Ik kan het even niet nalaten hier, semi-wetenschappelijk en als ME ervaringsdeskundige, te reageren. In theorie lijkt de diagnose bij uitsluiting een goede, daardoor ben ik jarenlang als post-viraal, later ME en nog later weer als CVS patiënte bestempeld.

Diagnostiek berust voor het grootste deel op wetenschappelijk vastgestelde bloed normaalwaarden, niets mis mee. Maar:

In praktijk blijkt dat bloednormaalwaarden vaak veel te strikt en absoluut worden geïnterpreteerd, zelfs bij licht afwijkende waarden "normaal" bevonden worden, waardoor vele patiënten onterecht (dan spreek ik alleen in dit geval over schildklierziekten) onbehandeld blijven rondlopen of liever gezegd liggen.

Vreemd genoeg wordt voorbij gegaan aan het feit dat normaalwaarden, een referentie van een groep vertegenwoordigt en lang niet altijd de persoonlijke waarden aangeven waarbij iemand "normaal" functioneert. De persoonlijke normaalwaarden kunnen een veel kleiner gebied in de normaalwaarden bestrijken. Kortom iemand met bloedwaarden in de normaalwaarden kan toch persoonlijk afwijkende bloedwaarden hebben die niet gediagnosticeerd worden met het zeer strikt hanteren van normaalwaarden. Verder onderzoek blijft daardoor achterwege.

Ook trendanalyse van bloedwaarden, met een man als ex-wetenschapper toch een wetenschappelijke benadering in diverse studies, is jammer genoeg weinig gebruikelijk in vooral de huisartsenpraktijk. Tijdsdruk is hier volgens mij eigen huisarts een beslissende factor.

Overigens is internationaal momenteel veel discussie over aanscherping van de meest belangrijke normaalwaarden (TSH) voor diagnostiek bij schildklierpatiënten, om diverse redenen.

Inmiddels ken ik persoonlijk meerdere ex-CVS-ers en ook mensen die nog menen beide ziektenbeelden te hebben. Omdat auto-immuunziekten zich vaker niet tot een ziektebeeld beperkt, zal nog moeten blijken of zij wel CVS hebben, dan wel nog een bijkomstig ziektenbeeld. Natuurlijk kan er ook een psychisch ziektenbeeld aanwezig blijken te zijn. Opvallend trouwens dat veel nog niet goed behandelde of niet behandelde hypothyreoïdie patiënten vaker voor angststoornissen (minder bekend) en depressies worden behandeld, die na goede instelling veelal verdwijnen.

Psyche en lichaam zijn niet te scheiden.

Het is ook zonder twijfel zo dat schildklierpatiënten ernstige psychische problemen kunnen krijgen, louter en alleen al door teveel of te weinig schildklierhormonen, nog afgezien van het feit wat deze ziekte, vooral onbehandeld, op allerlei fronten met je sociale leven en verwachtingen doet.

Net als bij ME/CVS patiënten hebben veel schildklierpatiënten vaak heel wat meegemaakt in hun leven. Ook daar liggen triggers voor auto-immuunziekten. Helaas m.i. wordt er toch veel te veel naar psychische oorzaken gezocht. Maar goed ik ben, net als de groep ex-CVS-ers die ik ken bevooroordeeld.

Maar er zijn nog vele duizenden schildklierpatiënten in Nederland statistisch zoek.........

Dit is slechts een groep patiënten binnen het verhaal van de (mis)diagnostiek.

Misschien moet ik eerder een discussie opstarten over de interpretatie van bloednormaalwaarden? Een mij bekend en zeer gerenomeerd regulier arts had het eens over "de terreur van bloedwaarden".

PS Overigens heb ik gehoord dat kinderartsen in Nijmegen in hun onderzoek naar CVS zoeken naar stofwisselingsziekten.

Een aardige lezing met daardoor nog steeds discussiestof internationaal over de TSH normaalwaarden (the TSH referange range redefined), interpretatie, onzekerheden, etc. is voor de geïnteresseerde te volgen op:

[url=http://www.blueskybroadcast.com/Client/P3/]http://www.blueskybroadcast.com/Client/P3/[/url]

Het doet mij wel een beetje huiveren over andere interpretaties van normaalwaarden. De stelligheid "met uw bloed is niets mis, met U is niets mis", is niet altijd zo'n duidelijke zekerheid. De meeste patiënten en vaak ook artsen ervaren dat veelal wel als zekerheden.

[quote]Het is echt niet zo dat indien er geen oorzaak is, men een dergelijke diagnose stelt, iemand die geen verhoogde lymfocytenconcentratie heeft, zal de diagnose al niet krijgen opgekleefd.[/quote]

Het spijt me Ilia, maar je hebt echt ongelijk met deze bewering. Chronisch vermoeidheidssyndroom is een [i]uitsluitingsdiagnose[/i] en die stel je dus alleen nadat je een hele reeks aandoeningen hebt uitgesloten en de enorme vermoeidheid, niet kunt verklaren op een somatische of psychische grond. Wat sluit je allemaal uit: [quote]Er bestaat geen laboratorisch onderzoek om aan te tonen dat een patiënt ME heeft. Er moeten dus eerst een aantal andere ziektes worden uitgesloten:

- Cardiovasculair

- Ziekte van de hartkleppen en claudicatio

- Endocrien / Metabool

- Ziekte van Addison

- Vocht Retentie Syndroom

- Hypothyreoïdie

- Tumor hypofyse

- Thyreotoxicose

- Haemochromatose

- Hypercalciëmie

- Hyponatriëmie

- Gastro-intestinaal

- Coeliakie

- Ziekte vanCrohn

- Voedselallergie

- Prikkelbare darm syndroom

- Haematologisch

- Anemie

Infecties

- Brucellose

- Giardia

- Hepatitis B of C

- HIV

- Leptospirosis hardjo

- Ziekte van Lyme

- Parvovirus

- Post-polio syndroom

- Toxocara (kinderen)

- Toxoplasmose Maligniteit

- Ziekte van Hodgkin

- Neuromusculair

- Multiple Sclerose

- Myasthenia gravis

- Ziekte van Parkinson

- Zeldzame myopathieën

Psychiatrisch

- Angst ± hyperventilatie

- Depressie

- Posttraumatische stress stoornis

- Somatisatie

- Ademhaling

- Sarcoïdose

- Tuberculose

- Reumatologisch

- Fibromyalgie

- Syndroom van Sjögren

- Systematische lupus erythematodes

Diversen

- Alcohol- of drugsverslaving

- Allergieën

- Organofosfaat pesticiden

- Sick building syndroom

- Slaap apnoe

- Narcolepsie

- Verschillende medicijnen[/quote]

Dan zijn er voorwaarden en mogelijke symptomen, de 'verhoogte lymfocytenconcentratie' die jij noemt vallen onder de mogelijk aanwezige symptomen, maar hoeven niet per sé aanwezig te zijn voor het stellen van de diagnose:

[quote]Wanneer spreken we van CVS?

Bij een klein deel (minder dan 20%) kunnen de vermoeidheidsklachten langer dan zes maanden aanhouden. In dat geval kan sprake zijn van het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS). [b]CVS is niet meer dan een naam voor ernstige vermoeidheidsklachten die niet aan een herkenbare ziekte kunnen worden toegeschreven. [/b]  Er is sprake van het chronisch vermoeidheidssyndroom als:  

er ernstige aanhoudende of telkens terugkerende vermoeidheidsklachten aanwezig zijn die niet aanzienlijk verbeteren door rust en niet het gevolg zijn van voortdurende inspanning,  

de vermoeidheid heeft geleid tot forse afname van vroegere niveaus van beroepsmatig, sociaal en/of persoonlijk functioneren,  

voor deze klachten geen lichamelijk verklaring te vinden is,  

de klachten tenminste zes maanden bestaan  

Bijkomende klachten

Naast de vermoeidheid kunnen één of meer van de volgende verschijnselen aanwezig zijn: beperking in het korte termijngeheugen of concentratieproblemen, zere keel, gevoelige hals- of okselklieren, spierpijn, gewrichtspijn, hoofdpijn, slaapklachten, malaise klachten na inspanning die langer dan 24 uur duren, maag - of darmklachten, duizeligheid, slaapklachten , spierzwakte, prikkelbaarheid, spraakstoornissen of extreem transpireren. Maar ook andere niet genoemde klachten kunnen voorkomen.[/quote] [url=http://www.umcn.nl/patient/]link[/url]

Dus verhoogde concentraties van lymfocyten is heel goed mogelijk maar zeker niet noodzakelijk.

[quote]dat van die twee lijnen klopt jammergenoeg ook niet, heel misschien was dat zo tien jaar geleden. maar nu combineert met CGT met ondersteunende medicatie en of AB.  [/quote]

Je opmerking over het combineren van CGT met medicatie spreekt het bestaan van de twee onderzoekslijnen totaal niet tegen. Inderdaad, CGT speelt een grote rol bij de behandeling ervan, medicatie soms ook. Maar dat staat los van de opvattingen rond onderzoek naar de oorzaak ervan. In Nederland zijn dat twee hoofdgroepen: Nijmegen die het zoekt in de psychische kant, en Amsterdam die onderzoek doen naar de fysiologische kant. Overigens, in Nijmegen heeft men de switch gemaakt nadat neurologisch onderzoek geen resultaten liet zien.

[quote]dat laatste mag je niet beweren, een statistisch significante uitspraak is het niet, als je maar 100 patiënten zag, en een huisarts heeft en normaalgezien minder. weet dat ook kinderen, van twaalf, of jonger het kunnen krijgen. en zo voorts. dus neen, het overkomt niet die mensen in een algemeenheid.[/quote]

Ik neem aan dat je hiermee mijn persoonlijke indruk bedoelt? Waarom mag ik dat dan niet beweren, het is een persoonlijke indruk die veel hulpverleners hebben (huisartsen, psychologen, reumatologen, etc). Ik zeg daarmee niet dat het wetenschappelijk bewezen is en het is ook niet stigmatiserend bedoeld. Het gegeven dat kinderen onder de 12 jaar de ziekte kunnen krijgen spreekt dit idee niet tegen. (de link die cobie geeft ondersteunt mijn indruk overigens wel)

[quote]Wat voor nut heeft die lichamelijk/geestelijk discussie eigenlijk?[/quote]

Goeie vraag. Ik denk het topic en de reacties zo doorgenomen te hebben dat het toeschrijven aan psychische factoren geassocieerd wordt met aanstelleritis. Alsof een lichamelijke oorzaak serieus genomen wordt en een psychische niet. Daarnaast is het onderscheid psychisch- lichamelijk een tutopie in de geneeskunde. Elke ziekte, zeker een chronische, heeft een psychische component. Er zijn lichamelijke ziekten die een psychische oorzaak hebben en andersom.

[quote]iemand die geen verhoogde lymfocytenconcentratie heeft, zal de diagnose al niet krijgen opgekleefd.[/quote]

Heb je hier een bron van?

Waar trek je eigenlijk de grens tussen een lichamelijke & een psychische aandoening?

[quote]het is algemeen aanvaard dat het lichamelijk is.[/quote]

Er zijn nochtans veel artsen die van mening zijn dat het een vorm van klinische depressie is. Bij sommige CVS-patiënten helpen anti-depressiva wel wat. In het bijzonder de nieuwere SSRI's.

Wetenschappers dachten vroeger dat MS een vorm van schizofrenie was. Dan kwam men tot de vaststelling dat het een auto-immuunziekte was en werden alle verbanden met schizofrenie teniet gedaan. En tegenwoordig zijn er onderzoekers die verdenken dat schizofrenie ook een auto-immuunziekte is.

Wat voor nut heeft die lichamelijk/geestelijk discussie eigenlijk?

Het is echt niet zo dat indien er geen oorzaak is, men een dergelijke diagnose stelt, iemand die geen verhoogde lymfocytenconcentratie heeft, zal de diagnose al niet krijgen opgekleefd. Er komt dus een diagnose obv. klinisch onderzoek, en onbetwistbare parameters ih bloed, en ev hersenscan. Het ontstaan van de ziekte is iets anders. Je kan perfect weten dat iemand cvs heeft, zonder dat je weet waarom. er zijn heus heel veel mensen die moe zijn, niet weten waarom, of hoe, en dat de dokters het ook niet weten, of helemaal oneens over zijn, maar die zo geen diagnose krijgen, absoluut. dat is het hem net, de definitie staan op het net, vele mensen die het langs geen kanten weten, vallen daarbuiten.

een diagnose is één ding: de definitie, en die is er.

de oorzaak is iets anders. die is niet bewezen. maar daarvoor moet het systeem gekend zijn, en dat is evenmin zo met een hele hoop andere aandoeningen.

dat van die twee lijnen klopt jammergenoeg ook niet, heel misschien was dat zo tien jaar geleden. maar nu combineert met CGT met ondersteunende medicatie en of AB.

waarom ze tegen de oorzaak zijn die psychisch is, is denk ik historisch zo gegroeid. dergelijke mensen werden in de jaren 70 80 verdrukt, en nog steeds soms. ze werden uitgesloten omdat ze als lui werden aanzien, en dat kan de dood tot gevolg hebben. mi. koppelt men 'psychische oorzaak' aan 'je kan er zelf aan doen', of 'je kan het zelf beïnvloeden', en daarom zet men er zich zo tegen af. en ook uit wetenschappelijke correctheid. het is algemeen aanvaard dat het lichamelijk is.

dat laatste mag je niet beweren, een statistisch significante uitspraak is het niet, als je maar 100 patiënten zag, en een huisarts heeft en normaalgezien minder. weet dat ook kinderen, van twaalf, of jonger het kunnen krijgen. en zo voorts. dus neen, het overkomt niet die mensen in een algemeenheid.

[quote]Wat mij persoonlijk altijd opvalt is dat veel mensen met chronische pijn, fibromyalgie of CVS vaak een zwaar leven hebben gehad, met verdriet, trauma, grote verliezen of anderszins totaal niet het leven hebben wat ze eigenlijk willen. Maar goed, dat wordt ook nog onderzocht.[/quote]

citaat van gezondheid.be:

"Uit een analyse van een serie onderzoeksuitkomsten zijn aanwijzingen naar voren gekomen dat er diverse factoren bestaan die iemand ‘vatbaar’ maken voor het chronische-vermoeidheidssyndroom (CVS). Deze factoren zijn onder andere [b]neuroticisme, introvertheid en inactiviteit in de kindertijd[/b]. In driekwart van de gevallen melden patiënten dat een infectieziekte als de ziekte van Pfeiffer voorafging aan de eerste symptomen van CVS."

link:

[url=http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=3380]http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseact...art&art_id=3380[/url]

Uiteraard moet een eventueel psychologisch onderzoek de link met psychisch lijden uitsluiten. Want als die link wel aanwezig is, en geen lichamelijke oorzaak te vinden is, is de oorzaak bekend en is er geen sprake meer van een chronisch vermoeiheidssyndroom in engere zin maar van een somatoforme stoornis. Pas op het moment dat lichamelijke en psychische oorzaken niet geobjectiveerd zijn mag je de diagnose stellen.

Er zijn grofweg twee lijnen in Nederland: Nijmegen en Amsterdam. Nijmegen gaat uit van de psychologie en de leertheorie, op deze theorie gebaseerde cognitieve gedragstherapie is effectief gebleken bij de behandeling. De onderzoeksgroep Amsterdam zoekt het meer in virale oorzaken. Maar beiden moeten toegeven dat de exacte oorzaak van CVS onbekend is, tot op heden. De oorzaak kan dus lichamelijk zijn, of psychisch, of een combinatie.

Wat ik mij altijd afvraag bij mensen met CVS is waarom ze zo tegen een oorzaak zijn die psychisch is. Zoals Don zei, is dat dan minder erg of zo? De klachten zijn hetzelfde. Dat heeft misschien te maken met het taboe of psychische klachten/ psychische oorzaken van klachten. Als je er maar vanaf komt denk ik dan.

Wat mij persoonlijk altijd opvalt is dat veel mensen met chronische pijn, fibromyalgie of CVS vaak een zwaar leven hebben gehad, met verdriet, trauma, grote verliezen of anderszins totaal niet het leven hebben wat ze eigenlijk willen. Maar goed, dat wordt ook nog onderzocht.

persoonlijk vind ik het boek literair gezien iets minder, maar dat is persoonlijk, want het zou me niet verwonderen dat het ergens voor genomineerd werd. alleszins, is mevr. dorrestein een vooraanstaand schrijfster. maar haar feministische wenken (ook al zijn het vaak grapjes) konden me niet bekoren. en wetenschappelijk is het boek niet, maar ik zeg het, dat is puur persoonlijk.

Ik raad iedereen hier aan het boek van Renate Dorrestein "Heden Ik" te lezen. Het geeft niet alleen inzicht in de dagelijkse problemen en de vooroordelen waarmee een ME/CVS patiënt zich geconfronteerd ziet, maar geeft daarnaast ook de complexiteit van het ziektebeeld weer en is vooral interessant omdat zij uiteindelijk een arts vond die al jarenlang de literatuur op dit gebied had bestudeerd. Deze arts pakte de behandeling heel methodisch aan!

Daarnaast is het een erg humoristisch en intelligent boek.

[url=http://www.renatedorrestein.nl/index.php?id=68]http://www.renatedorrestein.nl/index.php?id=68[/url] .

Neen, dit is absoluut onwaar. Gezondheid.be is een gerespecteerde site, maar als dat er te lezen staat, is dat een zware vergissing. Men spreekt van CVS indien er naast de vermoeidheid een aantal voorwaarden zijn vervuld (internationale criteria). zeer duidelijk afgebakende criteria. ook sluit er bij een diagnose, een psychologisch onderzoek, dat moet rapporteren, dat de vermoeidheid niet afkomstig is van één of ander psychisch lijden.

het is wel zo dat nog niet alles is uitgeplozen, maar dat is met AIDS ook nog niet, en zo voorts, met heel veel chronische ziektes, deel waarom ze net chronisch zijn, en laat me nu zeggen, dat als men er snel genoeg bij is, en bij een vooraanstaand professor gaat om zich te laten behandelen, het bijna volledig reversibel geneesbaar is.

de naam CVS is wel ontstaan (maar al een hele poos geleden), uit de vaststelling dat bepaalde patiënten die altijd moe waren als hoofdsymptoom, enkele gemeenschappelijke loze parameters hadden.

Men spreekt per definitie alleen van chronisch vermoeiheidssyndroom als de oorzaak onduidelijk is. Dat betekent dat de oorzaak niet per sé of psychisch of fysiologisch is.

[edit: [url=http://www.gezondheid.be/index.cfm?fuseaction=art&art_id=57]linkje[/url] ]

het is intussen aangetoond dat de oorsprong van het syndroom fysiologisch is. wat wel is, dat het kan worden getriggerd door stress, en zware activiteit, en wellicht ook 'nieuwe maatschappelijke vervuiling'. aangetoond wil zeggen, met een bijzonder grote relevantie aanvaard, de meest vooraanstaande professoren, die onderzoek doen naar dit syndroom boeken ook resultaten door in te spelen op de paramters die verstoord zijn, aan de grond. ook kan cvs niet voorkomen zonder infectie voordien (let wel! men is zich niet steeds bewust van dergelijke infectie).

bovendien zijn de afwijkingen in de lymfocytenconcentraties dermate groot bij een reguliere cvs patiënt, dat er geen enkele psychologische pathologie bestaat die dat zou kunnen verklaren, of zelfs enigzins accepteren. dus een psychologische oorzaak is absoluut uit den boze, dat is de huiswetenschap van laat ons zeggen, een 30tal jaar terug.

ook nog opm: het is niet evident om de psychologisch vermoeide mensen te onderscheiden van mensen met dat syndroom. dit syndroom wil NIET zeggen dat je chronisch (= langdurig) moe bent, het is veel meer. en soms ook minder, soms ben je in staat tot relatief grote inspanningen. mbt. sportprestaties.

het is dus een specifieke aandoening, die oa. moeheid geeft. natuurlijk zijn er chronisch vermoeide mensen waarbij het psychologisch is, maar daar is geen sprake van CVS, dus chronische moeheid is helemaal niet hetzelfde als het chronisch vermoeidheids syndroom.

tot slot, mijn steun aan cvs patiënten die dit lezen, er zijn inderdaad mensen die er in berusten, en 'in hun bed liggen', maar algemeen beukt men in tegen deze aandoening. niets is zo frustrerend als niet anders kunnen dan in je bed liggen, terwijl je dat niet wilt.

gr. ili

[quote='Roej']Dus alsjeblieft, roep niet dat het iets psychisch is. Daarmee doe je heel veel CVS patienten en hun omgeving pijn en laat je blijken dat je ze niet serieus neemt.

Overigens staat mijn verhaal niet alleen, ik ken meerdere mensen met CVS die het hebben overgehouden aan een infectie of griep of pfeiffer.  

groetjes[/quote]

Als ik beweer dat het psychisch is doet toch geen afbreuk aan de ernst van de zaak? Ik doe geen uitspraken over de mensen die CVS hebben ik kijk alleen rationeel naar de feiten en de huidige onderzoeken die zijn gedaan. Ik heb genoeg verhalen gelezen die mij doen beseffen dat CVS een ernstige aandoening is waarvoor aandacht moet worden gevraagd. Wel vind ik het jammer dat er erg makkelijk wordt omgesprongen met de diagnose CVS/ME. Niet alle vermoeidheidsverschijnselen zijn CVS natuurlijk.

[quote][quote='Lady']Om dan nog zo arrogant te beweren dat het vlg. jouw mening iets psychisch is... vind ik ongelooflijk om te lezen.[/quote]

Lady, mijn excuses voor mijn ietwat arrogante manier van discussieren. Je hebt gelijk dat er nog heel veel onderzoek nodig is alleen ik reageer zo sterk omdat je ziet dat er erg gemakkelijk wordt omgegaan met "bewijzen" van de oorzaak van ME terwijl dit nog lang niet voldoende onderzocht is. Er zijn duidelijke psychologische effecten verbonden aan ME en ik blijf van mening dat de fysieke effecten van ME een psychologische oorsprong hebben. Hopelijk komen er bewijzen dat ik het mis heb aangezien je dan een veel betere behandelmethode voor ME kunt ontwikkelen.[/quote]

Ik wil hier graag even op reageren, ondanks dat dit een oud topic is.

Ik heb zelf CVS sinds zo'n 16 jaar nu. Ik heb het overgehouden aan een zwempartij in vervuild water op vakantie. Het resultaat toen waren:verlammingsverschijnselen, totaal niet meer bewustzijn van mn omgeving en mezelf, extreem lage bloeddruk en hb-gehalte, braken en diarree en binnen enkele dagen 10 kilo afvallen. Na een paar dagen bloeddrukverhogende medicijnen gehad te hebben en min of meer instaat om te reizen ben ik weer naar NL gekomen.

Hier hebben ze gedurende jaren van onderzoek niks kunnen ontdekken. Terwijl ik amper nog in staat was om mijn leven als puber voort te zetten. Sporten ging niet meer, school kon ik geen hele dagen heen, veel slapen en nog doodmoe zijn, pijnen door mn lijf, maag/darmproblemen etc etc. Bekijk de klachten/symptomen lijst maar van CVS.

Pas 2 jaar geleden is vastgesteld dat het CVS is. Je kunt je voorstellen dat al die ellende gedurende al die jaren me niet in mn koude kleren is gaan zitten. Onder andere daardoor ben ik vrij vaak depressief en word het iets 'psychisch'. Want je bent er dag en nacht mee bezig.

Dus alsjeblieft, roep niet dat het iets psychisch is. Daarmee doe je heel veel CVS patienten en hun omgeving pijn en laat je blijken dat je ze niet serieus neemt.

Overigens staat mijn verhaal niet alleen, ik ken meerdere mensen met CVS die het hebben overgehouden aan een infectie of griep of pfeiffer.

groetjes

[quote]Om dan nog zo arrogant te beweren dat het vlg. jouw mening iets psychisch is... vind ik ongelooflijk om te lezen.[/quote]



Lady, mijn excuses voor mijn ietwat arrogante manier van discussieren. Je hebt gelijk dat er nog heel veel onderzoek nodig is alleen ik reageer zo sterk omdat je ziet dat er erg gemakkelijk wordt omgegaan met "bewijzen" van de oorzaak van ME terwijl dit nog lang niet voldoende onderzocht is. Er zijn duidelijke psychologische effecten verbonden aan ME en ik blijf van mening dat de fysieke effecten van ME een psychologische oorsprong hebben. Hopelijk komen er bewijzen dat ik het mis heb aangezien je dan een veel betere behandelmethode voor ME kunt ontwikkelen.

Het gaat hier om genetische verschillen in de witte bloedcellen die wellicht kunnen worden veroorzaakt door een virus zoals Pfeiffer. Wie zegt dat psychologische factoren hier niet ook invloed op kunnen hebben? Wanneer er iets in het lichaam wordt gevonden betekent dat niet automatisch dat psychologische factoren ineens helemaal geen rol meer kunnen spelen. Bij depressieve mensen wordt een tekort aan serotonine in de hersenen gevonden, bij psychotische een teveel aan dopamine. Dit zijn toch ook nog steeds psychologische aandoeningen? Lichaam en geest zijn niet twee afzonderlijke dingen. Ik ken iemand die koorts krijgt wanneer ze veel stress ervaart.

Ik ben er ook nog steeds van overtuigd dat CVS een psychologische aandoening is (mede doordat ik mensen met CVS heb zien herstellen na psychologische behandeling). Dit betekent niet dat het geen ernstige ziekte is. Het vervelende is dat mensen al heel gauw denken dat psychologisch hetzelfde is als aanstelleritis en dat mensen met een dergelijke aandoening daardoor niet serieus worden genomen of een grote weerstand ontwikkelen tegen eventuele psychologische verklaringen voor hun ziekte.

Iedereen heeft een bepaalde biologische of genetische kwetsbaarheid om bij een oplopend spanningsniveau de één of andere psychologische aandoening te ontwikkelen (diathese-stress-model). De één wordt depressief, de ander psychotisch, weer een ander raakt overspannen en de volgende ontwikkelt CVS of een chronische pijnstoornis. Er zijn zelfs aanwijzingen dat bepaalde karaktereigenschappen samenhangen met de kans op het ontwikkelen van hart-en vaatziekten of kanker. Wanneer de biologische component is gevonden, kunnen medicijnen helpen, maar wanneer je de psychologische component vervolgens volledig negeert, zal het lichaam een andere manier vinden om de oplopende spanning te uiten.