Opslag van CO2 is mogelijk door de verbrandingsgassen door een natriumhydroxide-oplossing te leiden.

De reactie die optreed is: CO2 + 2 NaOH ---> Na2CO3 + H2O.

Je krijgt dan een soda-oplossing.

Het probleem is dat je belachelijk veel natriumhydroxide nodig hebt.

Voor elke kg koolstof heb je 6,7 kg natriumhydroixde nodig.

Ook krijg je heel veel soda.

De economische haalbaarheid hangt af van de kostprijs van natriumhydroxide.

Eerlijkgezegd heb ik geen idee hoe dat precies in zn werk gaat. Ik kan me ergens voorstellen dat het een heel geleidelijk proces is waarbij dat gesteente langzaam maar zeker in elkaar gedrukt wordt zodat de bodem rustigaan zakt.

Aan de andere kant kan ik me ook wel voorstellen dat er een hele tijd niets gebeurd, tot de neerwaarste druk zo groot is dat het hele gesteente plots in elkaar klapt. Thermodynamisch gezien zijn poreuze materialen, schuimen en dergelijke instabiel, maar wat de preciese mechanica is durf ik niet te zeggen.

Overigens lijkt het me wel sterk dat er in zo'n scenario aan de oppervlakte plotseling dodelijke concentraties ontstaan. Dat gebeurt ook niet met inzakkende aardgasvelden, terwijl een grote wolk methaan ook niet ongevaarlijk is (al trekt die wel sneller op gezien de lage molmassa).

[quote]Dat heb ik ook wel zo begrepen, maar toch schijnt het wel voor te komen dat er aarde verzakt in de gronings gaswingebieden. Misschien dat dergelijk gesteente gevoelig is om in elkaar te zakken zonder de druk van het gas - maar dat zou dan weer geen probleem zijn als je het aardgas vervangt voor CO2.[/quote]

Inderdaad zorgt de afnemende gasdruk voor een grotere neerwaartse kracht op dat poreuze gesteente, waardoor de bodem onder Groningen inderdaad daalt. Ik weet niet of dat proces omkeerbaar is, mijn intuïtie zegt nee. Maar een drama als een ineenstorting waarbij ineens een enorme dot gas uitgeblazen zou worden lijkt me uitgesloten, en ik meende dat dat was wat je bedoelde.

Opslag van CO2 is gelijk aan opslag van waterstof. Het beste is het aan een inerte materie koppelen zodat het niet weg kan, en niet in de atmosfeer komt. Hout houdt C vast, maar kan na een tijdje gaan rotten waarbij de C weer vrij komt. In princpe kun je een poreuze materie bedenken met een groot oppervlak waar de CO2 aan kan koppelen en niet, of vrijwel niet weg kan.

Hetzelfde voor waterstof, als je het wil verplaatsen zonder een lek (of diffusie) dan moet je het laten reageren met een inerte materie of vloeistof, of in een erg poreuze materie stoppen waarvan de adhesie kracht met waterstof makkelijk kan worden beinvloed.

Dat heb ik ook wel zo begrepen, maar toch schijnt het wel voor te komen dat er aarde verzakt in de gronings gaswingebieden. Misschien dat dergelijk gesteente gevoelig is om in elkaar te zakken zonder de druk van het gas - maar dat zou dan weer geen probleem zijn als je het aardgas vervangt voor CO2.

[quote]..//.. bijvoorbeeld doordat een bel al instabiel is geworden door het ontrekken van het gas, vervolgens gevuld wordt met CO2 en dan door bijvoorbeeld een aardschok instort.[/quote] Een gas"bel" is niet een lege ondergrondse ruimte: het is gewoon een (enigszins) poreus gesteente.

"Instortende" gasbellen lijken me een geologische onmogelijkheid.

[quote]En ook: er bestaan helemaal geen lege gasvelden, alleen halflege gasvelden.

Om de produktie van een bepaald gasveld in het verleden te stoppen is een economische beslissing geweest in een tijd dat de marktprijs voor gas 2 dollar per million BTU was, nu is die meer dan 7.

CO2 opslag: prima. Opslag in gasvelden: stupid![/quote]

Lijkt me ook.. zeker als de brandstofprijzen blijven oplopen en het resterende gas op een gegeven moment weer economisch winbaar wordt (zoals ook met olie wel eens gebeurd). Als er dan opeens meer CO2 dan methaan naar boven komt heb je een onprettig probleem, zie dat nl maar eens rendabel kwijt te raken uit een gasmengsel. Van nature zit er ook wel CO2 in aardgas, maar niet in zulke mate.

[quote]Ik vraag me dan af of dat geld niet op een efficiëntere wijze aan CO2-reductie is te besteden.[/quote]

Mogelijk, maar reductie houdt een keer op natuurlijk, energieverbruik verlagen heeft ook zn praktische grenzen.

Opslag van CO2 is dan op een gegeven moment nog de enige mogelijkheid, maar het is allemaal heel problematisch. Een mogelijke optie is om onder hoge druk hydraten te vormen en die af te zinken in zee, maar dat minstens zoveel energie (en vermoeddelijk veel meer) vergen dan opslag in gasvelden.

[quote]Of zoiets onder land zou kunnen gebeuren, dwz een plotseling vrijkomen van een relatief grote hoeveelheid, no idea.[/quote]

Ik kan me daar wel iets bij voorstellen, bijvoorbeeld doordat een bel al instabiel is geworden door het ontrekken van het gas, vervolgens gevuld wordt met CO2 en dan door bijvoorbeeld een aardschok instort.

[quote]Zou er een ramp kunnen gebeuren als met het [url=http://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Nyos]Nyos meer[/url]?[/quote]Daar had ik nog niet aan gedacht inderdaad. In de Waddenzee of Noordzee is zoiets onmogelijk lijkt me, een plaatselijke ophoping in oplossing lijkt me in de Waddenzee sowieso niet mogelijk vanwege de geringe diepte, in de Noordzee ook al niet, maar daar vanwege de stroming. Of zoiets onder land zou kunnen gebeuren, dwz een plotseling vrijkomen van een relatief grote hoeveelheid, no idea.

[quote]Toch weer typisch nu.nl: wat is er [b]onveilig[/b] aan een beetje lekkage van CO[sub]2[/sub]?[/quote]

Zou er een ramp kunnen gebeuren als met het [url=http://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Nyos]Nyos meer[/url]?

De stroming in de waddenzee is dan wel veel te groot om verzadigd te raken met CO2. Maar zijn er geen andere doemscenario's denkbaar?

Als je bedenkt dat een kolencentrale van 1000 MWe in Nederland minstens 1 miljard euro kost dan snap je wel dat je in die business met "een paar honderd miljoen" niet veel kunt kopen. Voeg aan die kolencentrale CO2 afvang en -compressie toe en je hebt een centrale die bijna 1,5 miljard kost en nog maar 700 MWe netto output levert.

Om 3000 MWe te produceren heb je met CO2 afvang dan 6 miljard euro nodig in plaats van 3 miljard euro zonder CO2 afvang en bovendien heb je 43 % meer kolen nodig. Plus nog wat investering om de ondergrondse opslag mogelijk te maken.

Het is technisch mogelijk maar je begrijpt dat de elektriciteitsbedrijven nog niet staan te popelen. Uiteindelijk is politieke druk nodig. Uiteindelijk is het natuurlijk de consument die bijna twee keer zoveel voor grijze stroom zal moeten betalen.

[quote]Ga er maar vanuit dat je met "honderden miljoenen" nog niet eens alle CO2 van één enkele elektriciteitscentrale op kunt slaan, sterker nog: de apparatuur om de CO2 van één enkele centrale af te vangen is al duurder. En dan hebben we het nog niet over de enorme energieconsumptie van die afvang: ongeveer 30% van de energieproduktie van de centrale.[/quote]

Ik hoorde bedragen van honderden miljarden (waarvan ik écht schrok). Dat zou dan beter kloppen als Fred F's gegevens hierboven juist zijn. Ik vraag me dan af of dat geld niet op een efficiëntere wijze aan CO[sub]2[/sub]-reductie is te besteden. Ook al omdat we onze energie-consumptie volgens Fred F met 30% moeten verhogen. NB: ik wil hier het nut van CO[sub]2[/sub]-reductie an sich niet aan de orde stellen: [b]daar hebben we andere topics voor. [/b]

Het rookgas van een kolencentrale bestaat hoofzakelijk uit stikstof met enkele procenten zuurstof, waterdamp en ~ 15 % CO2. En dat mengsel is op atmosferische druk. Om die CO2 daaruit af te scheiden en te comprimeren naar hoge druk om ze de grond in te krijgen kost veel energie.

Wat ik me altijd heb afgevraagd: De uitstoot die uit een centrale komt kan je toch gewoon afvoeren dmv een pijpleiding ofzo en dan 'opvangen' in een container. Met een goed afzuigsysteem moet zoiets toch perfect lukken?

Ga er maar vanuit dat je met "honderden miljoenen" nog niet eens alle CO2 van één enkele elektriciteitscentrale op kunt slaan, sterker nog: de apparatuur om de CO2 van één enkele centrale af te vangen is al duurder. En dan hebben we het nog niet over de enorme energieconsumptie van die afvang: ongeveer 30% van de energieproduktie van de centrale.

Dat neemt niet weg dat ik zojuist die "honderden miljoenen" ook op het RTL nieuws hoor noemen. Er wordt zelfs over de "bedenkers" van het plan gesproken. Wat een arrogantie! Er wordt al vele jaren door diverse instanties gestudeerd op diverse manieren van CO2 opslag in de Nederlandse bodem. Er zijn legio mogelijkheden. En zoals Jan van de Velde al zei: er doet er helemaal niet toe of er een beetje lekt.

En ook: er bestaan helemaal geen lege gasvelden, alleen halflege gasvelden.

Om de produktie van een bepaald gasveld in het verleden te stoppen is een economische beslissing geweest in een tijd dat de marktprijs voor gas 2 dollar per million BTU was, nu is die meer dan 7.

CO2 opslag: prima. Opslag in gasvelden: stupid!

Vanmorgen hoorde ik op hilversum 1 of 3 dat CO2 opslag onder de grond honderden miljarden kost.

Moet dat niet zijn: 'honderden miljoenen' of is het echt zo duur.