Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Weergave uitklappen Voorafgaande berichten: Deeltjes en antideeltjes

Re: Deeltjes en antideeltjes

door wnvl1 » zo 18 jan 2026, 00:35

Je hebt ook populaire boeken over QFT. Ik vind Quanta and Fields van Sean Carroll best wel goed. Maar zo een theorie krijgt pas echt betekenis als je probeert om je wat te verdiepen in de wiskunde. Ik ben zelf ook helemaal geen deskundige.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door Regor » za 17 jan 2026, 17:57

@PP,

En benevens dat zijn we in een situatie gekomen dat deze topic voldoet aan " het is er om de deskundigen nog deskundiger te maken." Moet kunnen natuurlijk.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door Professor Puntje » za 17 jan 2026, 13:00

De bollebozen zelf raken er al over in verwarring. Wat ben ik blij dat ik geen QFT hoef te bestuderen!!

Re: Deeltjes en antideeltjes

door wnvl1 » za 17 jan 2026, 12:48

Dat is inderdaad dezelfde vraag. Ik zal de antwoorden van vanhees bestuderen. Laat het duidelijk zijn, een direct simpel antwoord is er niet.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door flappelap » za 17 jan 2026, 12:19

Blijkbaar had ikzelf bijna 10 jaar geleden soortgelijke verwarring die ik op PF heb gezet:

https://www.physicsforums.com/threads/a ... on.881520/

Ben alleen ff de clou vergeten 😆

Re: Deeltjes en antideeltjes

door Professor Puntje » za 17 jan 2026, 11:22

wnvl1 schreef: za 17 jan 2026, 11:08 Je zou misschien direct kunnen vertrekken van de QFT interpretatie met antideeltjes, dan is er misschien minder een probleem. Je zou dan de Diracvergelijking als een klassieke veldvergelijking kunnen zien die pas na kwantisatie haar volledige fysische betekenis krijgt. Zo kan je misschien het probleem uit de weg gaan.
Als dat kan zijn er vast ook leerboeken die het zo doen, en daarin zou het probleem van de negatieve energie dan ook niet optreden. Een vergelijking binnen de fysica is meer dan een rijtje tekens, de interpretatie die je daaraan geeft is essentieel voor het begrip van wat er staat. Dus heb je dan feitelijk twee Diracvergelijkingen waarvan alleen de oorspronkelijke Diracvergelijking het probleem van de negatieve energie kent.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door wnvl1 » za 17 jan 2026, 11:08

Professor Puntje schreef: za 17 jan 2026, 10:24 Heb je die Diracvergelijking in de QFT nog wel nodig? Zo niet dan kun je die vergelijking gewoon als een gebrekkig opstapje naar "het echte werk" (= QFT) beschouwen, en dan doet het probleem van de negatieve energie er niet meer toe. Eerste pogingen hebben immers bijna per definitie nog kinderziektes. En die hoeven ook niet meer verholpen te worden zodra je al iets beters (= QFT) hebt.
Je kan de Diracvergelijking niet zomaar weggooien. De Diracvergelijking blijft een fundamenteel element van de QFT. Je kan wel stellen dat haar interpretatie wezenlijk anders is ten opzichte van de relativistische quantummechanica van één deeltje. In QFT beschrijft de Diracvergelijking niet langer de golffunctie van een enkel deeltje, maar de dynamica van een fermionveld.

De Diracvergelijking luidt
\[
(i\gamma^\mu \partial_\mu - m)\psi = 0,
\]
waarbij \( \psi \) een spinorveld is en de matrices \( \gamma^\mu \) de Lorentzstructuur van het veld vastleggen. Deze vergelijking vormt de basis voor de beschrijving van elektronen, quarks en andere fermionen in het standaardmodel. Zonder de Diracvergelijking zouden de propagatoren, spinoren en interactietermen in QFT niet gedefinieerd kunnen worden.

Het probleem van de negatieve energie-oplossingen ontstaat wanneer men de Diracvergelijking interpreteert als een relativistische Schrödingervergelijking voor één deeltje. In dat kader leiden de oplossingen met negatieve energie tot conceptuele moeilijkheden. In de quantumveldentheorie verdwijnt dit probleem echter volledig, omdat het veld \( \psi \) daar wordt gekwantiseerd en een operator wordt in plaats van een golffunctie.

De negatieve energie-oplossingen worden in QFT hergeïnterpreteerd als creatie-operatoren voor antipartikels. Fysische toestanden in de Hilbertruimte hebben altijd positieve energie, terwijl antimaterie op natuurlijke wijze uit de theorie volgt.

Je zou misschien direct kunnen vertrekken van de QFT interpretatie met antideeltjes, dan is er misschien minder een probleem. Je zou dan de Diracvergelijking als een klassieke veldvergelijking kunnen zien die pas na kwantisatie haar volledige fysische betekenis krijgt. Zo kan je misschien het probleem uit de weg gaan.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door wnvl1 » za 17 jan 2026, 10:50

flappelap schreef: za 17 jan 2026, 09:39 Leuk topic met mooie vragen. Ik zal even kijken wanneer ik hier in kan duiken, want het is voor mij ook alweer een tijdje geleden :P
Het is sowieso verwarrend. Op het einde van het hoofdstuk 'Quantising the Dirac Field' schrijft Zee dan ook
Zee schreef:Poetic but confusing metaphors
In closing this chapter let me ask you some rhetorical questions. Did I speak of an electron going backward in time? Did I mumble something about a sea of negative energy electrons? This metaphorical language, when used by brilliant minds, the likes of Dirac
and Feynman, was evocative and inspirational, but unfortunately confused generations of physics students and physicists. The presentation given here is in the modern spirit, which seeks to avoid these potentially confusing metaphors.
Het is volgens mij wel zo dat zelfs als je de interpretatie niet volledig begrijpt, je de formele vervolgstappen nog steeds kan volgen: het opstellen van het Dirac-veld als operator, de introductie van creatie- en annihilatie-operatoren, het afleiden van de anticommutatierelaties, en het construeren van de Fock-ruimte. Ook berekeningen van propagatoren, verstrooiingsamplitudes en Feynmandiagrammen blijven dan technisch begrijpelijk, omdat ze steunen op de wiskundige structuur en niet op de interpretatie.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door Professor Puntje » za 17 jan 2026, 10:24

Heb je die Diracvergelijking in de QFT nog wel nodig? Zo niet dan kun je die vergelijking gewoon als een gebrekkig opstapje naar "het echte werk" (= QFT) beschouwen, en dan doet het probleem van de negatieve energie er niet meer toe. Eerste pogingen hebben immers bijna per definitie nog kinderziektes. En die hoeven ook niet meer verholpen te worden zodra je al iets beters (= QFT) hebt.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door wnvl1 » za 17 jan 2026, 10:20

HansH schreef: za 17 jan 2026, 10:07 Complexe e machten met positief of negatief teken relateren bij mij gelijk aan lopende golven naar links of naar rechts zoals bv bij de theorie van lange leidingen voor komt. Beide golven heben dan natuurlijk energie en die is altijd positief. dus ik zie nog niet zo waarom er uverhaupt over negatieve energie gesproken wordt.
Het punt is dat het teken in de exponent van de vlakke golven in de Dirac-veldontwikkeling niet dezelfde fysische betekenis heeft als bij klassieke lopende golven. In de relativistische kwantumveldentheorie is het teken in de tijdsafhankelijkheid rechtstreeks gekoppeld aan het teken van de energie, en niet aan de voortplantingsrichting.

De Dirac-vergelijking heeft vlakke-golfoplossingen van de vorm
\[
\psi(x) \sim u_s(p) e^{-ip \cdot x}
\quad \text{en} \quad
v_s(p) e^{+ip \cdot x},
\]
waarbij
\[
p \cdot x = E t - \mathbf{p} \cdot \mathbf{x}.
\]

Voor positieve energie \(E > 0\) geldt dat
\[
e^{-ip \cdot x} = e^{-i(Et - \mathbf{p}\cdot\mathbf{x})}
\]
een positieve frequentie-oplossing is, terwijl
\[
e^{+ip \cdot x} = e^{+i(Et - \mathbf{p}\cdot\mathbf{x})}
\]
een negatieve frequentie-oplossing is. In een relativistische theorie betekent het teken van de frequentie ook het teken van de energie, omdat energie wordt gedefinieerd als de eigenwaarde van de Hamiltoniaanoperator
\[
H |E\rangle = E |E\rangle.
\]

Bij klassieke golven, zoals lopende golven op een transmissielijn, is de energie altijd positief omdat zij kwadratisch afhangt van de veldamplitude, en er geen operator bestaat waarvan de eigenwaarde de energie is. Daarom kunnen klassieke golven met \(e^{\pm i(kx - \omega t)}\) beide positieve energie dragen, onafhankelijk van het teken in de exponent.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door HansH » za 17 jan 2026, 10:09

Er zit blijkbaar ergens een bug in het forum waardoor soms berichten 2x geplaatst lijken te worden. Eentje kan dus weg.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door HansH » za 17 jan 2026, 10:07

wnvl1 schreef: vr 16 jan 2026, 22:47

\[
\psi(x) = \sum_s \int \frac{d^3p}{(2\pi)^3} \frac{1}{\sqrt{2E_p}} \Big[ a_s(p) u_s(p) e^{-ip\cdot x} + b_s^\dagger(p) v_s(p) e^{+ip\cdot x} \Big]
\]

zijn er twee soorten termen. De eerste term, \(a_s(p) u_s(p) e^{-ip\cdot x}\), correspondeert met de annihilatie van een elektron met positieve energie. De tweede term, \(b_s^\dagger(p) v_s(p) e^{+ip\cdot x}\), zou zonder herinterpretatie een elektron met negatieve energie beschrijven. Dit zou fysisch problematisch zijn, omdat de negatieve energieën geen ondergrens hebben en het vacuüm instabiel zou maken.
Complexe e machten met positief of negatief teken relateren bij mij gelijk aan lopende golven naar links of naar rechts zoals bv bij de theorie van lange leidingen voor komt. Beide golven heben dan natuurlijk energie en die is altijd positief. dus ik zie nog niet zo waarom er uverhaupt over negatieve energie gesproken wordt.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door HansH » za 17 jan 2026, 10:06

wnvl1 schreef: vr 16 jan 2026, 22:47

\[
\psi(x) = \sum_s \int \frac{d^3p}{(2\pi)^3} \frac{1}{\sqrt{2E_p}} \Big[ a_s(p) u_s(p) e^{-ip\cdot x} + b_s^\dagger(p) v_s(p) e^{+ip\cdot x} \Big]
\]

zijn er twee soorten termen. De eerste term, \(a_s(p) u_s(p) e^{-ip\cdot x}\), correspondeert met de annihilatie van een elektron met positieve energie. De tweede term, \(b_s^\dagger(p) v_s(p) e^{+ip\cdot x}\), zou zonder herinterpretatie een elektron met negatieve energie beschrijven. Dit zou fysisch problematisch zijn, omdat de negatieve energieën geen ondergrens hebben en het vacuüm instabiel zou maken.
Complexe e machten met positief of negatief teken relateren bij mij gelijk aan lopende golven naar links of naar rechts zoals bv bij de theorie van lange leidingen voor komt. Beide golven heben dan natuurlijk energie en die is altijd positief. dus ik zie nog niet zo waarom er uverhaupt over negatieve energie gesproken wordt.

Re: Deeltjes en antideeltjes

door flappelap » za 17 jan 2026, 09:39

Leuk topic met mooie vragen. Ik zal even kijken wanneer ik hier in kan duiken, want het is voor mij ook alweer een tijdje geleden :P

Re: Deeltjes en antideeltjes

door wnvl1 » vr 16 jan 2026, 23:14

Via gemini vind ik de volgende uitleg bij de Feynman-Stueckelberg Interpretatie.

Hoewel de Dirac-zee een briljant concept was, bleef het theoretisch problematisch vanwege de implicatie van een oneindige lading en massa in het vacuüm. De moderne kwantumveldentheorie (QFT) maakt daarom gebruik van de interpretatie die is ontwikkeld door Richard Feynman en Ernst Stueckelberg.

Binnen dit kader wordt gebruikgemaakt van het concept van tijdsreductie, waarbij een negatieve energietoestand die zich voorwaarts in de tijd beweegt, wiskundig gezien exact hetzelfde is als een positieve energietoestand die zich achterwaarts in de tijd beweegt. In plaats van uit te gaan van een zee vol bezette toestanden, luidt de moderne conclusie simpelweg dat antimaterie beschouwd kan worden als materie die zich wiskundig gezien achterwaarts door de tijd begeeft.

Deze benadering lost het probleem van de negatieve energie op een elegante manier op. Door de wiskundige operator zodanig te herdefiniëren, meten we in experimenten altijd een positieve energie, ongeacht of het een regulier deeltje betreft dat vooruit gaat of een antideeltje dat zich formeel achteruit in de tijd beweegt.

Hier ligt de klemtoon op het achterwaarts bewegen in de tijd. Die interpretatie snap ik wel. Maar de eerdere interpretatie die van chatgpt kwam, die snap ik nog altijd niet.