Forumregels
(Middelbare) school-achtige vragen naar het forum "Huiswerk en Practica" a.u.b.
Zie eerst de Huiswerkbijsluiter

Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Weergave uitklappen Voorafgaande berichten: Toepassing van evenwicht in de ART

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door wnvl1 » di 16 jun 2026, 08:24

In situatie 1 (ukster) zou de krachtwerking een factor 2 kleiner moeten zijn dan in situatie 2 (wnvl1) die ik heb berekend. De rotatiesnelheid moet dan in sitatie 1 een factor \(\sqrt{2}\) groter zijn om dat te compenseren.

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door wnvl1 » di 16 jun 2026, 00:59

Dat lijkt mij niet logisch, dat moeten we nakijken. Het zou logisch zijn dat er een verschil is.

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door Regor » ma 15 jun 2026, 23:48

@Ukster,

Dank U,
Uw nieuwe avatar is passend bij de topic. ;)
Wat denkt U ...... of uw kennis - bron van het feit dat de nodige hoeksnelheid in beide situaties 1 en 2 gelijk is :?:
Kan het moeilijk (eigenlijk niet) aannemen). 8-)

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door Regor » ma 15 jun 2026, 23:30

@wnvl1,

Dank U opnieuw en opnieuw,

Verbazend dat de nodige hoeksnelheid in de situatie 1 .....zie post Ukster, waarvoor dank ........en in de situatie 2 .. volgens uw post
gelijk zijn. :cry:

Om de één af andere intuitieve reden kan ik dat niet aannemen. :cry:
In situatie 1 hebben de bollen een tegengestelde draaizin ( correct Ukster ?) ..... en in situatie 2 een gelijke draaizin !!!
Trouwens U vermeld ..... voor dipolen op dezelfde as .... maar in situatie 1 is dat. niet zo ! 8-)

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door wnvl1 » ma 15 jun 2026, 17:27

We beschouwen twee identieke homogene bollen met massa \(m\), straal \(r\) en een afstand tussen de zwaartepunten \(x\), waarbij \(x \gg r\). De rotatieassen liggen langs de verbindingslijn tussen beide zwaartepunten. De bollen draaien in tegengestelde zin zodat hun gravitomagnetische wisselwerking afstotend wordt en de Newtoniaanse gravitatie mogelijk kan compenseren.

De Newtoniaanse aantrekkingskracht bedraagt:

\[
F_N = G \frac{m^2}{x^2}
\]

Een roterende massa met impulsmoment \(J\) genereert een gravitomagnetisch dipoolmoment. Voor twee dipolen op hun gemeenschappelijke as is de grootte van de gravitomagnetische kracht:

\[
F_{GM} = \frac{6 G}{c^2}\frac{J^2}{x^4}
\]

Voor een homogene bol is het traagheidsmoment:

\[
I=\frac{2}{5}mr^2
\]

Het impulsmoment is bijgevolg:

\[
J=I\omega=\frac{2}{5}mr^2\omega
\]

Ingevuld in de gravitomagnetische kracht geeft dit:

\[
F_{GM}
=
\frac{6G}{c^2x^4}
\left(\frac{2}{5}mr^2\omega\right)^2
\]

of:

\[
F_{GM}
=
\frac{24}{25}
\frac{Gm^2r^4\omega^2}{c^2x^4}
\]

De gravitomagnetische afstoting compenseert de Newtoniaanse aantrekking wanneer:

\[
F_{GM}=F_N
\]

Dus:

\[
\frac{24}{25}
\frac{Gm^2r^4\omega^2}{c^2x^4}
=
\frac{Gm^2}{x^2}
\]

De factoren \(G\) en \(m^2\) vallen weg, zodat:

\[
\frac{24}{25}\frac{r^4\omega^2}{c^2x^4}
=
\frac{1}{x^2}
\]

Hieruit volgt:

\[
\omega^2=
\frac{25}{24}\frac{c^2x^2}{r^4}
\]

en dus:

\[
\boxed{
\omega=
\frac{5}{2\sqrt{6}}
\frac{cx}{r^2}
}
\]

Numeriek is:

\[
\frac{5}{2\sqrt{6}} \approx 1,02
\]

zodat:

\[
\omega \approx 1,02 \frac{cx}{r^2}
\]

De vereiste omtreksnelheid bedraagt:

\[
v=\omega r \approx 1,02 c \frac{x}{r}
\]

Aangezien \(x>r\) voor twee gescheiden bollen geldt:

\[
v>c
\]

Dit toont aan dat een volledige compensatie van de Newtoniaanse gravitatie door het gravitomagnetische dipool-effect niet fysisch realiseerbaar is.

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door wnvl1 » ma 15 jun 2026, 17:22

Regor schreef: ma 15 jun 2026, 17:03 Wat de naamgeving betreft, helemaal niet mee eens ........
Trouwens als er zoveel wiskundige gelijkenissen zijn met het electro- magnetisme ..... moeten beide krachten wiskundig toch vrij eenvoudig te verenigen zijn ....... stel je voor wat ik durf denken ! 8-)
Gravitomagnetisme is slechts een onderdeel van de beschrijving van de zwaartekracht binnen de algemene relativiteitstheorie. Het beschrijft slechts een beperkt aspect van het gravitatieveld en verschijnt als een benadering in het zwakke-veld- en lage-snelheidsregime. In die benadering ontstaat, naast het gewone Newtoniaanse zwaartekrachtsveld (het gravito-elektrische deel), een bijkomend gravitomagnetisch veld dat veroorzaakt wordt door bewegende massa’s en massastromen. Je kan het echt niet gebruiken om de hele ART mee te beschrijven.

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door Regor » ma 15 jun 2026, 17:03

@wnvl1,

Ok laat in situatie de bollen dan in dezelfde richting draaien ....... hoe groot moet de hoeksnelheid zijn in situatie 2 opdat de aantekkings kracht zou gecompenseerd zijn ?

Intuitief denk ik dat de hoeksnelheid voor evenwicht in geval 1 en 2 (met gelijke draaizin), niet gelijk zijn !
.............
Wat de naamgeving betreft, helemaal niet mee eens ........
Trouwens als er zoveel wiskundige gelijkenissen zijn met het electro- magnetisme ..... moeten beide krachten wiskundig toch vrij eenvoudig te verenigen zijn ....... stel je voor wat ik durf denken ! 8-)

Re: Toepassing van evenwicht in de AR

door wnvl1 » ma 15 jun 2026, 16:16

Regor schreef: ma 15 jun 2026, 14:57 Is er een afstotende kracht in situatie 2 ook ?
In situatie 2 zou je een extra aantrekking krijgen. Als je de bollen in dezelfde richting zou laten draaien zou je een afstoting krijgen.

Waar antiparallelle spins op de verbindingslijn in het gewone magnetisme zorgen voor afstoting (omdat gelijke polen elkaar aankijken), zorgt de 'spin-spin-koppeling' in het gravitomagnetisme bij antiparallelle spins op de verbindingslijn juist voor een extra aantrekking.

De wiskunde is heel gelijklopend met magnetisme, maar er is een verschil in teken; daarmee dat aantrekking en afstoting omgekeerd zijn in vergelijking met magnetisme.

De naam gravitomagnetisme is echt heel goed gekozen omdat de fysica in eerste benadering heel gelijklopend is met magnetisme.

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door Regor » ma 15 jun 2026, 15:30

@wnvl1,

Oh ja, de Nederlanders !
Maar ok .... geeft de situatie 2 ook aanleiding tot een (weliswaar uiterst kleine) afstoting van de bollen ?

Re: Toepassing van evenwicht in de ART

door wnvl1 » ma 15 jun 2026, 15:20

Nee, ik begreep dat wel. Het waren de leden uit Nederland die dat ondersheid niet kenden. Situatie 1 is antiparallel en de draairichting staat loodrecht op de rechte door de middelpunten van de bollen. Situatie 2 is antiparallel en de draairichting is evenwijdig met de rechte door de middelpunten van de bollen.

Re: Toepassing van evenwicht in de AR

door Regor » ma 15 jun 2026, 14:57

@wnvl1,

Ziet U wel dat U weer "richting" en "zin" verwart ...... zelfs na bakken vol reactires op een vroegere post over de zin van het magnetisch veld.
No problem, hou het uit elkaar aub.
Gravitomagnetisme als woordkeuze is een "misbaksel" van de hoogste orde ! :evil:

Hierbij een vlugge schets uit de vrije hand.
Het ging mij over situatie 1
Is er een afstotende kracht in situatie 2 ook ?
Bijlagen
DSC08421

Re: Toepassing van evenwicht in de AR

door wnvl1 » ma 15 jun 2026, 14:51

Regor schreef: ma 15 jun 2026, 12:43 @wnvl1,

Het probleem is dat ik niet begrijp wat U niet begrijpt.
U voert een nieuwe term is ....... "anti parallel" .. wat is me dat ?
Is er opnieuw verwarring omtrent "richting" van de assen en "(draai) zin " ..... ik weet het niet ?
Antiparallelle assen betekent dat de rotatieassen in tegengestelde richtingen wijzen.

Re: Toepassing van evenwicht in de AR

door wnvl1 » ma 15 jun 2026, 14:48

Regor schreef: ma 15 jun 2026, 13:01 Wat is het verschil tussen de orbitale baanhoeksnelheid ..... en de spin ?
orbitale baansnelheid = rotatie aarde rond zon
spin = rotatie aarde om haar as

Regor schreef: ma 15 jun 2026, 13:01 Verder .... wat heeft is Gravitomagnetisme ? er komt toch niets magnetisch aan te pas ?
Nee, er is inderdaad geen sprake van een echt magnetisch veld. De term gravitomagnetisme is gekozen omdat de wiskundige beschrijving van bepaalde zwaartekrachteffecten in de ART een sterke analogie vertoont met de vergelijkingen van het elektromagnetisme. Daarom spreekt men van een "gravito-elektrisch" en "gravitomagnetisch" deel van het zwaartekrachtsveld.

Re: Toepassing van evenwicht in de AR

door Regor » ma 15 jun 2026, 14:38

@HansH,

Veel succes, geef mij een seintje als ik kan helpen. ;)

Re: Toepassing van evenwicht in de AR

door HansH » ma 15 jun 2026, 13:52

Regor schreef: ma 15 jun 2026, 12:50

vb; Het is gewoon onmogelijk om het geschetste systeem als geisoleerd systeem in de ruimte na te bootsen.
wat dacht je van:
1 bol op toeren brengen in een roterend magneetveld (lees inductiemotor)
2e bol idem op een afstand x van de andere bol op toeren brengen in tegengestelde draairichting.

Zo moeilijk is dat toch niet in een gewichtloze zituatie bv vanuit het ISS uitvoeren in het vacuum buiten de satelliet?