeenkomstige druk minder dan een Pa.<<
Schatte Marko als ordegrootte per 100 seconden ongeveer 0,01 mbar. Dat is grofweg 1 mbar per 2,75 uur. Ik meet ruwweg 1 mbar in 40 uur, ruim een factor 10 lager. Maar de permeabiliteit lijkt mij dus inderdaad de oorzaak voor de lange termijn drukopbouw.

In de drie metingen waarin het snoertje van de thermistor een rol speelde lijkt mij de extra permeabiliteit van het snoertje zichtbaar. Als ik even heel grofweg calculeer en wat aannames doe:

- permeabiliteit van zacht pvc en pmma is ongeveer gelijk (klopt dat?)
- kunststof oppervlak snoertje: 2 aders 1,3 mm pvc met 0,3 mm koperkern, lengte 1 meter. Dan oppervlak ongeveer 50 cm[sup]2[/sup] bij gemiddelde wanddiameter van 0,8 mm
- wanddikte snoer 0,5 mm, dus 10 keer zo dun als de PMMA wand
- extra lek door de wand van het snoertje is dan ongeveer 3 keer zoveel als door het PMMA, wat in lijn met de metingen lijkt.

Wat betreft de korte termijn (tot zo'n 1000 seconden), zie ik wel wat effecten van de handelingen, maar echt overtuigend is het niet. En een goede verklaring waarom de druk ook na herhaaldelijk afpompen van het kennelijk uit het PMMA ontsnapte gas toch vrijwel onverminderd snel oploopt tot krap 4,5 mbar en dan stopt (op het permeabiliteitseffect na) heb ik niet. Invloed van de temperatuur lijkt er wel te zijn (test 6, wat hogere begindruk bij 42 graden ipv 23), maar ook dat is voor mij nog niet overtuigend.

Effecten veroorzaakt door een aanmerkelijke hoeveelheid water in het PMMA zie ik niet (dan zou ik een veel hogere dampdruk verwachten).'

Wie waagt zich aan een verklaring van deze waarnemingen , of heeft voorstellen voor vervolgmetingen?

doe eens een hoeveelheid kleine stukjes perspex in de ruimte (meet het volume), En kijk hoe de druk zich dan gedraagt.

Het tempo van vacumeren kan van invloed zijn agv afkoeling. Ook de buitentemperatuur moet zoveel mogelijk constant zijn.

Bij nader inzien (wanddikte van maar 5 mm) denk ik toch dat het voornamelijk de permeabiliteit is van perplex en de daarmee samenhangende "bulk diffusion" die dit gedrag veroorzaakt.

De nadelen beginnen overal met iets als:

"Het eerste nadeel van acryl is de [i]doorlaatbaarheid[/i] en ontgassing. Doorlatende materialen verspreiden lucht sneller door de wanden."

En dus

[quote]Zo duurt het maanden voordat ik een stabiel vacuüm bereik van 1 mbar.[/quote]

Opnieuw niet ontmoedigend bedoeld, maar ik ben bang dat dat nooit gaat lukken (met die afmetingen iig), o.a. vanwege allerlei genoemde effecten en met PMMA (en eventueel afhankelijk van de pomp).

En met een wanddikte van maar 5 mm (daar waar toch tenminste wel 20 mm vereist is, volgens mij .. en wat ik ook lees, en onafhankelijk van de inhoud is wat betreft difussie) en een druk van 1 mbar, kan ik me, vanwege de permeabiliteit dus, voorstellen dat dit vooral in het begin (zodra je de pomp uitzet) vrij snel gaat.

Oftewel:

[quote]Of is mijn perspex onder de 4,5 mbar gewoon te 'lek' (diffunderen van het gas)?[/quote]

Voornamelijk toch wel bij nader inzien (lijkt mij dan dus). Samengaand met absorbtie en desorptie uiteraard:

[attachment=0]302029.fig.001.jpg[/attachment]

En dan is PMMA ook nog totaal geen (poly)kristallijne materie, maar volledig amorf.

Het lijkt me iig wel zo logisch. Ik bedoel de 'permeatie-gasstroom' is evenredig met de drukgradiënt over de wanddikte en een materiaalafhankelijke 'permeatieconstante'.

(Of trouwens toch één of andere virtueel lek? Dat is soms erg moeilijk te achterhalen.)

Misschien heb ik het volledig mis, dat kan natuurlijk ook .. dat zou evengoed kunnen! ;)

Maar afhankelijk van wat je ermee wilt doen, zou ik de pomp aanlaten (ook al is dat niet milieuvriendelijk en zuinig).

Toevallig las ik zojuist dit: "Note: Due to the inherent permeability of plastic, these chambers will not maintain a stable vacuum level over extended periods. For long-term vacuum maintenance, leave vacuum pump connected and running."

Ik begrijp dit trouwens niet uit bericht 8:

[Quote]Het drukverschil is nauwelijks gewijzigd (0,999 bar naar 0,996 bar).[/quote]
Ik zie natuurlijk wel een drukverschil van ca. 3 mbar, maar bedoel je hier wat anders dan in de grafieken?

Van mijn eerdere bericht bedoelde ik met die laatste link trouwens op de eerste twee stukjes daar (maar bij erop klikken kom je meteen ergens onderaan het artikel) wat begint met:

"Bij het werken in ruwe (en middelzware) vacuümomstandigheden is er een fundamentele waarheid die moet worden geaccepteerd: geen enkele pomp zal aan al uw eisen of verwachtingen voldoen.

Daarom is het imperatief om de vereisten op te sommen waaraan absoluut moet worden voldaan, naast de vereisten die wenselijk (maar niet essentieel) zijn. En ...dat olieverontreiniging een probleem kan zijn."

En met oppervlakte diffusie bedoelde ik natuurlijk "bulk diffusion" (waarom bestaan allerlei termen vaak niet in het Nederlands? Jammer is dat vind ik.)

Alleen nu dacht ik dat ik in een van die links van jkien of Vincent (Interessant om te weten over "chocked flow" !! @Vincent) iets las over dat de "vacuüm geschiedenis" een grote rol kan spelen voor ontgassingssnelheden. Alleen ik kan het niet meer terug vinden. Zal ik gedroomd hebben.

[i]Daar ben ik nu persoonlijk namelijk in geïnteresseerd. Ik begrijp het wel oppervlakkig, denk ik: hoe vaker er een vacuüm gegenereerd is, dat dit het materiaal oppervlakte aantast, m.n. doordat het materiaal zelf ook een beetje "verdampt". En niet-polaire moleculen hebben een snellere desorptiesnelheid vanwege hun lagere bindingsenergie. Elk niet-polair molecuul dat het oppervlak verlaat, biedt een nieuwe adsorptieplaats. Deze nieuwe plaats kan worden ingenomen door een polair molecuul met een sterkere bindingsenergie en een lagere desorptiesnelheid.
Na verloop van tijd zal de concentratie van polaire moleculen aan het oppervlak toenemen, waardoor de kans op het ontstaan van defecten toeneemt. Zoiets, denk ik. En ook dit speelt vooral bij polymeer materialen. Als iemand hier meer over weet hoor ik het graag.[/i]

Ook wel grappig wat je met zo'n doorzichtige vacuüm vat kunt doen:

[url]https://youtube.com/playlist?list=PLGChXjTedCxfNf1QN5WgoFJ3rbeVaUprC[/url]

Alleen dat soort "experimentjes" zijn hiermee niet de bedoeling, begrijp ik.

Maar wat is eigenlijk wel het (uiteindelijke) doel als ik vragen mag? Daar ben ik erg nieuwsgierig naar!

PS. Als het mijn project was zou ik hier (van jkien's link en via hun youtube kanaal) contact mee opnemen, waarom niet?

https://www.sanatron.com/contact-us.php

(Of als het heel belangrijk was https://www.vacuumscienceworld.com/
raadplegen, waar wel heel veel informatie over vacuüm technologie staat, ook met een youtube kanaal, waar "How a molecule acts on a surface (in vacuum)" bijv. wel heel diep uitgelegd wordt. Maar dat is nogal high tech en geavanceerd allemaal.)

Nou. Een wat lang bericht (weer eens), waarbij ik eigenlijk maar weinig nieuws zeg. Maar goed .. Ik vraag me nu ook zelf vanalles af, zoals hoe lang een vacuüm van zo'n 7 mbar (?) stabiel blijft bij vacumeren van voedsel, en diepzinnige dingen mbt Henry's- en Fick's law en alles wat daarmee te maken heeft en weet ik t wat niet al.

(En zo gaat het nou altijd, dan zoek ik wat op en kom ik vanalles tegen en komt er vanalles in mij op wat ik graag wil weten :cry: , en als iemand vraagt "Hoe zit dit [i]precies[/i]?" dan wil ik er (als ik het interessant vind) achter komen ook ;) (ook al blijft het op afstand natuurlijk altijd wat gissen.))

Zeer benieuwd naar wat er uitkomt, of het toch gaat lukken en .. naja, het vervolg zeg maar.

[quote=wnvl1 post_id=1170010 time=1654293722 user_id=83230]
Kan ja blad 128 ook trekken aub, want nu missen we het slot.
[/quote]

Zeer uitgebreid hoofdstuk kan niet alles delen (legaal). Hier een voorbeeld van de laatste pagina hoofdstuk (word ook nog diafragma besproken):
[attachment=0]Vmax.jpg[/attachment]
[size=85]Bron: Basisboek vacuum techniek M. Suurmeijer, Th. Mulder, J. Verhoeven[/size]

Meer informatie:

Chocked velocity
Venturi Effect: [url=https://en.wikipedia.org/wiki/Venturi_effect]Wiki[/url].
De Lavel nozzle: [url=https://en.wikipedia.org/wiki/De_Laval_nozzle]Wiki[/url].

De laatste Lavel geeft zelfde vergelijking als uit boek:

[itex]v_e = \sqrt{\frac{TR}{M} \cdot \frac{2\gamma}{\gamma - 1} \cdot \left[1 - \left(\frac{p_e}{p}\right)^{\frac{\gamma - 1}{\gamma}}\right]}[/itex]

Met p=0 blijkbaar (niet gecontrolleerd):
[itex]v_{max}=v_{kr} \sqrt{\dfrac{\kappa+1}{\kappa-1}}[/itex]
Mijn bereking voor dommies via Δp=½ρv² dikke duim engineering geeft zeer grove afschatting blijkbaar.

[quote=Xilvo post_id=1169987 time=1654281724 user_id=79897]
[quote=boertje125 post_id=1169985 time=1654281515 user_id=71627]
op die manier zou de druk kunnen toenemen door vervorming van het vat.
[/quote]
Wil je de druk verviervoudigen, dan zal je het volume tot een kwart moeten reduceren. Dat zie je wel ;)
[/quote]

daar heb je inderdaad een punt :)

[quote]Wie kan hier wat zinnigs over melden?[/quote]

Ik hoop dat je hier nog wat aan hebt/mee kunt..

[quote]Waarom blijft dat gas maar komen en komen?[/quote]

Zie:

https://www.lesker.com/newweb/technical_info/vacuumtech/outgas_03_gasload.cfm

Maar is best complex. (Staat trouwens vanalles op die site en kun je eventueel ook contact mee opnemen.)

[quote]Hoeveel gas kan er eigenlijk geabsorbeerd worden door dit oppervlak perspex?[/quote]

Adsorptie vindt plaats via twee hoofdprocessen, fysisorptie en chemisorptie, en kan worden beschreven met behulp van vijf (of zes) classificerende isothermen. Ontgassing is het resultaat van desorptie van eerder geadsorbeerde moleculen, oppervlaktediffusie, permeatie en verdamping. Kijkend naar de desorptiesnelheid, pompsnelheid en "readsorption" op oppervlakken, kan de netto ontgassing van het systeem worden berekend.

Oftewel dit is niet zo eenvoudig (en heeft dus ook met druk en temperatuur te maken), zie eventueel link/artikel.

[quote]Waarom duurt dat ontgassen zo lang?
Waarom stabiliseert de druk rond pakweg 4,5 mbar?
Of is mijn perspex onder de 4,5 mbar gewoon te 'lek' (diffunderen van het gas)?[/quote]

Zie reactie en vooral links/artikel. (Enkel diffunderen van het gas is het niet, als mijn vermoeden juist is iig.)

Ik durf wel bijna met zekerheid te zeggen dat het een gevolg is van "outgassing rates". En dan idd meer van/door het materiaal dan van het vat. (Wat automatisch inhoud dat het [i]ook[/i] een vorm van lekkage betreft, lees verder, maar om daarvoor een "Residual Gas Analyser" voor te kopen is nogal duur en totaal zinloos.)

Dit is iig in principe wat je meet, wat je ziet in de grafieken (vermoed ik dus .. sterk), wat twee dingen in kan houden of waarschijnlijker een combinatie (wat het meestal, zo niet altijd, is zo heb ik begrepen):

- Een meting van de ontgassingssnelheid van de wanden (en eventuele armaturen).
- Het meten van de ontgassingssnelheid van een specifiek materiaal.

Alleen om dit 100% zeker te weten dmv metingen wordt moeilijk, want de microscopische reinheid en conditie van een oppervlak heeft een groot effect op de ontgassingssnelheid. Meting op nominaal identieke monsters kan grote verschillen in ontgassingssnelheid opleveren.

En wat daaraan te doen? High-tech apparatuur kopen, maar dat is waarschijnlijk ook wat te gek.*

https://www.vacuumscienceworld.com/blog/outgassing

Daar staat waarschijnlijk niet veel nieuws, maar toch .. misschien heb je er wat aan.

En het heeft dus o.a. veel met het oppervlak van het materiaal te maken: de reinheid, hoe poreus het is, en de "vacuüm geschiedenis".

"The extent to which each of these affects outgassing depends on the composition of both the gas and the surface material [i]and its history[/i])."

De vacuümgeschiedenis van het oppervlak is erg belangrijk voor de ontgassingssnelheid. (Helaas weet ik niet hoe dit precies zit. Maar kan het eventueel uitzoeken*.)

*Maar dat artikel is nogal beknopt, terwijl het diep gaat. Hier bovenstaande wat uitgebreider:

https://www.researchgate.net/publication/321369140_A_Review_of_Outgassing_and_Methods_for_its_Reduction

Waar ook wat manieren staan om dit (vervelende effect) te verminderen.

"Oppervlaktes zijn actieve plaatsen die gassen en dampen absorberen om de "onvervulde" bindingskrachten van de oppervlakte-atomen te verminderen. Dit betekent dat alle oppervlakken, ongeacht het materiaal dat wordt overwogen, onder vacuüm ontgassen. Enkele van de [i]slechtste[/i] materialen zijn: [i]kunststoffen[/i], elastomeren en lijmen; poreuze keramiek en poreuze metalen; smeer-, afdichtings- of warmteoverdrachtsvetten en .. mensen (vingerafdrukken, haar, huidcellen, huisstofmijten, speekseldruppels tijdens het praten en voedsel)."

Van hier, waar onderaan ook een aantal dingen staan wat je tegen ontgassen kunt doen (beter dan dat ik dat wat halfslachtig vertaal allemaal):

https://www.lesker.com/newweb/technical_info/vacuumtech/outgas_00_basicconcept.cfm

Niet gedetailleerd over "wat er tegen te doen", maar dat kun je eventueel opzoeken.

Maar .. ik wil je verder niet ontmoedigen, maar inmiddels 12 jaar geleden, heb ik best veel gewerkt met vacuüm technologie en er ook cursussen aan bedrijven over gegeven. Wel altijd met betrekking op vezelversterkte kunststoffen, maar ik kwam hetzelfde wel eens tegen. En ik denk niet dat het veel uitmaakt of het nu een vezelversterkte kunststof betreft of niet vezelversterkt; PMMA. Het betreft beide keren (vaak) thermoplasten. En ik kon doen wat ik wou, met "mijn" beperkte gereedschap, maar het effect bleef.

PS. De pomp is uiteraard ook niet onbelangrijk.
Ontgassing levert vaak de grootste bijdrage aan de gasbelasting van een systeem (vooral *onder* matig vacuüm (MV); ruw vacuüm (RV), in dit geval dus) en [u]beperkt de haalbare uiteindelijke druk![/u]

Het vindt dus plaats via verschillende processen, waaronder verdamping, desorptie, diffusie en permeatie. En bovenstaande links gaan eigenlijk vooral over hoog vacuüm (HV) en ultrahoog vacuüm (UHV). Dus wordt dit allemaal alleen maar problematischer met RV.

https://www.vacuumscienceworld.com/rough-medium-vacuum#rough_and_medium_vacuum_measurement_

Naja, geen idee of je hier nog wat aan hebt. Hopelijk wel, kun je hier wat mee (verder) of heb je er iets aan. Iig succes!

[quote=OOOVincentOOO post_id=1170008 time=1654290619 user_id=74110]
Algemene beschrijven kunststoffen citaat boek, perspex: "sterke ontgassing/grote hoeveelheden water afgifte... voor grof vacuum toepassingen".
[/quote]
ik zat ook te denken aan water in het plastic wat dan vrij komt na vacuum zuigen. Daarom zal het wel een beetje afkoelen en daardoor na enkele keren een lagere temperatuur hebben dus een lagere druk.

@OOOvincentOOO: >> perspex: "sterke ontgassing/grote hoeveelheden water afgifte <<

Ok, dat lijkt dan toch een goede kandidaat voor een flink deel van de verklaring te worden. Maar uiteindelijk zal dat water er dan toch een keer uitgepompt zijn, lijkt mij. Dan dus maar eens een week achtereen elke dag een paar keer tot 1 mbar leegpompen en zien of dat dan een wat betere einddruk oplevert.

Heb ik weer met mijn mooie vacuümvat (de grote is natuurlijk ook van PMMA)

Kan ja blad 128 ook trekken aub, want nu missen we het slot.

Algemene beschrijven kunststoffen citaat boek, perspex: "sterke ontgassing/grote hoeveelheden water afgifte... voor grof vacuum toepassingen".

Mijn Opinie:
Misschien word word het perspex "geactiveerd" na het eerste vacuum. Hiermee bedoel ik dat het materiaal plastisch/thermisch veranderd waardoor er meer water vrijkomt, door bijvoorbeeld kanaaltjes in polymeren wat zich openen welke voorheen verstopt/gedicht waren door plastische/thermische vervorming? Het is immer 200 [kg] kracht (indien ik het goed berekende) dat zal de microscopische structuur toch beïnvloeden lijkt me.

[attachment=1]Basisboek Vacuumtechniek.jpg[/attachment]
[size=85]Bron: Basisboek vacuum techniek M. Suurmeijer, Th. Mulder, J. Verhoeven[/size]

Eerste pagina's supersoon hoofdstuk, dit hoofdstuk is erg uitgebreid en abacadabra voor mij momenteel. Maar met Bernoulli kom ik uit op 392 [m/s] Δp=½ρv² ik kan het doen maar of dit goed toepasbaar is weet ik niet.
[attachment=0]vacuum supersoon.jpg[/attachment]
[size=85]Bron: Basisboek vacuum techniek M. Suurmeijer, Th. Mulder, J. Verhoeven[/size]

Excuses voor mijn irritaties, maar leuk dat de groep deelnemers groter is!

Allereerst: Dank voor de reacties, deze input geeft mij een aantal ideeën om mee verder te zoeken. Ik pik er wat krenten uit (no offense als ik jouw 'krent' niet genoemd heb).

@OOOvincentOOO:
>> Enige niet lineaire effecten bij hogere drukken lijken mij plausibel. <<
Dat is wel zeker zo. Maar die 'choked' flow waarbij dat kantelpunt rond de halve bar zou liggen, dat lijkt mij in deze opstelling toch erg sterk. Ik zou het eens kunnen testen door een kraantje een heel klein stukje open te zetten vanaf enkele mbar tot 1 bar en dan de druk tegen het tijdverloop plotten. Helaas gaat mijn digitale vacuümmeter maar tot 100 mbar. Ik heb wel een mechanische manometer, maar die is erg onnauwkeurig. Gelukkig is hij aan vervanging toe, dus dit komt mooi uit. Ik laat het weten als ik het heb geplot.

>> Voor mij voelt het afgewimpeld te worden als verstoorder van het topic. <<
Nou dat is bij mij in ieder geval, maar ik neem aan ook bij de anderen, niet de bedoeling.

@Boertje 125: >> op die manier zou de druk kunnen toenemen door vervorming van het vat <<
Inderdaad zakt de deksel een tiende millimeter of zo in door de buitendruk en neemt de diameter met nog wat minder af, maar dat is bij lange na niet genoeg om de druk van 1 tot 4 mbar op te laten lopen. Als ik de vervorming opmeet en inschat kom ik op maximaal 1% druktoename van 1 mbar tot 1,01 mbar dus.
>> probeer het eens met een stalen vat <<
Heb ik niet, helaas.

@CoenCo: >> als je niet tot 0.9mBar leegpompt, maar bijvoorbeeld tot 2mBar. Stopt de drukstijging daarna dan ook weer op 4mBar, of gaat hij dan verder door? <<
Prima suggestie! Ga ik proberen. Inderdaad, wat de uitkomst dan zou betekenen, is vers twee.

@JKien: >> PMMA kan bijvoorbeeld 0,4 gewichtsprocent water absorberen, die hoeveelheid water zou dan moeten uitgassen in de vacuumkamer. <<
Dan zou ik toename tot de dampdruk van water bij pakweg 22 graden verwachten, dus zo'n 25 mbar na verloop van tijd. Vraag is wel hoe lang dat dan duurt.

@Marco >> Maar bij uitgassen zou je verwachten dat het na de eerste keer wel klaar is. <<
Of na een paar keer een significante verlaging van de einddruk zien, zou ik denken. Maar dat lijkt niet het geval.
>> is de overeenkomstige druk minder dan een Pa. <<
Van zulke lage drukken kan ik alleen maar dromen.

Ok, ik ga eerst nog eens wat meten:
Drukverloop over wat langere tijd (uren)
Drukverloop zonder die afdichtkit (dampdruk kit?)
Drukverloop bij zeg eens 50 graden
Drukverloop vanaf startpunt 4 mbar

Ik kom er dus op terug, maar het kan even duren.

[quote=wnvl1 post_id=1169994 time=1654285304 user_id=83230]
Hier heb je een calculator om het debiet te berekenen in geval van een opening in een vat.
[/quote]

Even geprobeerd met drukken van 1 bar en 0,5 bar, T=20° C en een opening met een diameter van 0,1 mm.
Gebruik ik 1 bar in de opening dan wordt de snelheid ca 150 m/s, bij 0,5 bar het dubbele. Dat komt dus aardig in de buurt van de geluidssnelheid.

Ik kom met een snelle sigarendoosjesberekening op een drukopbouw in de orde van 100 Pa, dus dat zou met wat plussen en minnen wel kunnen. Maar bij uitgassen zou je verwachten dat het na de eerste keer wel klaar is.

Transmissie van waterdamp en andere gassen uit de atmosfeer treedt zeker op bij PMMA maar niet met een snelheid die nodig zou zijn om deze drukopbouw te verklaren; de diffusiecoëfficiënt is in de orde 10[sup]-12[/sup] m[sup]2[/sup]/s; dat leidt bij de gegeven diktes en oppervlaktes tot een transport in de orde van 10[sup]-12[/sup] mol gas per seconde en na 100 seconden verwacht je dan ongeveer 10[sup]-10[/sup] mol gas in de ruimte. Bij een volume van 10[sup]-4[/sup] m[sup]3[/sup] en "RT" ongeveer 2500 kJ/mol is de overeenkomstige druk minder dan een Pa.

Geen idee. Het zou kunnen.

Hier heb je een calculator om het debiet te berekenen in geval van een opening in een vat.

https://www.tlv.com/global/ME/calculator/air-flow-rate-through-orifice.html?advanced=on

Om dan een idee te hebben van de snelheid moet je ook nog een idee hebben van de dichtheid in de opening natuurlijk.

[quote="Michel Uphoff" post_id=1169956 time=1654252719 user_id=28644]
Dan blijft m.i. alleen nog ontgassen over, maar dat vind ik dan weer onwaarschijnlijk. Kennelijk heb ik dan -zonder aanmerkelijk effect- al 6 keer een drukverschil van 3 mbar weggepompt. Dat komt ruwweg neer op 2 cm[sup]3[/sup] gas bij 1 bar. Het lijkt mij veel te veel. Zou de oorzaak een speciale eigenschap van PMMA kunnen zijn?
[/quote]

Het artikel [url=https://www.sanatron.com/articles/vacuum-levels-of-acrylic-vacuum-chambers.php]Vacuum Levels of Acrylic Vacuum Chambers[/url] van Sanatron, een vacuum technologie bedrijf, geeft wat praktische informatie. PMMA is bruikbaar voor vacuumkamers voor drukken boven de 0.1 mbar, maar het heeft last van uitgassen. PMMA kan bijvoorbeeld 0,4 gewichtsprocent water absorberen, die hoeveelheid water zou dan moeten uitgassen in de vacuumkamer.